Zeytinyağı Turizmine Ziyaretçi Odaklı Bir Bakış: Oleatrium Zeytin ve Zeytinyağı Tarihi Müzesi Örneği (A Visitor-oriented Perspective on Olive Oil Tourism: The Case of the Oleatrium Olive and Olive Oil History Museum)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1786Anahtar Kelimeler:
Zeytinyağı- Oleatrium- ZiyaretçiÖz
Zeytinyağı turizmi, sürdürülebilir gastronominin önemli bir parçası olarak öne çıkmakta ve özellikle Akdeniz ülkeleri bu alanda öncü konumda yer almaktadır. Bu turizm türü, yalnızca yöresel lezzetlerin tanıtımını değil, aynı zamanda kültürel gelişim sürecinin gözler önüne serilmesini de sağlamaktadır. Yöresel yiyecek ve içecek kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sunan zeytinyağı müzeleri, hem yerli hem de yabancı turistler tarafından yoğun ilgi görmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Oleatrium Zeytin ve Zeytinyağı Tarihi Müzesi’ne yönelik Google yorumlarının analiz edilmesini sağlamaktır. Araştırma kapsamında 271 yorum tespit edilmiş olup içeriklerinde yer alan unsurlar kapsamında 591 kodlama ile çalışmaya dahil edilmiştir. Olumsuz ve olumsuz yorumların temalandırılarak sınıflandırıldığı çalışma kapsamında, ziyaretçi deneyimi yansıtan ifadeler temel alınarak ve anlam bütünlüğü göz önüne alınarak bir araya getirilerek tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede Google yorumlardaki ziyaretçi yorumlarının büyük ölçüde Türkçe yazıldığı ve destinasyonun öncelikli olarak yerli pazara hitap ettiği görülmektedir. Ekim ve Nisan aylarında yoğunlaşan yorum sayılarından ise müzenin alternatif turizm kapsamında önemli bir destinasyon olduğu çıkarımında bulunulmaktadır. Birçok olumlu ve olumsuz yorumların elde edildiği çalışma kapsamda müzede iklimlendirme çalışmalarının yapılması ve yerel yönetimlerin uluslararası tanıtıma önem vermeleri gibi önerilerde bulunulmuştur.
Referanslar
Adatepe Web Sitesi: https://www.adatepe.com/adatepe-zeytinyagi-muzesi-p-12 (Erişim Tarihi: 06.02.2025).
Ağcakaya, H. & Can, İ. I. (2019). Somut olmayan kültürel miras kapsamında mutfak kültürünün sürdürülebilirliği: Türkiye’deki gastronomi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4 (Özel sayı)), 788-804.
Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
Altınözü Kaymakamlığı Web Sitesi: http://www.altinozu.gov.tr/turkiyenin-ilk-zeytin-muzesi-tokacli adresinden (Erişim Tarihi: 05.02.2025).
Altıntaş, V. & Hazarhun, E. (2020). İzmir’in gastronomi turizmi potansiyeline turist rehberlerinin bakış açıları. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 5(2), 13-36.
Arıkan Saltık, I. & Çeken, H. (2017). Agroturizmde yeni eğilimler: Zeytinyağı turizmi. Journal of Life Economics, 89-102.
Ay, A., Bekar, S. & Çağlar Demir, B. (2023). Dijital pazarlama ve e-ticaret aracı olarak arama motorları ve google algoritmaları. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(52), 295-317.
Başoğlu, M. (2009). Antik çağda kilikya bölgesinde zeytinyağı üretimi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana.
Bezerra, R. & Correia, A. I. (2019). The potential of olive oil for creative tourism experiences in the northern region of Portugal. Revista Portuguesa de Estudos Regionais, 51, 1-18. doi:10.59072/rper.vi51.512
Büyük, Ö. & Can, E. (2020). Zeytinyağı kültürel rotalarının turizm potansiyeli açısından değeri ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(1), 191-210. doi:10.34189/tfd.23.01.009
Campón-Cerro, A. M., ID, J. A.-F. & Hernández-Mogollón, J. M. (2017). Rural destination development based on olive oil tourism: The impact of residents’ community attachment and quality of life on their support for tourism development. Sustainability, 9(1624), 1-16. doi:10.3390/su9091624
Cankül, D. & Ezenel, E. (2018). Bodrum yarımadası ve zeytinyağı turizmi: Uygulanabilirliği açısından swot analizi ile değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(3), 55 – 68.
Casado-Montilla, J., Pulido-Fernández, J. I., Carrillo-Hidalgo & I. y López-Sánchez, Y. (2025). El oleoturismo como herramienta de desarrollo territorial. Diagnóstico y necesidades de conocimiento. Investigaciones Turísticas, 29, 188-209. doi:https://doi.org/10.14198/INTURI.27629
Čehić, A., Mesić, Ž. & Oplanić, M. (2020). Requirements for development of olive tourism: The case of croatia. Tourism and Hospitality Management, 26(1), 1-14. doi:https://doi.org/10.20867/thm.26.1.1
Çekal, N., Doğan, E. & Aktürk, H. (2022). Türkiye'de gastronomi turizmi ve gastronomi müzeleri. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(1), 1655-1673. doi:10.26677/TR1010.2022.1122
Çetin, M. & Küçükkömürler, S. (2018). Destinasyon çekicilik unsuru olarak gastronomi müzeleri: Oleatrium zeytin ve zeytinyağı tarihi müzesi örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 22(1), 1-17.
Dancausa-Millan, G., Torre, M. G.-V. & Huete-Alcocer, N. (2022). Olive oil as a gourmet ingredient in contemporary cuisine. A gastronomic tourism proposal. International Journal of Gastronomy and Food Science, 29(100548), 1-8. doi:https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100548
Eskiyörük, D. ( 2016). Antik çağda zeytin ve zeytinyağı: Kilikya bölgesi örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(Special issue1), 228-243. doi:10.21325/jotags.2016.33
Ferreira, J., Silvério, A. C., Vaz, M. & Fernandes, P. O. (2022). Analysis of oleotourism and museology: Bibliometric analysis and systematic literature review. Proceedings of the 5th International Conference on Tourism Research 2022, 15(1), 143-149. doi:https://doi.org/10.34190/ictr.15.1.373
Folgado-Fernandez, J. A., Campon-Cerro, A. M. & Hernandez-Mogollon, J. M. (2019). Potential of olive oil tourism in promoting local quality food products: A case study of the region of Extremadura, Spain. Heliyon, 5(e02653), 1-8. doi:https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e02653
Garibaldi, R. & Pozzi, A. (2021). Food museums as cultural ınstitutions and tourist attractions: Evidence from Italy. Gastronomy and Tourism, 5(2), 83-94. doi: https://doi.org/10.3727/216929720X15968961037935
Gül, M. (2022). Kahramanmaraş tematik mutfak müzesi ve dondurma müzesinin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 312-334.
Hernández-Mogollón, J. M., Di-Clemente, E., Campón-Cerro, A. M. & Folgado-Fernández, J. A. (2021). Olive oil tourism in the Euro-Mediterranean Area. International Journal of Euro-Mediterranean Studies (IJEMS) , 14(1), 85-101.
Hernández-Mogollón, J., Di-Clemente, E., Folgado-Fernández, J. & Campón-Cerro, A. (2019). Olive oil tourism: State of the art. Tourism and Hospitality Management, 25(1), 179-207.
Hwang, Y. & Quadri-Felitti, D. (2022). Quest for the healthy lifestyle and learning experiences in olive oil tourism. Journal of Tourism and Cultural Change, 20(4), 499-515. doi:10.1080/14766825.2021.1917586
Keçeli, T. M. & Harp Celik, F. (2023). Discrimination of Turkish gemlik virgin olive oils discrimination of Turkish gemlik virgin olive oils. Journal of the Amerıcan Oil Chemısts’ Society, 101, 453-463. doi:10.1002/aocs.12791
Kırmızıkuşak, D. & Yaman, M. (2021). Fonksiyonel bir gıda: Zeytinyağı. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(6), 587-596. doi:10.26677/TR1010.2021.737
Küçükkömürler, S., Şırvan, N. B. & Sezgın, A. C. (2018). Dünyada ve Türkiye’de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 2(2), 78-85.
Lin, M.-P., Lin, C.-H., Llonch-Molina, N. & Marine-Roig, E. (2025). The impact of olive oil tourism on multisensory experiences and tourist loyalty. International Journal of Gastronomy and Food Science, 40(101195), 1-10. doi:https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2025.101195
Lokman, U., Yarmacı, N. & Güdül, H. (2022). Turizmde çekicilik unsuru olarak gastronomi müzeleri: Adatepe zeytinyağı müzesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(1), 380-399. doi:10.21325/jotags.2022.995
Millán, M. G. & Torre, M. G. (2024). Olive oil as a tourist attraction: An analysis of demand. Land, 13(1587), 1-20. doi:https://doi.org/10.3390/land13101587
Moral-Cuadra, S., Cruz, R. A. & López, R. R. (2020). Relationship between consumer motivation and the gastronomic experience of olive oil tourism in Spain. Sustainability, 12(4178), 1-15. doi: 10.3390/su12104178
Murgado-Armenteros, E. M., Parrilla-Gonz´alez, J. A. & Medina-Viruel, M. J. (2021). What does the olive oil tourist value at the destination? A criterion for olive. International Journal of Gastronomy and Food Science, 25(100378), 1-8. doi:https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2021.100378
Oleatrium Zeytin ve Zeytinyağı Tarihi Müzesi Web Sitesi: https://www.oleatrium.com/ (Erişim Tarihi: 05.02.2025)
Oranga, J. & Matere, A. (2023) Qualitative research: Essence, types and advantages. Open Access Library Journal, 10, 1-9. doi: 10.4236/oalib.1111001.
Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323–343.
Özkaya, F. D., Özkaya, M. T., Tunalıoğlu, R., Bayar, R. & Tunalıoğlu, E. (2018). Anadolu’da zeytin ve zeytinyağlı yemekler rotası. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 263-274. doi:10.21325/jotags.2018.253
Parrilla-González, J. A., Murgado-Armenteros, E. M. & Torres-Ruiz, F. J. (2020). Characterization of olive oil tourism as a type of special ınterest tourism: An analysis from the tourist experience perspective. Sustainability, 12(6008), 1-10. doi:10.3390/su12156008
Pato, M. L. (2024). A Decade of olive oil tourism: A bibliometric survey. Sustainability, 16(1665), 1-13. doi:https://doi.org/10.3390/su16041665
Polat, E. (2017). Turizm ve coğrafi işaretleme: Balıkesir örneği. The Meric Journal, 1(1), 17-31.
Pulido-Fern´andez, J. I., Casado-Montilla, J., Carrillo-Hidalgo, I. & Pulido-Fern´andez, M. D. (2022). Evaluating olive oil tourism experiences based on the segmentation of demand. International Journal of Gastronomy and Food Science, 27(100461), 1-10. doi:https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2021.100461
Pulido-Fernandez, J. I., Casado-Montilla, J. & Carrillo-Hidalgo, I. (2019). Introducing olive-oil tourism as a special interest tourism. Heliyon, 5(e02975), 1-8. doi:https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e02975
Riley, F. (2002). Olive oil production on bronze age Crete: Nutritional properties, processing methods and storage life of minoan olive oil. Oxford Journal of Archaeology(21), 63-75. doi:https://doi.org/10.1111/1468-0092.00149
Sabit Ertur Web Sitesi: https://www.sabitertur.com.tr/evren-ertur-zeytinyagi-galerisi (Erişim Tarihi: 06.02.2025).
Savaşkan, Y. & Çavuş, Ş. (2021). Gastronomi temalı müzelerin ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi: Adatepe zeytinyağı müzesi örneği. 2. International Congress of New Generations and Trends in Tourism (s. 94-114). 27 Mayıs- 28 Mayıs 2021, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Sakarya.
Sormaz, U., Akmese, H., Gunes, E. & Aras, S. (2016). Gastronomy in Tourism, Procedia Economics and Finance, 39, 725-730. doi: https://doi.org/10.1016/S2212-5671(16)30286-6.
Şahin, Ö. & Aydın, A. (2017). A cultural, gastronomic, and touristic asset: The Kusadası oleatrium olive and olive oil history museum case. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 180-199.
Torre, M. G.-V., Arjona-Fuentes, J. M. & Amador-Hidalgo, L. (2017). Olive oil tourism: Promoting rural development in Andalusia (Spain). Tourism Management Perspectives, 21, 100-108. doi:http://dx.doi.org/10.1016/j.tmp.2016.12.003
Türkiye Turizm Stratejisi (2023). (2007). https://www.kuzka.gov.tr/dosya/turizm_ stratejisi_2023.pdf: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara.
Uzun, B. & Çeken, H. (2023). Zeytinyağı turizmi. Turizmde değişim ve yeni arayışlar (s. 173-190), Ed.: Taner Dalgın & Makbule Civelek. Özgür Yayınları. doi: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub286.c1129.
Yalın, G. (2024). Zeytinyağı turizmi: Balıkesir ili edremit körfezi zeytinyağı kültür rotası. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(49), 97-119.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
