Yenilebilir Otların Modern Tekniklerle Hazırlanması ve Duyusal Analizi: Bitlis Örneği (Preparation and Sensory Analysis of Edible Herbs with Modern Techniques: Bitlis Example)

Authors

  • Özge KORKMAZ
  • Alperen ÇİÇEK
  • Durmuş Ali AYDEMİR

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1728

Keywords:

Modern cooking techniques, Sensory analysis, Edible herbs, Bitlis cuisine

Abstract

Edible herbs have been used for both nutritional and medicinal purposes in traditional culinary cultures for centuries. Communities living in rural areas, in particular, have utilized the native herbs naturally found in their surroundings with different cooking techniques, creating a rich culinary culture passed down through generations. Bitlis cuisine, with its rich flora, traditional knowledge, and local culinary practices, offers a significant cultural and gastronomic heritage in the use of edible herbs. In this context, the aim of this study is to reveal the gastronomic potential of edible herbs, which hold a deep-rooted place in Bitlis cuisine and stand out as a reflection of its vegetative diversity. As part of the research, a literature review was conducted to identify edible herbs commonly used in Bitlis (kenger and jağ). These herbs were prepared using gratin and olive oil cooking methods based on traditional recipes. Finally, new recipes were evaluated by gastronomy experts using sensory analysis. The research results revealed that kenger can be successfully served in both olive oil and gratin cooking methods. It was determined that jag grass was evaluated positively only in terms of tissue quality and that it was open to improvement in terms of other quality parameters.

References

Adria, F., Blumenthal, H., Keller, T., & McGee, H. (2006, December 10). Statement on the ‘New Cookery’. The Guardian. Retrieved February 1, 2025, from https://www.theguardian.com/uk/2006/dec/10/foodanddrink.obsfoodmonthly

Akbaba, A. (2005). Yeni ürün geliştirme sürecinde kalite fonksiyon göçerimi (KFG): Turizm işletmeleri için KFG temelli bir ürün geliştirme süreci önerisi. Selçuk Üniversitesi Karaman İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2, 38–59.

Alay, O. (2018). Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Bitlis halk kültürü. Turkish Academic Research Review, 3(2), 11–26.

Altuğ, T., Onoğur, E., & Elmacı, Y. (2015). Gıdalarda duyusal değerlendirme (p. 31). Sidas Medya.

Arınç, K. (2017). UNESCO Yaratıcı Kentler Ağı için bir öneri: Bitlis gastronomi kenti. Turkish Studies (Elektronik), 12(29), 87–106.

Awwad, A., & Akroush, M. N. (2016). New product development performance success measures: An exploratory research. EuroMed Journal of Business, 11(1), 2–29.

Bakan, R. (2021). Türk mutfağındaki sütlü tatlıların değerlendirilmesi ve inovasyonu (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.

Belli, G. S., & Belli, O. (2007). Bitlis bölgesinin geleneksel mutfak kültürü ve yemekleri. In O. Belli (Ed.), II. Van Gölü Havzası Sempozyumu (pp. 441–461). Bitlis Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.

Belli, G. S., & Belli, O. (2010). 17. yüzyılın ortalarında Evliya Çelebi’nin Bitlis’te anlattığı yemek çeşitlerinden günümüze kadar varlığını sürdürenler. In O. Belli (Ed.), 1. Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak Kültürü ve Yemekleri Sempozyumu Kitabı. Bitlis Eren Üniversitesi.

Bozok, D., & Kahraman, K. (2015). Kırsal turizmde yöresel yemek kültürünün rolü: Balıkesir. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 5(1), 85–90.

Cemalcılar, İ. (1998). Pazarlama: Kavramlar, kararlar (Tıpkı basım). İstanbul: Beta Yayınları.

Çelebi, C. (2021). Geçmişten günümüze Bitlis mutfağı. Ankara: Bitlis Eğitim ve Tanıtma Vakfı.

Çelik Yeşil, S., & Yıldız, S. (2023). Vejetaryen mutfak bağlamında Bitlis ili yenilebilir otları. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(4), 1889–1904.

Denizer, D. (2014). Türk mutfağı nereye gidiyor? Türk Mutfağı Araştırma ve Uygulama Birimi. Retrieved February 1, 2025, from http://www.maxihaber.net/yazarlar/konukyazar/2008/ky_dundar_denizer_haziran2008.htm

Doğan, H. (2008). Pazarlama anlayışında yeni ürün geliştirme ve Bolu ilinde ekmek ile ilgili bir uygulama (Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

Duman, G., Yılmaz, İ., & Er, A. (2021). Geleneksel yemeklerde dekonstrüksiyon tekniği kullanılarak ürün geliştirme ve duyusal analiz: “Çorum Alaca” örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9(2), 1318–1338.

Ercan, M. O., & Özgül Katlav, E. (2021). Gastronomi turizmi kapsamında Türk tatlılarının şefler tarafından değerlendirilmesi: Füzyon mutfak uygulamaları kapsamında ürün geliştirme çalışması (Yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Hacıoğlu, N., Girgin, G. K., & Giritlioğlu, İ. (2009, April 17–18). Yiyecek–içecek işletmelerinin pazarlama faaliyetlerinde yöresel mutfakların kullanımı: Balıkesir örneği. In 3. Ulusal Gastronomi Sempozyumu Bildirileri. Antalya: Akdeniz Üniversitesi Alanya İşletme Fakültesi.

Ikerd, J. (2005, June 2). Eating local (A matter of integrity). Presentation at The Eat Local Challenge kickoff event, Portland, OR.

Kılınç, O., & Kılınç, U. (2018). Yöresel gastronomik değerlerin ürüne dönüşme düzeyi: Antalya il merkezi restoran menüleri üzerine bir inceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(Special Issue 3).

Kozlu, C. M. (1995). Uluslararası pazarlama: İlkeler ve uygulamalar (Genişletilmiş 5. Baskı). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Köseoğlu, A., & Korkmaz, Ö. (2024). Bitlis ili yöresel yemeklerinin gastronomi turizmi potansiyelinin değerlendirilmesi. In N. Elmastaş (Ed.), Bitlis turizm araştırmaları. Ankara: Akademisyen Kitabevi.

Örs, F. (2001). İşletmelerde yaratıcılık. Pazarlama Dünyası, 15.

Özata, E. (2019). Modernite bağlamında Türk mutfağına özgü yenilikçi ürün geliştirme (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Özdemir, G. (2007). Destinasyon yönetimi ve pazarlama temelleri: İzmir için bir destinasyon model önerisi (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Pakünlü, Ö. (2010). Pazarlama stratejileri ile ürün geliştirme süreçleri arasındaki ilişkiler ve bir uygulama (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Pişkin, H. N. (2010). Batılı seyyahların bazılarının gözüyle Doğu Anadolu mutfak kültürü: Bitlis, Erzurum, Muş, Van örnekleri. In O. Belli (Ed.), 1. Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak Kültürü ve Yemekleri Sempozyumu Kitabı. Bitlis: Bitlis Eren Üniversitesi.

Sattler, M. (2011). Excellence in innovation management: A meta-analytic review on the predictors of innovation performance. Wiesbaden, Germany: Gabler Verlag Springer.

Sönmez, M. R. (2007). Bitlis ili turizm envanteri ve turizmi geliştirme planı. Bitlis: T.C. Bitlis Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Şimşek, A., Güleç, E., & Usta, S. (2020). Gastronomik ürün çeşitlendirme kapsamında veganlar ve çölyak hastaları için ürün geliştirme: Kazandibi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 51–59.

Uluer, E. C. (2008). Bitlis ili turizm potansiyeli: Özel ve kamu sektör yöneticilerinin kanaatlerinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Uygun, H. (2014). Yeni ürün geliştirme ve ortak pazarlama stratejisi: Trabzon yöresel turizm destinasyonları örneği (Yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı.

Yayla, Ö., Ekincek, S., & Yayla, Ş. (2020). Türk mutfağı imajının ürün odaklı geliştirilmesi: Turistler üzerinde bir uygulama. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 2916–2955.

Yeşil, D., & Çelik Yeşil, S. (2022). Yemek kültüründe modernize çalışmalar: Bitlis örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(3), 1641–1657.

Published

30-12-2025

How to Cite

KORKMAZ, Özge, ÇİÇEK, A., & AYDEMİR, D. A. (2025). Yenilebilir Otların Modern Tekniklerle Hazırlanması ve Duyusal Analizi: Bitlis Örneği (Preparation and Sensory Analysis of Edible Herbs with Modern Techniques: Bitlis Example). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(4), 3578–3594. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1728