TR Dizinde Taranan Dergilerde Yayınlanan Özel Gün ve Tören Yemekleri Konulu Makalelerin Bibliyometrik Analizi (Bibliometric Analysis of Articles on Special Day and Ceremonial Meals Published in Journals Scanned in TR Index)

Özlem YATKIN; Mehmet SARIOĞLAN

doi:10.63556/jotags.2026.1819

Yazarlar

Özlem YATKIN
Mehmet SARIOĞLAN

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1819

Anahtar Kelimeler:

Özel gün- Özel gün yemekleri- Tören yemekleri- TR dizin- Bibliyometrik analiz

Öz

Yemek, insan hayatında fizyolojik bir ihtiyaç olmanın yanında, derin kültürel, sosyal ve ekonomik anlamlar da taşır. Yemek, kültürel bir unsur olmasının yanında kültürü şekillendirmesi açısından da önemli bir role sahiptir (Selimoğlu & Gültekin, 2018). Yemeğin kültürü şekillendirmesinden dolayı geçmişten günümüze yemeğe birçok farklı anlam yüklenmiş ve özel günlerde, kutlamalarda, törenlerde yenilen yemekler farklı anlamlar ifade etmiştir (Şanlıer, 2005; Fırat, 2014; Sevindik, 2017; Şahin Ören, Arman & Erdem, 2021). Son yıllarda özel gün ve tören yemekleri ile ilgili yapılan çalışmaların artmakta olduğu görülmektedir. Çalışmanın amacı, TR Dizinde yer alan dergilerde 13.04.2025 tarihine kadar özel gün ve tören yemekleri konuları ile ilgili yayımlanan çalışmaların bibliyometrik analizini ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla ULAKBİM TR Dizin veri tabanında başlığında ve özetinde “özel gün yemekleri” ve “tören yemekleri” kelimeleri geçen 20 adet makaleye ulaşılarak bu makaleler değerlendirilmiştir. Değerlendirmeye alınan bu çalışmalar, farklı kriterler çerçevesinde (dergi adı, yayınlanma yılı, çalışmanın konusu, yayınlanan dil, yayının türü, çalışmanın yöntemi, çalışmanın amacı ve sonuçları, yazarın kurumu, yazarın ülkesi gibi) incelenmiş ve böylece araştırma yapılan konu ile ilgili yayınlanan makalelerin zaman içerisinde izlediği gelişim gözlemlenmiştir.

Referanslar

A.Ashirov, A. & Hatunoğlu, N. (2015). Özbekistan’da Mevsimsel Bayramlar ve Özel Günler. Milli Folklor, 27(105), 120-130.

Akbulut, D. (2010). Bektaşi Kazanlarından Saray Aşureliklerine Bir Paylaşım Geleneği Olarak Aşure. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 55, 269-280.

Al, U. & Coştur, R. (2007). Türk Psikoloji Dergisinin Bibliyotektik Profili. Türk Kütüphaneciliği, 21(2), 142-163.

Avcı, A., Erkoç, S. & Otman, E. (2014). Yemekte Tarih Var Yemek Kültürü ve Tarihçiliği. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Aydın, N. (2023). Kültürel Belleğin Ortaklığı Bağlamında Altay Türk Topluluklarının Tören Yemeklerinin Anadolu Kültürüne Yansıması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13, 617-627.

Barca, M. & Hızıroğlu, M. (2009). 2000'li Yıllarda Türkiye'de Stratejik Yönetim Alanının Entelektüel Yapısı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 113-148.

Beşirli, H. (2010). Yemek, Kültür ve Kimlik. Milli Folklor Dergisi, 22(87), 159-169.

Beşirli, H. (2011). Türk Kültüründe Güç, İktidar, İtaat ve Sadakatin Yemek Sembolizmi Esasında Değerlendirilmesi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaşi Veli Araştırma Dergisi, 58, 139-152.

Beşirli, H. (2012). Yemek Sosyolojisi. Ankara: Phoenix Yayınevi, 305.

Budak, H.N., Coşkun, S., Varol, M.B. & Durlu Özkaya, F. (2025). Isparta Kaşıklı Tören Menüsünün Karbon Ayak İzinin Değerlendirilmesi. Aydın Gastronomy, 9(1), 175-189.

Çaycı, A.E. (2019). Küreselleşen Yemek Kültürünün Dönüşümünde Sosyal Medyanın Rolü: Instagram Gurmeleri. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Daşdemir Kıpçak, A. & Madenci, A.B. (2025). Van Mutfak Kültüründe Özel Gün ve Geçiş Dönemleri Üzerine Bir Araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(1), 124-152

Doğdubay, M. & Temizkan, S.P. (2019). Gastronomi Olgusuna Sosyolojik Bakış. (Ed. C. Avcıkurt ve M. Sarıoğlan). Detay Yayıncılık.

Fırat, M. (2014). Yemeğin İdeolojisi ya da İdeolojinin Yemeği: Kimlik Bağlamında Yemek Kültürü. Folklor ve Edebiyat, 20(80), 129-140.

Gül, M. & Çöp, S. (2025). Muş Yöresel Mutfak Kültüründe Yer Alan Kırçikli Kelem Sarması Üzerine Nitel Bir Araştırma. Aydın Gastronomy, 9(2), 417-428.

Güleç, H. & Durlu Özkaya, F. (2022). Gagauz Mutfak Kültürü. Karadeniz Araştırmaları, 19(74), 463-491.

Güzeler, N. & Özbek, Ç. (2021). Geleneksel Anadolu Tören Yemekleri. Aydın Gastronomy, 5(2), 167-176.

Irmak, Y. (2024). Türk Kültüründe Tören Yemeklerine İşlevsel Bir Yaklaşım. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(46), 486-515.

Işıldar, P. (2016). Sürdürülebilirlik ve Gastronomi. H. Kurgun ve D. Bağıran-Özşeker (Ed.). Gastronomi ve turizm içinde (s. 47-63). Ankara: Detay Yayıncılık.

Kayabaşı, A. & Bucak, T. (2022). Şerbetlerin Türk Mutfak Kültüründeki Yeri ve Önemine Dair Bir Araştırma. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(1), 71-96.

Önçel, S. & Boz, H.C. (2023). Türk Mutfağında Yemek Kültürü ve Yemek Ritüelleri Üzerine Bir Araştırma: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Web Siteleri Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(2), 1043-1059.

Özalp, F. (2024). Muğla’da Geleneksel ve Dini Nitelikli Törenlerde Servis Edilen Yemeklerin Yaşlı Beslenmesi Açısından Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 14(2), 205-213.

Sağ, Ç. & Kaymakcı, S. (2022). Yetişkinlerin Yöresel Yemeklere İlişkin Görüşleri: Bolu ve Gaziantep Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(1), 476-504.

Sağır, A. (2012). Bir Yemek Sosyolojisi Denemesi Örneği Olarak Tokat Mutfağı. Turkish Studies, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7(4), 2675-2695.

Samancı, Ö. (2018, 20 Temmuz). Türk mutfak kültüründe helva geleneği. Erişim adresi: https://turkascihaberleri.com/HaberDetay/32719/index.html

Sarıoğlan, M., Sezen, T.S. & Dinç, Y. (2024). Özel Gün Yemeklerinin Somut Olmayan Kültürel Miras Kapsamında Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(2), 1369-1381.

Selimoğlu, E. & Gültekin, T. (2018). Laura Esquivel’in Acı Çikolata Romanı Üzerinden Duygusal Dünya ve Yemek Kültürü İlişkisi, Antropoloji, 36, 71-85.

Sevindik, A. (2017). Türk Halk Kültüründe Yemek ve Cinsiyet İlişkisi. Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 6(13), 611-637.

Şahin Ören, T., Arman, A. & Erdem, Ö. (2021). Anadolu Mutfak Kültüründe Gastronomik Kimlik Unsuru Olarak Bulgur ve Bulgur Yemekleri. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3), 1961-1981.

Şanlıer, N., Cömert, M., & Durlu Özkaya, F. (2012). Gençlerin Türk Mutfağına Bakış Açısı. Millifolklor, 152-161.

Şanlıer, N. (2005). Yerli ve Yabancı Turistlerin Türk Mutfağı Hakkındaki Görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 213-227.

Tanrıbuyurdu, G. (2016). Klâsik Türk Şiirinde Bir Sembol Dili Olarak “Kına”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 102-115.

Tapan, A. (2023). Balören Köyü Yöresi Alevi Topluluğunun Lokma Anlayışı ve Uygulamaları. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1, 443-462.

Tezcan, M. (2000). Türk Yemek Antropolojisi Yazıları. Ankara: Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları.

Tunç, A. & Saç, F. (1998). Genel Turizm. Ankara: Detay Yayınevi, ss. 31.

Yalçın-Çelik, S.D. (2010). Mengen’de Özel Gün Yemekleri. Millî Folklor, 22(86), 127-139.

Yılmabaşar, A. & Sarper, F. (2024). Geleneksel Kıbrıs Mutfağından Bir Örnek: Golifa (Koliva). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(1), 1-28.

Yılmaz, İ. & Balyemez, M. (2024). Kıbrıs Türk Mutfak Kültürünün Tarihine Dair Nitel Bir Araştırma. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 7(1), 265-275.

Yurtseven, G. & Özbay, G. (2024). Kırım Tatar Mutfak Kültüründe Unutulmaya Yüz Tutan Özel Gün Yemekleri ve Gelenekler. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(4), 2793-2816.