Kapadokya’da Unutulmaz Turizm Deneyimleri: Demografik Özelliklere Göre Değişen Algılar (Memorable Tourism Experiences in Cappadocia: Changing Perceptions According to Demographic Characteristics)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1790Anahtar Kelimeler:
Turist deneyimi- Unutulmaz turizm deneyimi- Demografik özellikler- KapadokyaÖz
Turizm faaliyetlerine katılan turistler, günlük yaşamlarından farklı olarak yeni, sıra dışı ve duygusal açıdan etkileyici deneyimler yaşamayı arzulamakta; bu beklentiler turizm endüstrisinin temel ürününü oluşturmaktadır. Bu çalışma, turistlerin unutulmaz turizm deneyimlerine ilişkin algılarının demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Kapadokya bölgesinde düzenlenen rehberli turlara katılan 569 yerli ve yabancı turistten anket yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler yüzde, frekans ve ortalama gibi betimleyici istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Demografik değişkenlere göre farklılıkların belirlenmesinde bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulguları, turistlerin unutulmaz turizm deneyimlerine yönelik algılarının yaş, cinsiyet ve milliyet gibi demografik faktörlere bağlı olarak anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, turizm işletmeleri ve destinasyon yönetim otoriteleri için daha etkili stratejik karar alma süreçlerine ve deneyim odaklı turizm ürünlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek nitelikte önemli bilgiler sunmaktadır.
Referanslar
Akkuş, G. (2017). Kış turizmi destinasyonunda yaşanan unutulmaz turizm deneyimleri: Kültürlerarası karşılaştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 223–236. https://doi.org/10.24010/soid.369985
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (7. bs.). Sakarya Yayıncılık.
Andreu, L., Kozak, M., Avci, N., & Cifter, N. (2006). Market segmentation by motivations to travel: British tourists visiting Turkey. Journal of Travel & Tourism Marketing, 19(1), 1–14. https://doi.org/10.1300/J073v19n01_01
Arsenault, N., & Gale, T. (2004). Defining tomorrow’s tourism product: Packaging experiences (Araştırma Raporu No. 2004-7). Kanada Turizm Komisyonu.
Bayram, N. (2016). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş AMOS ve Uygulamaları. Bursa: Ezgi Kitabevi.
Birdir, K., & Akgöl, Y. (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 57–68.
Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185–216.
Brunner-Sperdin, A., Peters, M., & Strobl, A. (2012). It is all about the emotional state: Managing tourists’ experiences. International Journal of Hospitality Management, 31(1), 23–30. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2011.03.004
Chandralal, L., & Valenzuela, F. R. (2013). Exploring memorable tourism experiences: Antecedents and behavioural outcomes. Journal of Economics, Business and Management, 1(2), 177-181. https://doi.org/10.7763/JOEBM.2013.V1.38
Chen, H., & Rahman, I. (2018). Cultural tourism: An analysis of engagement, cultural contact, memorable tourism experience and destination loyalty. Tourism Management Perspectives, 26, 153–163. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2017.10.006
Coudounaris, D. N., & Sthapit, E. (2017). Antecedents of memorable tourism experience related to behavioral intentions. Psychology & Marketing, 34(12), 1084–1093. https://doi.org/10.1002/mar.21048
Çeşmeci, N., Çulfacı, G., & Kılıçhan, R. (2023). Turistlerin yerel mutfak yeme eğilimleri ile unutulmaz turizm deneyimleri arasındaki ilişki: Kayseri örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.26677/tr1010.2023.1198
De Freitas Coelho, M., de Sevilha Gosling, M., & de Almeida, A. S. A. (2018). Tourism experiences: Core processes of memorable trips. Journal of Hospitality and Tourism Management, 37, 11–22. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2018.08.004
Demir, S. (2019). Kuşaklar açısından unutulmaz turizm deneyimleri algısının satın alma sonrası davranışlar üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
Deshwal, P. (2016). Online advertising and its impact on consumer behavior. International Journal of Applied Research, 2(2), 200–204.
Esen, Ö. (2021). Kuşaklara göre turistlerin destinasyon imaj algılarının hatırlanabilir turizm deneyimleri üzerine etkisi: Kuşadası örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
Göçmen, Ö. (2020). Unutulmaz turizm deneyiminin destinasyon sadakatine etkisi: Bursa üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırklareli Üniversitesi.
Grundey, D. (2008). Experiential marketing vs. traditional marketing: Creating rational and emotional liaisons with consumers. The Romanian Economic Journal, 29(3), 133–151.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
Holbrook, M. B., & Hirschman, E. C. (1982). The experiential aspects of consumption: Consumer fantasies, feelings, and fun. Journal of Consumer Research, 9, 132–140.
Howell, R. T., & Guevarra, D. A. (2013). Buying happiness: Differential consumption experiences for material and experiential purchases. Advances in Psychology Research, 98, 57–69.
Hung, K. (2018). Understanding the cruising experience of Chinese travelers through photo-interviewing technique and hierarchical experience model. Tourism Management, 69, 88–96. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.06.001
Iaquinto, B. L., & Pratt, S. (2020). Practicing sustainability as a backpacker: The role of nationality. International Journal of Tourism Research, 22(1), 100–107. https://doi.org/10.1002/jtr.2291
Jang, S. S., & Feng, R. (2007). Temporal destination revisit intention: The effects of novelty seeking and satisfaction. Tourism Management, 28(2), 580–590. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2006.04.021
Karaosmanoğlu, K., & Taş, Ö. (2018). Tüketicilerin hedonik satın alma davranışlarının sosyo ekonomik faktörlere göre karşılaştırılması. Turkish Studies, 13(14), 283–306. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12815
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
Kim, J. H. (2009). Development of a scale to measure memorable tourism experiences (Unpublished doctoral dissertation). Indiana University.
Kim, J. H., & Ritchie, J. B. (2014). Cross-cultural validation of a memorable tourism experience scale (MTES). Journal of Travel Research, 53(3), 323–335. https://doi.org/10.1177/0047287513496477
Kim, J. H., Ritchie, J. R., & McCormick, B. (2012). Development of a scale to measure memorable tourism experiences. Journal of Travel Research, 51(1), 12–25. https://doi.org/10.1177/0047287511410327
Kim, J. H., Ritchie, J. R., & Tung, V. W. S. (2010). The effect of memorable experience on behavioral intentions in tourism: A structural equation modeling approach. Tourism Analysis, 15(6), 637–648. https://doi.org/10.3727/108354210X12858907791226
Kodaş, B., & Sekizkardeş, M. (2022). Mardin’e gelen yerli ziyaretçilerin gastronomi deneyimlerinin demografik özelliklere göre incelenmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(4), 2862–2880. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1120
Larsen, S. (2007). Aspects of a psychology of the tourist experience. Scandinavian Journal of Hospitality & Tourism, 7(1), 7–18. https://doi.org/10.1080/15022250701225711
Lorcu, F. (2015). Örneklerle veri analizi: SPSS uygulamalı. Ankara: Detay Yayıncılık.
Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2015). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
Morgan, M., & Xu, F. (2009). Student travel experiences: Memories and dreams. Journal of Hospitality Marketing & Management, 18(2–3), 216–236. https://doi.org/10.1080/19368620902772166
Nguyen, T. H. H., & Cheung, C. (2013). The classification of heritage tourists: A case of Hue City, Vietnam. Journal of Heritage Tourism, 9(1), 35–50. https://doi.org/10.1080/1743873X.2013.818679
Oğan, Y., & Durlu-Özkaya, F. (2021). Artvin'i ziyaret eden turistlerin gastronomi deneyimleri üzerine bir inceleme. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 211–227. https://doi.org/10.32572/guntad.883247
Oh, H., Fiore, A. M., & Jeoung, M. (2007). Measuring experience economy concepts: Tourism applications. Journal of Travel Research, 46, 119–131. https://doi.org/10.1177/0047287507304039
Oliveira, P., & Pereira, P. T. (2008). Who values what in a tourism destination? The case of Madeira Island. Tourism Economics, 14(1), 155–168. https://doi.org/10.5367/000000008783554911
Otto, J. E., & Ritchie, J. B. (1996). The service experience in tourism. Tourism Management, 17(3), 165–174. https://doi.org/10.1016/0261-5177(96)00003-9
Öztan Ulusoy, Y. (2020). Orta yaş dönemi bireylerin içinde bulundukları yaş dönemine ilişkin algılarının incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 19(74), 587–601. https://doi.org/10.17755/esosder.544967
Park, S., & Santos, C. A. (2016). Exploring the tourist experience: A sequential approach. Journal of Travel Research, 55(5), 563–578. https://doi.org/10.1177/0047287515569771
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy. Harvard Business Review, 76(4), 97–105.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business Press.
Pizam, A., & Sussmann, S. (1995). Does nationality affect tourist behavior? Annals of Tourism Research, 22(4), 901–917.
Ramires, A., Brandao, F., & Sousa, A. C. (2018). Motivation-based cluster analysis of international tourists visiting a World Heritage City: The case of Porto, Portugal. Journal of Destination Marketing & Management, 8, 49–60. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2016.12.001
Selstad, L. (2007). The social anthropology of the tourist experience: Exploring the “middle role.” Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7(1), 19–33. https://doi.org/10.1080/15022250701225672
Skavronskaya, L., Moyle, B., Scott, N., & Kralj, A. (2020). The psychology of novelty in memorable tourism experiences. Current Issues in Tourism, 23(21), 2683–2698. https://doi.org/10.1080/13683500.2019.1615295
Sousa, V. D., & Rojjanasrirat, W. (2011). Translation, adaptation and validation of instruments or scales for use in cross-cultural health care research. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 17(2), 268–274. https://doi.org/10.1111/j.1365-2753.2010.01543.x
Sthapit, E., & Coudounaris, D. N. (2018). Memorable tourism experiences: Antecedents and outcomes. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 18(1), 72–94. https://doi.org/10.1177/0047287510385467
Sthapit, E., Coudounaris, D. N., & Björk, P. (2019). Extending the memorable tourism experience construct: An investigation of memories of local food experiences. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 19(4–5), 333–353. https://doi.org/10.1080/15022250.2019.1689530
Swarbrooke, J., & Horner, S. (2007). Consumer behaviour in tourism. Routledge.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
Tsai, C. S. (2016). Memorable tourist experiences and place attachment when consuming local food. International Journal of Tourism Research, 18(6), 536–548. https://doi.org/10.1002/jtr.2068
Tung, V. W. S., & Ritchie, J. B. (2011). Exploring the essence of memorable tourism experiences. Annals of Tourism Research, 38(4), 1367–1386. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.03.009
Ural, A., & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Veal, A. J. (2011). Research methods for leisure and tourism: A practical guide (4th ed.). Pearson.
Vespestad, M. K., & Mehmetoglu, M. (2010). The relationship between tourist nationality, cultural orientation and nature-based tourism experiences. European Journal of Tourism Research, 3(2), 87–104.
Yu, C. P., Chang, W. C., & Ramanpong, J. (2019). Assessing visitors’ memorable tourism experiences (MTES) in forest recreation destination: A case study in Xitou Nature Education Area. Forests, 10(8), 636. https://doi.org/10.3390/f10080636
Zgolli, S., & Zaiem, I. (2017). Customer-to-customer interaction in tourism experience: Moderating role of nationality. Arab Economic and Business Journal, 12(1), 44–56. https://doi.org/10.1016/j.aebj.2016.12.001
Zhang, H., Wu, Y., & Buhalis, D. (2018). A model of perceived image, memorable tourism experiences and revisit intention. Journal of Destination Marketing & Management, 8, 326–336. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.01.003
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
