Coğrafi İşaret ile Tescilli Yöresel Mutfak Ürünlerinin Turistlerin Destinasyon Seçimine Etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği

Authors

  • Sultan BELLİ
  • Ebru GÜNEREN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1348

Keywords:

Geographical indication, Local product, Destination selection, Southeastern Anatolia Region, Gastronomy tourism

Abstract

Socio-economic and technological developments in the world have changed the consumption habits of tourists. With this change, local culinary products registered with geographical indication have become important for tourists. The aim of the research is to determine whether visitors to the Southeastern Anatolia Region know about geographically indicated local cuisine products and to determine whether geographically indicated local cuisine products are effective in tourists' destination selection. For this purpose, data was collected and analyzed using a survey form from 830 domestic tourists who visited the Southeastern Anatolia Region in 2019. In the study, it was determined that the awareness level of geographically indicated local cuisine products of the provinces in the Southeastern Anatolia Region is low, and each province stands out with a few geographically indicated local cuisine products. It has been concluded that the attitudes of domestic tourists coming to the Southeastern Anatolia Region towards local culinary products registered with provincial geographical indications affect their destination choice by 67.7%.

References

Aktaş, A. A., Aksu, A. & Çizel, B. (2007). Destination choice: An important -satisfaction analysis, Quality and Quantity 41: 265-273.

Amira, F. (2009). The role of local food in Maldives tourism: A focus on promotion and economic development. Auckland University, New Zealand Tourism Research Institute (NZTRI).

Azmiralda, Z. (2007). The WTO and A Balance of Conflicting İnterests: The Example of TRIPS and Geographical İndications From a Developing Country Perspective. (Ph.D.), University of Exeter.

Babcock, B. A. & Clemens, R. L. B. (2004). Geographical indications and property rights: protecting value-added agricultural products. MATRIC Briefing Paper 5, 1-50.

Bowen, S. & Zapata, A. V. (2009). Geographical indications, terroir, and socio economic and ecological sustainability: The case of tequila. Journal of Rural Studies 25 (1), 108-119.

Canbolat, E. & Çakıroğlu, F. P. (2020). Gastronomi turizmi ve coğrafi işaretleme: Samsun mutfağına yönelik bir değerlendirme. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(2), 937-957.

Chen, J. S. & Gürsoy, D. (2001). An in vestigation of tourists destination loyalty and preferences. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13(2), 79-85.

Cohen, E. & Avieli, N. (2004). Food in tourism: Attraction and impediment. Annals of Tourism Research, 31(4), 755-778. doi.org/10.1016/j.annals.2010.03.007.

Coşkun, R., Altunışık, R. & Yıldırım, E. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Spss Uygulamalı. 9. Baskı (Sakarya Yayıncılık, Sakarya).

Çekiç, İ., Bulut, Z. & Oğan, Y. (2023). Coğrafi işaretli ürünlere ilişkin yerli turist tutumları üzerine bir inceleme. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 242-255. DOI: 10.22466/acusbd.1296449

Çukur, T., Kızılaslan, N., Kızılaslan, H. & Çukur, F. (2022). An analysis of the factors affecting the consumption of geographıcally indicated products using decision tree and artificial neural networks, Journal of Animal & Plant Sciences, 32(4), 1062-1071. http://doi.org/10.36899/JAPS.2022.4.0510

Deveci, B., Türkmen, S. & Avcıkurt, C. (2013). Kırsal turizm ile gastronomi turizm ilişkisi: Bigadiç örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi 3(2), 29-34.

Diyarbakır Valiliği (2022). Kültür ve Karpuz Festivali. http://www.diyarbakir.gov.tr, (04 Nisan 2022).

Doğan, B. & Gökovalı, Ü. (2012). Geographical indications: the aspects of rural development and marketing through the traditional products, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 761-765.

Eren, Y. F. (2018). Coğrafi İşaret ile Tescilli Ürünlerin Gastronomik Destinasyonlara Etkisi: Kapadokya Bölgesi’nde Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı, Ankara.

Ergan, K., Kızılırmak, İ. & Ergan, S. (2020). Gastronomik ürünlerin destinasyon seçimine olan etkisi: Edirne ili örneği. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi 6(3): 1-10.

Esen, Ş. (2017). Turizmde sürdürülebilirlik ve coğrafi işaretler. I. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi, Kastamonu, 23-25 Kasım.

Garanti, Z. (2019). GenZ willingness to purchase products with geographical indications. Akdeniz Uni. J. Econ. Admin. Sci., 19(2), 299-325.

Garson, D. (2012). Testing Statistical Assumptions, Statistical Associates Press.

http://www.statisticalassociates.com (26 Kasım 2023).

GASTROANTEP, 2023.https://gastroantepfest.com/tr (18 Aralık 2023).

Genç, V. & Genç, S. G. (2018). Batman’ın gastronomik ve tarımsal coğrafi işaret unsurlarının sürdürülebilir turizm açısından değerlendirilmesi. International Gastronomy Tourism Studies Congress. Kocaeli, 20-22 Eylül.

George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, (Pearson, Boston).

Gündoğdu, G. (2006). Türk Hukukunda Coğrafi İşaret Kavramı ve Korunması (Beta Yayınları, İstanbul).

Güneydoğu Anadolu Rehberi (2007). Güneydoğu Anadolu’nun Bir Portresi. https://www.guneydogumirasi.org/pdfs/portre.pdf (31 Ekim 2021).

Gürbüz, S. & Şahin, F. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe-Yöntem- Analiz, Üçüncü Baskı (Seçkin Yayıncılık, Ankara).

Halıcı, N. (2015). Güneydoğu Anadolu Bölgesi Mutfak Kültürü ve Yemekleri, Birinci Baskı (Oğlak Yayıncılık, İstanbul).

Hall, M. C., Sharples, L., Mitchell, R., Macionis, N. & Cambourne, B. (2003). Food Tourism Around The World: Development, Management and Markets (Butter Worth Heinemann, Oxford).

Henseleit, M., Kubitzki, S. & Teuber, R. (2009). Determinants of consumer preferences for regional food products, in Canavari, M., Cantore, N., Castellini, A., Pignatti, E. & Spadoni, R. (Eds), International Marketing and Trade of Quality Food Products, Wageningen Academic Publishers, Wageningen, 263-278.

Hsu, T. K., Tsai, Y. F. & Wu, H. H. (2009). The preference analysis for tourist choice of destination: a case study of Taiwan, Tourism Management 30(2): 288-297.

Ittersum, V. K., Meulenberg, M. T. G., Trijp, H. V. & Candel, M. J. J. M. (2007). Consumers’ appreciation of regional certification labels: A pan-European study. Journal of Agricultural Economics 58(1): 1-23.

İslamoğlu, A. H. & Alnıaçık Ü. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (Beta Yayıncılık, İstanbul).

Jang, C. & Cai, L. A. (2002). Travel motivations and destination choice: A study of British outbound market. Journal of Travel and Tourism Marketing 13 (3): 111-133. DOI: 10.1080/10548400209511570

Jay, T. & Taylor, M (2013). A case of champagne: A study of geographical indications. Corporate Governance ejournalDOI:10.53300/001c.6926 http://epublications.bond.edu.au/cgej/29.

Kayran, F. & Atçı, D. (2021). Şanlıurfa’nın Coğrafi İşaretli Ürünleri ve Gastronomi Turizmi Potansiyeli (Detay Yayıncılık, Ankara).

Keskin, H. (2019). Coğrafi işaretli yöresel gıdaların turistik destinasyon pazarlamasına etkileri – Balıkesir ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Balıkesir.

Klenosky, D. B. (2002). The pull of tourism destinations: A means-end investigation. Journal of Travel Research 40 (4): 384-395.

Kivela, J. J. & Crotts J. C. (2006). Tourısm and gastronomy: gastronomy’s influence on how tourısts experıence a destınatıon. Journal of Hospitality- Tourism Research 30 (3): 354-377.

Kutvan, A. B. & Kutvan, S. A. (2013). Turizm Planlamasında Destinasyon Çekiciliklerinin Ölçümü: Bir Yöntem Yaklaşımı. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi 11: 159-184.

Li, Q., Li, X., Chen, W., Su, X. & Yu, R. (2023). Involvement, place attachment, and environmentally responsible behavior are connected with geographical indication products. Tourism Geographies, 25(1): 44-71.

López-Guzmán, T. & Sánchez-Cañizares, S. (2012) .Gastronomy, tourism and destination differentiation: A case study in Spain. Review of Economics-Finance, Academic Research Centre of Canada, ISSNs: 1923-7529; 1923-8401:63-72.

Lucatelli, S. (2000). Apellations of origin and geographical indications in OECD member countries: economic and legal indications. Document: COM/AGR/APM/TD/WP (2000) 15 /FINAL.

Meral, Y. & Şahin, A. (2013). Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı: Gemlik zeytini örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi 16 (4): 16-24. http://dergi.ksu.edu.tr/article/view/1017000222.

Mercan, G. O. & Üzülmez, M. (2014). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm gelişimindeki önemi: Çanakkale ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 29(2): 67-94.

Oğuz, Z. (2016). Yerel değerlerin turizm ürününe dönüştürülmesinde coğrafi işaretlerin kullanımı: Siirt ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Mardin.

Olivas, E. (2007). Regional seminar on ındustrial property protection in the Euro-Mediterranean partnership, ORIGIN, Belgium.

Okumuş, B., Okumuş, F. & McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourist destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management 28: 253-261.

Özel, G. & Akbaba, M. (2021). Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Coğrafi İşaretli Ürünler ve Somut Olmayan Kültürel Miras: Doğu Anadolu Bölgesi Örneği (Edit. Ercan Karaçar, Ersan Erol), Turizm Alanında Güncel Konular ve Yaklaşımlar (Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya).

Özersin, U. (2019). Gastronomi turizminin destinasyon imajı ve destinasyon seçimine etkisi: Çeşme örneği. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, İzmir.

Pamukçu, H., Saraç, Ö., Aytuğar, S. & Sandıkçı, M. (2021). The effects of local food and local products with geographical indication on the development of tourism gastronomy. Sustainability 13 (12): 66-92. https://doi.org/10.3390/su13126692.

Parasecoli, F. & Tasaki, A. (2011). Shared meals and food fights: Geographical indications, rural development, and the environment. Environment and Society: Advances in Research 2: 106-123. doi:10.3167/ares.2011.020107.

Pekyaman, A. (2008). Turistik satın alma davranışında destinasyon imajının rolü Afyonkarahisar bölgesinde bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Afyonkarahisar.

Richards, G. (2001). Cultural Attractions and European Tourism (CABI Publishing, London).

Richards, G. (2002). Gastronomy: an essential ingredient in tourism production and consumption? Hjalager A M, Richards G. (Ed.), Tourism and Gastronomy (Routledge, London).

Saatcı, G. (2019). Coğrafi işaretli yiyeceklerin tanıtım unsuru olarak yöresel yemekler kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 7 (1): 358-374.

Sabur, D. G. & Güneş, S. G. (2023). Geographical indication and gastronomy tourism in the case of Kayseri Bünyan and Akkışla Gilaburusu (Guelder-Rose). Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 7(1), 141-156.

Sakar, M. E. (2021). Gastronomi turizminde coğrafi işaretli ürünlerin önemi ve bölgesel kalkınmaya etkisi: Mersin örneği. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Mersin.

Saputra, R. (2020). Development of creative ındustries as regional leaders in national tourism efforts based on geographical indications. Jurnal Bestuur 8(2): 108-120. DOI: 10.20961/bestuur.43139

Sezgin, A. C .(2016). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmine yansımaları. Ulusal Alternatif Turizm Kongresi. Erzincan, 07-09 Nisan.

Suh, J. & MacPherson, A. (2007). The impact of geographical indication on the revitalisation of a regional economy: a case study of 'boseong' green tea. Wiley on behalf of The Royal Geographical Society (with the Institute of British Geographers) 39(4): 518-527.

Suna, B. & Uçuk, C. (2018). Coğrafi işaret ile tescil edilmiş ürüne sahip olmanın destinasyon pazarlamasına etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 6(3): 100-118. DOI: 10.21325/jotags.2018.274.

Şengül, S. & Türkay O. (2016). Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü (Mudurnu örneği). Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 12(29): 63-87.

Şengül, S. & Türkay O. (2017). Türkiye’nin Yöresel Mutfakları (Detay yayıncılık, Ankara).

Tabachnick, B. G. & Fidell L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6. Edition). (Allyn, Bacon/Pearson Education, Boston).

Tekelioğlu, Y. (2021). Coğrafi işaretlerin A, B, C’si. Coğrafi İşaretler Dergisi 1: 14-32.

Temiz, T. (2019). Konya örneğinde coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmivaçısından önemi, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Konya.

Tepe, S. (2008). Coğrafi işaretlerin ekonomik etkileri. Uzmanlık Tezi, Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı, Ankara.

Teuber, R. (2011). Consumers' and producers' expectations towards geographical indications: Empirical evidence for a German case study. British Food Journal 113(7): 900-918.

Thangaraja, A. & Abirami, A. (2018). The consumer experience on geographical indicators and its impact on purchase decision: An empirical study. International Journal of Pure and Applied Mathematics 118(20): 2625-2630.

Toklu, İ. T., Ustaahmetoğlu, E. & Küçük, H. Ö. (2016). Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı ve daha fazla fiyat ödeme isteği: Yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımı. Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 23(1).

Türk Patent ve Marka Kurumu (2023). Coğrafi İşaretler Portalı. https://ci.turkpatent.gov.tr (03 Ağustos 2023).

Türkay, O. & Genç, K. (2019). Gastronomi Turizmi, İçinde Tüm Yönleri ile Gastronomi Bilimi (Ed.) Sarıışık M, (Detay Yayıncılık, Ankara).

Ullah, N., Khan, J., Saeed, I., Zada, S., Xin, S,. Kang, Z. & Hu, Y. (2022). gastronomic tourism and tourist motivation: exploring northern areas of Pakistan. Int. J. Environ. Res.Public Health, 19, 7734. https://doi.org/10.3390/ijerph19137734.

Vatansever, N. & Yıldız, O. (2017). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm açısından değerlendirilmesi: Muğla örneği. The Journal of Academic Social Science Studies 62: 511-523.

Yazıcıoğlu, İ., Işın, A. & Yalçın, E. (2019). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Akdeniz Bölgesi örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research 3(4): 861-871.

Yenipınar, U., Köçker, H. & Karacaoğlu, S. (2014). Turizmde yerel yiyeceklerin önemi ve coğrafi işaretleme: Van otlu peyniri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2(2): 13-23.

Wilson, N. (2002). Consumer attitudes towards regional foods -a case study of protected designation of origin (PDO) and protected geographical ındication (PGI) products. Imperial College at Wye, University of London.

Zağralı, E. & Akbaba, A. (2015). Turistlerin destinasyon seçiminde yöresel yemeklerin rolü: İzmir Yarımadası’nı ziyaret eden turistlerin görüşleri üzerine bir araştırma. Journal of Yasar University 10(40): 6633-6644.

Zaman, S. & Kayserili, A. (2015). The role of geographical signs in gastronomy tourism: A case study of Erzurum cag kebab. International Journal of Academic Research in Environment and Geography 2(1): 40-45.

Zappalaglio, A. (2018). The why of geographıcal ındıcatıons: the transformation of the link between the product and its place of origin in Europe, Thesis submitted for the degree of Doctor of Philosophy, Somerville College, University of Oxford.

Zuluğ, A. (2010). Coğrafi işaretli gıdalara ilişkin tüketici tercihleri üzerine bir araştırma: İstanbul örneği. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, İzmir.

Published

01/01/2024

How to Cite

BELLİ , S., & GÜNEREN , E. (2024). Coğrafi İşaret ile Tescilli Yöresel Mutfak Ürünlerinin Turistlerin Destinasyon Seçimine Etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(4), 3393–3420. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1348