Suriye’den Gelen Göçmen Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları ve Aşçılık Deneyimleri (The Dietary Practices and Culinary Experiences of Syrian Student Migrants)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1801Anahtar Kelimeler:
Göçmen- Suriye- Beslenme- AşçılıkÖz
Bu çalışma, Erzurum ve Iğdır’da yaşayan Suriyeli göçmen öğrencilerin beslenme alışkanlıkları, aşçılık deneyimleri ve kültürel uyum süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma tekniği ile yürütülen çalışmada, Temmuz-Ağustos 2024 tarihleri arasında 30 Suriyeli göçmenle yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Türkiye ve Suriye mutfak kültürleri arasında önemli benzerlikler bulunmakla birlikte, özellikle baharat kullanımı, pişirme teknikleri ve bazı özgün yemek malzemelerine erişimde farklılıklar göze çarpmaktadır. Katılımcıların bir kısmı, Türk mutfağını öğrenme ve benimseme konusunda olumlu deneyimler yaşarken; bazıları ise beslenme alışkanlıklarında değişim ve adaptasyon sürecinde zorluklar yaşamıştır. Göçmenlerin dil bariyeri, ekonomik koşullar ve malzeme teminindeki güçlükler, onların beslenme pratiklerini etkilemiş; bu durum kimi zaman sağlık sorunlarına yol açmıştır. Ancak zaman içinde Türkiye’deki Suriyeli esnafların Suriye’ye özgü ürünleri temin etmeye başlaması, göçmenlerin kendi kültürel yemeklerini pişirme ve tüketme imkânını sağlamıştır. Sonuç olarak, ortak kültürel kökenler iki toplum arasındaki beslenme uyumunu kolaylaştırırken, dil, malzeme erişimi ve ekonomik faktörler göçmenlerin entegrasyon sürecinde belirleyici unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Referanslar
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Türkiye’deki Suriyelilerin Demografik Görünümü, Yaşam Koşulları ve Gelecek Beklentileri. Ankara; 2017. 132 s. Erişim:https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/25337/xfiles/17a-Turkiye_deki_Suriyelilerin_Demografik_Gorunumu_Yasam_Kosullari_ve_Gelecek_Beklentilerine_Yonelik_Saha_Arastirmasi_2017.pdf Erişim Tarihi: 24 Ocak 2025
AL-Rajie, R., Whelan, M., Ali-Sayeed, N., Cadzow, R. & Leung, J. (2023). Government-Assisted Syrian Refugees' Perceptions of Dietary Acculturation in Canada: A Qualitative Study. Journal of Critical Dietetics, 6(3): 30-51.
Al-Sayed, L. & Bieling, C. (2020). Food-related well-being in times of crisis: Conceptual considerations and empirical findings for Syrian refugees in Germany, Journal of Migration and Health, 1-2, 100005. https://doi.org/10.1016/j.jmh.2020.100005
Al-Sayed, L. & Bieling, C. (2025). Food-related knowledge transmission among Syrian refugees in Germany, International Journal of Migration, Health and Social Care, 21(2): 244-274. https://doi.org/10.1108/IJMHSC-07-2024-0076
Avşar, Ö. Y. & Seçim, Y. (2020). Suriye göçmenlerinin mutfak kültürü uyum süreci; Konya örneği, Journal of Recreation and Tourism Research, 7(2): 209-221. https://doi.org/ 10.31771/jrtr.2020.61
Baho, S. (2020). The role of food and culinary customs in the homing process for Syrian migrants in California (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kaliforniya: University of the Pacific.
Bodzan, M. (2020). Cooking with refugees and migrants. Performing authenticity and traditionality for Warsaw’s culinary tourists, Ethnologia Polona, 41: 52-67. https://doi.org/10.23858/ethp.2020.41.2156
Bulut, M. (2019). Immigrants’ access to resources: The case of Syrian immigrants in Turkey. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 2(3), 90-99.
Cantelli, V. & Shringarpure, B. (2020). Resistant recipes: Food, gender and translation in migrant and refugee narratives. In The Routledge Handbook of Translation and Activism (pp. 421-436). Routledge.
Cortada, P. P. (2015). Cooking a home: A collection of the recipes and stories of Syrian refugees. AuthorHouse.
Delgado, S. V. (2018). Exploring Middle Eastern immigration: History and contemporary diaspora of Middle Eastern immigrants to Latin America and culinary practices influenced by their culture, UC Merced Undergraduate Research Journal, 10(2). https://doi.org/10.5070/M4102038931
Düzgün, E. & Özkaya, F. D. (2015). Mezopotamya’dan günümüze mutfak kültürü, Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 3(1): 41-47.
Edwards, L., Occhipinti, S. & Ryan, S. (2000). Food and immigration: The indigestion trope contests the sophistication narrative, Journal of Intercultural Studies, 21(3): 297-308. https://doi.org/10.1080/07256860020007458
Ellis, A., Park, E., Kim, S. & Yeoman, I. (2018). What is food tourism?, Tourism Management, 68: 250–263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025
Esin, K., Işık, T., Ayyıldız, F., Koc, M. & Vatanparast, H. (2024). Prevalence and risk factors of food insecurity among Syrian refugees in Türkiye, BMC Public Health, 24(1): 1748. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19129-x
Gingell, T., Murray, K., Correa-Velez, I. & Gallegos, D. (2022). Determinants of food security among people from refugee backgrounds resettled in high-income countries: A systematic review and thematic synthesis, PloS one, 17(6): e0268830. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0268830
Gürhan, N. (2018). MigratoryKitchen: The Example Of Syrians In Mardin, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 21 (2): 86-113. https://doi.org/10.18490/sosars.476035
İlhan, N. M., Gözlü, M., Atasever, M., Dündar, M. A., Büyükgök, D. & Barkan, O. B. (2016). Göç ve Halk Sağlığı, Sasam Yayınları, 2(7).
İnce, Ş. & Şimşek, B. (2025). Old flavors in a new home: Migrant women's memories of food in Türkiye. In Women's Studies International Forum (Vol. 111, p. 103114). Pergamon. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2025.103114
İncetahtacı Günal, N. (2025). Refugee Gastronomy and Sustainable Development: The Case of Gaziantep, Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 4(1): 39-53. DOI: 10.58625/jfng-2874
Jansen, E. S., Agyemang, C., Boateng, D., Danquah, I., Beune, E., Smeeth, L. & Meeks, K. A. (2021). Rural and urban migration to Europe in relation to cardiovascular disease risk: does it matter where you migrate from?, Public health, 196:172-178. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2021.06.001
Kızıldemir, Ö., Öztürk, E. & Sarışık, M. (2014). Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişiminde yaşanan değişimler, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3): 191-210.
Koc, M. & Welsh, J. (2001). Food, foodways and immigrant experience. Toronto: Centre for Studies in food security, 2: 46-48.
Langellier, B. A., Brookmeyer, R., Wang, M. C. & Glik, D. (2015). Language use affects food behaviours and food values among Mexican-origin adults in the USA, Public health nutrition, 18(2): 264-274. https://doi.org/10.1017/S1368980014000287
Lillekroken, D., Bye, A., Halvorsrud, L., Terragni, L. & Debesay, J. (2024). Food for soul—older immigrants’ food habits and meal preferences after immigration: a systematic literature review, Journal of Immigrant and Minority Health, 26(4): 775-805. https://doi.org/10.1007/s10903-023-01571-5
Nicolaou, M., Doak, C. M., van Dam, R. M., Brug, J., Stronks, K., & Seidell, J. C. (2009). Cultural and social influences on food consumption in Dutch residents of Turkish and Moroccan origin: a qualitative study. Journal of nutrition education and behavior, 41(4), 232-241.
Özdemir, K. (2022). Gastronomi tarihi ve kültürü açısından baharatın değerlendirilmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Popovic-Lipovac, A. & Strasser, B. (2015). A review on changes in food habits among immigrant women and implications for health, Journal of immigrant and minority health, 17: 582-590. https://doi.org/10.1007/s10903-013-9877-6
Porreca, F. I., Unsain, R. A. F., Carriero, M. R., Sato, P. D. M., Ulian, M. D., & Scagliusi, F. B. (2020). Dialogues and tensions in the eating habits of Syrian refugees living in Sao Paulo, Brazil. Ecology of Food and Nutrition, 59(2): 175-194. https://doi.org/10.1080/03670244.2019.1681419
Rottmann, S. B. & Kanal, M. (2023). Akle Tayyibe [tasty dish]—cooking up belonging in the Syrian refugee foodscape in Turkey, Journal of Immigrant & Refugee Studies, 1-16. https://doi.org/10.1080/15562948.2023.2275256
Satia, J. A. (2010). Dietary acculturation and the nutrition transition: an overview, Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 35(2): 219-223. https://doi.org/10.1139/H10-00
Satia-Abouta, J. (2003). Dietary acculturation: Definition, process, assessment, and implications, International Journal of Human Ecology, 4(1): 71-86.
Sauter, A., Kikhia, S., von Sommoggy, J. & Loss, J. (2021). Factors influencing the nutritional behavior of Syrian migrants in Germany—results of a qualitative study, BMC Public Health, 21: 1-13. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11268-9
Scagliusi, F. B., Porreca, F. I., Ulian, M. D., de Morais Sato, P. & Unsain, R. F. (2018). Representations of Syrian food by Syrian refugees in the city of São Paulo, Brazil: An ethnographic study, Appetite, 129, 236-244. https://doi.org/10.1016/j.appet.2018.07.014
Sukan, B. & Akbulut, G. (2022). Zorunlu Göçün Gıda Güvencesi ve Beslenme ile İlişkisi, Beslenme ve Diyet Dergisi, 50(3), 74-83. https://doi.org/10.33076/2022.BDD.1537
Şahin, G. (2024). A Touch of Syria on the Table: Gendered Politics of Food and Reproduction in Displacement, Gastronomica: The Journal of Food and Culture, 24(2): 18-31. https://doi.org/10.1525/gfc.2024.24.2.18
Şehitoğlu, R. (2024). Suriyeli Göçmenler Özelinde AB-Türkiye İlişkileri: Geri Kabul Anlaşması ve 18 Mart Mutabakatı, International Journal of Kurdish Studies, 10(1).
Vandevoordt, R. (2017). The Politics of Food and Hospitality: How Syrian Refugees in Belgium Create a Home in Hostile Environments, Journal of Refugee Studies, 30(4): 605–621. https://doi.org/10.1093/jrs/fex017
Vatanparast, H., Koc, M., Farag, M., Garcea, J., Engler-Stringer, R., Qarmout, T. & D'Angelo, S. (2020). Exploring food security among recently resettled Syrian refugees: results from a qualitative study in two Canadian cities, International journal of migration, health and social care, 16(4): 527-542. https://doi.org/10.1108/IJMHSC-03-2019-0031
Weller, D. L., & Turkon, D. (2015). Contextualizing the immigrant experience: The role of food and foodways in identity maintenance and formation for first-and second-generation Latinos in Ithaca, New York. Ecology of Food and Nutrition, 54(1), 57-73.
Yayla, Ö. & Durmaz, F. G. (2023). Suriyeli Göçmenlerin Türk Mutfağı Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi: Kahramanmaraş Örneği, The Journal of Academic Social Science, 136(136): 65-82. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.66395
Yılmaz Hava, Z. (2023). Constructing Migrant Foodscapes and Social Networks: The Case of Syrian Migrants in Fatih, Istanbul. Moment Dergi, 10(1): 155-175. https://doi.org/10.17572/mj2023.1.155175
Yılmaz-Hava, Z., Zanjer, N. & Rottmann, S. B. (2024). Culinary sustainability as a resilience practice for Syrian refugees amidst urban precarity in Istanbul, Food, Culture & Society, 1–21. https://doi.org/10.1080/15528014.2024.2429905
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
