Yetişkinlerin Yöresel Yemeklere İlişkin Görüşleri: Bolu ve Gaziantep Örneği (Adults’ Perceptions on Local Dishes: The Example of Bolu and Gaziantep)

Çağrınur SAĞ; Selahattin KAYMAKCI

doi:10.21325/jotags.2022.1000

Authors

Çağrınur SAĞ
Selahattin KAYMAKCI

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1000

Keywords:

Intangible cultural heritage, Local dish, Adult, Bolu, Gaziantep

Abstract

Although Turkey has a considerable variety in terms of local dishes, and they differ according to the regions and cities. Local dishes, considered as intangible cultural heritage elements, contribute to the promotion of the province/district, they belong to. The aim of this study is to examine the perceptions of adults on the local dishes of the province, they live in. This study used phenomenology, one of the methods of qualitative research. Also the study group consisted of 52 adults, living in the provinces of Bolu and Gaziantep. As a data collection tool, fully structured interview form developed by the researchers was used and the collected data were analyzed with content analysis. The results showed that participants have awareness of the local dishes of the province/district, they live in and they can diversify the local dishes. However, they have limited knowledge about the naming of local dishes. Regarding the local dishes made on special days, the participants of both provinces listed the local dishes of the place they lived in and drew attention to the cultural transfer task of the dishes made on special days. They also stated that there are some changes in the preparation and presentation of the local dishes. On the other hand, while the participants living in Bolu argued that there are no enough advertisements of local dishes, the participants living in Gaziantep argued that advertisements of local dishes are sufficiently done. In the context of providing sustainability of local dishes, the participants made some suggestions such as promoting local dishes and placing local dishes in menus both special days and cultural organizations.

References

Akkuş, Ç. & Yordam S. (2020). Kastamonu yemek kültürünün UNESCO yaratıcı şehirler ağı kriterleri kapsamında incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 915-936. doi: 10.21325/jotags.2020.587

Ardıç Yetiş, Ş. (2015). Kapadokya yemek kültürü ve Mustafapaşa beldesi (Sinasos) örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(2),12-19.

Ayaz, N. & Çobanoğlu, S. (2017). Ev kadınlarının turizm amaçlı yöresel yemek üretimine bakış açıları: Bartın ili örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 413-427.

Ayaz, N. & Güllü, M. (2018). Yerel halkın yöresel mutfak konusunda bilinçlendirilmesi üzerine bir AB projesi değerlendirmesi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 2(1), 11-21. doi: 10.32958/gastoria.410102

Aydoğdu, A. & Mızrak, M. (2017). Yöresel yemeklerin sürdürülebilirliğinde standart reçetelendirmenin önemi: Kastamonu mutfağı örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 366-394. doi: 10.20875/makusobed.341471

Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 3(1), 1-15.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu [UNESCO]. (2021). Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi. [https://tinyurl.com/fdunadxu], Erişim tarihi: 3.01.2021.

Bolu Belediyesi Bolu Araştırmaları Merkezi (2017). Aşçılar diyarından Bolu lezzetleri. Bolu: Bolu Belediyesi Bolu Araştırmaları Merkezi Yayınları.

Bozok, D. & Kahraman, K. (2015). Kırsal turizmde yöresel yemek kültürünün rolü: Balıkesir. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi (IJSES), 5(1), 85-90.

Cemaloğlu, N. (2014). Veri toplama teknikleri: Nicel-nitel. İçinde A. Tanrıöğen (Ed.), Bilimsel Araştırma Yöntemleri (ss. 133-164). Ankara: Anı Yayınları.

Çapar, G. & Yenipınar, U. (2016). Somut olmayan kültürel miras kaynağı olarak yöresel yiyeceklerin turizm endüstrisinde kullanılması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4, 100-115. doi: 10.21325/jotags.2016.25

Çaylak Dönmez, Ö. & Pehlivan, T. (2019). Gaziantep ilinde kışlık hazırlıklar ve kurutmalıklar. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 275-292.

Çelik, S., Ersoy, N. & Besen, S. (2020). Restoran işletmelerinin yöresel yemeklere yönelik farkındalıkları: Şırnak ili örneği. Tourism and Recreation, 2(1), 31-37.

Çuhadar, M., Küçükyaman, M. A. & Şaşmaz, M. A. (2018). Geçmişten günümüze Isparta mutfak kültürü: Nitel bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6, 125-142.

Creswell, J. W. (2016). Research design qualitative, quantitative and mixed methods approaches. S.B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.

Dalagan, S. (2019). Çalışan kadınlarda yöresel mutfak eğitiminin yöresel yemek tüketim alışkanlıkları, tutumları ve bilgi düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

De Troyer, V., Vermeersch, J., Van Genechten, H., Kösters, K., Mols, P., Van Leeuwen, J., Vitré, N., Pizzicanella, F. & Destro, A. (2005). Heritage in the classroom. A practical manual for teachers. Brussel: Hereduc.

Doğan, N. (2017). Bolu ve mutfak kültürü. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.

Doğaner, S. (2003, 16-18 Nisan). Miras turizminin coğrafi kaynakları ve korunması. Coğrafi Çevre Koruma ve Turizm Sempozyumunda sunulan bildiri, İzmir, Türkiye. https://tinyurl.com/2p9yyn8e

Duman, M. Ş., Akmeşe, K. A. & Sormaz, Ü. (2019). Üniversite öğrencilerinin yöresel mutfak tercihlerinde sosyal medyanın etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3174-3188. doi: 10.21325/jotags.2019.522

Erdem, Ö. Mızrak, M. & Kemer, A. K. (2018). Yöresel yemeklerin bölge restoranlarında kullanılma durumu: Mengen örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 44-61.

Esen, M. F. & Seçim, Y. (2020). Yöresel mutfağın turizm ürünü olarak kullanımının yerel halk tarafından değerlendirilmesi: Konya ili örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(1), 158-174. doi: 10.21325/jotags.2020.541

Fidan, S. & Özcan, F. (2019). Gastronomi kenti Gaziantep’te özel gün yemekleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(67), 65-80. doi: 10.17719/jisr.2019.3700

Gaziantep Kongre ve Ziyaretçi Bürosu [GCVB]. (2021). Gaziantep mutfağı. [https://tinyurl.com/758xn32k], Erişim tarihi: 11.09.2021.

Genç, N. A. & Seçim, Y. (2019). Sinop yöresel mutfağının unutulmaya yüz tutmuş tatlarının değerlendirilmesi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergisi, 44,302-319. Doi:10.17498/kdeniz.647742

Giritlioğlu, İ., Armutcu, B. & Düzgün, M. (2016). Geleneksel Gaziantep mutfağının kuşaklararası bilinirliğine yönelik bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(17), 126-138. doi: 10.20875/sb.12139

Gökalp, Z. (2014). Türkçülüğün esasları. İstanbul: Kriminal Kitaplar Yayınları.

Gürel, D. (2018). Somut olmayan kültürel miras etkinliklerinin 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanımı. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Hatipoğlu, A., Zengin, B., Batman, O. & Şengül, S. (2013). Yöresel yemeklerin, kırsal turizm işletmeleri mönülerinde kullanım düzeyleri: Gelveri örneği. IJSES Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(1), 6-11.

İnci Bozkurt, F. & Yaman, M. (2021). Bolu ili Seben ilçesinde geçmişten günümüze yemek kültürü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(2), 921-938. doi:10.21325/jotags.2021.822

Johnson, A. P. (2019). A short guide to action research. Y. Uzuner & M. Özten Anay (Çev. Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.

Johnson, B. & Christensen, L. (2004). Educational research: Quantitative, qualitative and mixed approaches. Boston: Pearson Education Inc.

Johnson, B. & Christensen, L. (2014). Educational research: Quantitative, qualitative and mixed approaches. S.B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.

Karakaş, A. & Uyar Oğuz, H. (2019). Bartın’ı ziyaret eden yerli turistlerin yöresel yiyeceklere yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1552-1569.

Kargiglioğlu, Ş. (2015). Gaziantep’te gastronomi turizmi: Gaziantep’i gastronomi turizmi kapsamında ziyaret eden yerli turistlerin görüşleri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Kaya, Ş & Sormaz, Ü. (2019). Yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak uygulamaları: Gaziantep örneği. Gastroia: Journal of Gastronomyand Travel Research, 3(2), 304-323. doi: 10.32958/gastoria.422707

Kaypak, Ş. & Uçar, A. (2018). Antakya kentinin yemek kültürüne bakışı. International Journal of Academic Value Studies, 4(18), 190-202. doi:10.23929/javs.703

Kanbir, F. (2021). Siirt kenti yöresel yemek kültüründe büryan: Bahattin Büryan Sarayı örneği. Folklor/Edebiyat Dergisi, 27(3),905-925. doi: 10.22559/folklor.1546

Kültür Portalı (2021a). Şakşak Helva- Bolu. [https://tinyurl.com/yby626sn], Erişim tarihi: 8.12.2021.

Kültür Portalı (2021b). Gaziantep mutfağı-Gaziantep. [https://tinyurl.com/bd3hw4t4], Erişim tarihi: 30.10.2021.

Mızrak, M. (2018). Yöresel yemekler ne kadar yöresel? Kastamonu mutfağı için bir sorgulama. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.

Oğuz, M. Ö. (2018). Somut olmayan kültürel miras nedir? Ankara: Geleneksel Yayınları.

Ortakcı, A. (2020). Kültürel miras koruma yaklaşımları bağlamında Halkevlerinde yapılan çalışmalar (1932-1951). Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Özdemir, F. & Güngör, B. (2016). Kültürel bir değer olarak unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Hatay yemekleri ve bu kültürel değerin korunması önerileri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4, 190-199. doi:10.21325/jotags.2016.30

Özer, H., Turan, Ö. & Yener, S. (2018). Zonguldak’ın yöresel yemek isimleri üzerine bir inceleme. Turkish Studies, 13(12), 341-361. doi:10.7827/TurkishStudies.13692

Özçörekçi Göl, N. Z. (2003). Gaziantep yemeklerinin Türk mutfağı içindeki popülerliği. İçinde M. S. Koz (Ed.), Yemek kitabı tarih-halkbilimi-edebiyat (Cilt 1). (ss.634-680). İstanbul: Kitabevi Yayınları.

Saatçi, G. (2019). Coğrafi işaretli yiyeceklerin tanıtım unsuru olarak yöresel yemekler kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(1), 358-374. doi: 10.21325/jotags.2019.367

Sarıışık, M & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 264-278. doi: 10.17123/atad. vol26iss218417

Seçim, Y. & Coşan, D. (2019). Bartın yöresel yemek alışkanlıklarının tespit edilmesi üzerine bir araştırma. İçinde S. Yıldız (Ed.), Alternatif Turizm Araştırmaları (ss. 3-26). Ankara: İKSAD Yayınevi.

Serçeoğlu, N. (2014). Yöre halkının mutfak kültürünü tanıma durumunun tespit edilmesi: Erzurum ili örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 36-46.

Şengül, S. & Genç, K. (2016). Festival turizmi kapsamında yöresel mutfak kültürünün destekleyici ürün olarak kullanılması: Mudurnu İpekyolu Kültür Sanat ve Turizm Festivali örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 79-89.

Şenol, A. (2013). Halk kültürü ve etnografya terimleri sözlüğü. Ankara: Özel Matbaası.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2021). Bolu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yöre mutfağı (Gastronomi). [Çevrimiçi: https://tinyurl.com/bfc6hu2s], Erişim Tarihi: 2 Aralık 2021.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2021). Dünya Miras Geçici Listesi. [https://tinyurl.com/43c3y7jn], Erişim tarihi: 11.10.2021.

Tezcan, M. (2000). Türk yemek antropolojisi yazıları. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

Tütüncü Aydın, Z. (2017). Geçmişten günümüze Bolu halk kültürü. Bolu: Bolu Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.

Üzülmez, M. & Onur, M. (2021). Osmaniye mutfak kültüründe yer alan yemek ritüelleri üzerine bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1349-1368. doi: 10.26677/TR1010.2021.770

Yaldız, E. & Olcay, A. (2020). Gaziantep ve Hatay’ın gastronomi alanında UNESCO yaratıcı şehirler ağına katılmasına ilişkin yerel halkın bakış açısı üzerine bir araştırma. Çatalhöyük International Journal of Tourism and Social Research, 5, 60-83.

Yalın, G. (2020). Kaybolmakta olan yerel mutfak kültürünün turizme kazandırılması: Balıkesir ili Edremit Körfezi örneği. Yayımlanmamış doktora tezi. Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Yeşilbursa, C. C. (2011). Sosyal bilgilerde miras eğitiminin öğrencilerin somut kültürel mirasa karşı tutumlarına ve akademik başarılarına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.