Kavılca Ekmeğinin Kültürel Miras ve Sağlıklı Beslenme Bağlamında Gastronomik Bir Ürün Olarak Değerlendirilmesi (An Evaluation of Kavılca Bread as a Gastronomic Product in the Context of Cultural Heritage and Healthy Nutrition)

Barış TURAN; Kübra Yağmur YAZICIOĞLU

doi:10.63556/jotags.2026.1794

Yazarlar

Barış TURAN
Kübra Yağmur YAZICIOĞLU

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1794

Anahtar Kelimeler:

Kavılca ekmeği- Kavılca buğdayı- Gastronomi- Kültürel miras- Sağlıklı beslenme

Öz

Bu çalışma, ata tohumu niteliğindeki Kavılca buğdayından üretilen ekmeği, gastronomik ürün kapsamı içerisinde değerlendirerek kültürel miras, sağlıklı beslenme ve destinasyon temelli gastronomi turizmi bağlamında analiz etmektedir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak durum çalışması yürütülmüş; veri toplama sürecinde doküman analizi ve üretici ile yapılan derinlemesine görüşme uygulanmıştır. Bulgular, Kavılca buğdayının düşük gluten oranı, yüksek lif ve mineral içeriği gibi sağlık odaklı avantajlarıyla birlikte, bölgeye özgü tarihsel ve kültürel bir kimlik taşıdığını göstermektedir. Ayrıca, Kavılca ekmeğinin güncel gastronomi eğilimleri doğrultusunda yerel ürün çeşitliliğinin artırılmasında ve destinasyon markalaşmasında önemli bir potansiyele sahip olduğu anlaşılmaktadır. Çalışma, gastronomik ürünlerin kültürel değer ve sağlık odaklı tüketim dinamikleriyle birlikte ele alınması gerekliliğine dikkat çekmekte ve yerel ürünlerin gastronomi turizmine entegrasyonu konusunda öneriler sunmaktadır.

Referanslar

Akar Şahingöz, S., Şimşek, N., & Demir, Ş. (2022). Tatlı ve pasta üretimi. Nobel Akademik Yayıncılık.

Akçura, M., Hacıoğlu, O., Kılıç, H., & Kökten, K. (2013). Karadeniz Bölgesine ait yerel ekmeklik buğday hatlarının tanedeki besin elementleri içerikleri yönünden tescilli ekmeklik buğday çeşitleri ile karşılaştırılması. Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Konya.

Avni, R., Nave, M., Barad, O., Baruch, K., Twardziok, S. O., Gundlach, H., ... & Distelfeld, A. (2017). Wild emmer genome architecture and diversity elucidate wheat evolution and domestication. Science, 357(6346), 93–97. https://doi.org/10.1126/science.aan0032.

Brown, A. P. (2008). A review of the literature on case study research. Canadian Journal for New Scholars in Education, 1(1), 1–13.

Buğday Gen. (2024, Mayıs 15). Kavılca buğdayı. https://www.bugday.gen.tr/kavilca-bugdayi.html

Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (2. baskı). SAGE Publications.

Cubadda, R., & Marconi, E. (2002). Spelt wheat. In P. Belton (Ed.), Pseudocereals and less common cereals: Grain properties and utilization potential. Springer.

Cakmak, I., Torun, A., Millet, E., Feldman, M., Fahima, T., Korol, A., Nevo, E., Braun, H.J., Ozkan, H., (2004). Triticum dicoccoides: an important genetic resource for increasing zinc and iron concentration in modern cultivated wheat. Soil Science and Plant Nutrition 50(7), 1047-1054.

Çekel, Z. (1960). Dünyada ve Türkiye'de buğday. İstanbul Ticaret Odası Matbaası.

Çetinkaya, A., & Gülbaz, G. (2022). Physicochemical and microbiological properties of Kavılca bulgur (A traditional cereal product of Turkey). Emirates Journal of Food and Agriculture, 34(11), 931-937.

Çölkesen, M. (1995). Harran ovasında buğday tarımı ve sonraları üzerine yapılan çalışma (Yayın No. 117). Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.

Demir, H. (2020). Kars yöresine ait Kavılca (Triticum dicoccum Schrank) bitkisinin SSR yöntemi ile genotiplendirilmesi (Doktora tezi). Kafkas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

Dhanavath, S., & Prasada Rao, U. J. S. (2017). Nutritional and nutraceutical properties of Triticum dicoccum wheat and its health benefits: An overview. Journal of Food Science, 82(10), 2243–2250. https://doi.org/10.1111/1750-3841.13844.

Fox, R. (2007). Reinventing the gastronomic identity of Croatian tourist destinations. International Journal of Hospitality Management, 26(3), 546–559. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2006.03.00.

Gerring, J. (2007). Case study research: Principles and practices. Cambridge University Press.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. (2012, Ocak 4). Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/01/20120104-6.htm.

Harlan, J. (1981). The early history of wheat: Earliest traces to the sack of Rome. In L. Evans & W. Peacock (Eds.), Wheat Science (pp. 1–19). Cambridge University Press.

Harlan, J. R. (1995). The living fields: Our agricultural heritage. Cambridge University Press.

Kara, K. (1996). Tarla bitkileri (Yayın No. 191). Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi.

Karagöz, A., Zenciri, N., Tan, A., Taşkın, T., Köksel, H., Süre, M., ... & Özbek, K. (2010). Bitki genetik kaynaklarının korunması ve kullanımı. In Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi Bildirileri (pp. 155–174).

Kurnaz, A., & Şengül, S. (2021). Tatlı, pasta ve hamur işleri: Kavramlar, ilkeler ve örnek uygulamalar. Detay Akademik Yayıncılık.

Kün, E. (1996). Tahıllar-1 (Serin iklim tahılları) (Yayın No. 1431:322). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi.

Lin, Y. C., Pearson, T. E., & Cai, L. A. (2011). Food as a form of destination identity: A tourism destination brand perspective. Tourism and hospitality research, 11(1), 30-48.

Mondal, A., & Datta, A. K. (2008). Bread baking-A review. Journal of Food Engineering, 86(4), 465-474.

Özdemir, H. (2021). 13 bin yıllık Kavılca buğdayı ekimi yaygınlaştırılıyor. Türk Tarım ve Orman Dergisi. https://www.turktarim.gov.tr/Haber/677/13-bin-yillik-kavilca-bugdayi-ekimi-yayginlastiriliyor.

Peng, J., Sun, D., & Nevo, E. (2011). Wild emmer wheat, T. dicoccoides, is located in the centre of the wheat domestication process. Australian Journal of Crop Science, 5(9), 1127–1143.

Peštek, A., & Činjarević, M. (2014). Tourist perceived image of local cuisine: The case of Bosnian food culture. British Food Journal, 116(11), 1821–1838.

Richards, G. (2012). Gastronomy: An essential ingredient in tourism production and consumption. In A. Hjalager & G. Richards (Eds.), Tourism and gastronomy (pp. 3–20). Routledge.

Türk Patent Kurumu. (2024, Kasım 10). Kavılca buğdayı. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2485.

Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). Coğrafi işaretli ürünler. https://ci.turkpatent.gov.tr

van Zeist, W., & de Roller, G. J. (1995). Plant remains from Asikli Höyük, a pre-pottery Neolithic site in central Anatolia. Vegetation History and Archaeobotany, 4(3), 179-185.

Yıldırım, A., & Simsek, H. (1999). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11 baskı:1999-2018). Seçkin Yayıncılık.

Yin, R. (1984). Case study research: design and methods.(3rd edition). Sage Publications.

Yüksel, F. (2019). Agar ve selüloz gam ilavesinin kavılca (Triticum Spelta L.) un ve ekmeğinin reolojik ve dokusal özellikleri üzerine etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 9(2), 855-861.