Yöresel Ürünlerin Sürdürülebilirliği: Sakin Şehir Safranbolu Örneği (Sustainability of Local Products: The Case of Cittaslow City Safranbolu)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1777Anahtar Kelimeler:
Yöresel ürün- Sakin şehir- Slow food- Safranbolu- GastronomiÖz
Bu çalışma yöresel gıda ürünlerinin işletmelerde kullanım, üretim ve satış uygulamalarının Sakin şehir kapsamında değerlendirilmesini içermektedir. Çalışma kapsamında oluşturulmuş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu Safranbolu ilçesinin Eski çarşı bölgesinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek işletmelerinde görev alan 18 yönetici/şefe uygulanmıştır. Araştırma bulguları Safranbolu’nun Sakin şehir ağına dahil olmasına rağmen bu unvanın turizm ve işletmelere katkısının sınırlı düzeyde kaldığını göstermektedir. Katılımcıların çoğu Sakin şehir hakkında bilgi sahibi olmakla birlikte, ilçeye bu unvan dolayısıyla gelen turistlerin sayısının az olduğunu ve turist çekim etkisinin UNESCO Dünya Mirası kimliğine göre daha düşük kaldığını belirtmiştir. Araştırmada yöresel gastronomik ürünlerin tamamının ticari potansiyel taşıdığı, fakat en çok bilinen ve satışı yapılan ürünlerin perohi, etli sarma ve Safranbolu safranı olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, katılımcılar bu ürünlerin pazarlama ve tanıtım faaliyetlerinde yetersizlikler olduğunu bildirmiş ve ayrıca coğrafi işaret tescilli ürünler konusunda katılımcıların bilgi düzeyinin sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca perohi, bükme ve zerde gibi yöresel yemekler coğrafi işaret alabilecek potansiyele sahip ürünler olarak vurgulanmıştır.
Referanslar
Acar, Y. (2016). Turistlerin Sakin Şehirleri Tercih Nedenleri, Memnuniyet Düzeyleri ve Tekrar Ziyaret Etme Niyetleri: Türkiye'deki Sakin Şehirlerin Değerlendirilmesi. (Doktora Tezi, Aksaray Üniversitesi).
Altundağ, Ö. Ö. (2018). Turistlere sunulan yöresel yemeklerin makro ve mikrobesin ögesi içeriğinin sağlık boyutu: Safranbolu ilçesi örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 16-28. https://dergipark.org.tr/tr/pub/saktad/issue/36816/409419
Altundağ, Ö. Ö., & Atik, S. (2024). Gastronomi mirası coğrafi işaretli içeceklere turizm akademisyenlerinin bakış açısı. Tourism and Recreation, 6(2), 246-261. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1435711
Arana, C. D. P., & Zúñiga, E. M. (2022). How to define gastronomic identity from Cultural Studies: The Peruvian case. International Journal of Gastronomy and Food Science, 27, 100476. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100476
Bulut, A., & Adıgüzel, Ş. (2024). Türkiye’den bir sakin kent örneği: Halfeti. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 48-56. https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1410498
Cheng, D., Wu, J., Chen, X. S., & Zhou, Y. (2024). Never eat foods that are not in season: The commodification and authentication of gastronomic identity in tourism. International Journal of Gastronomy and Food Science, 38, 101035. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2024.101035
Ciğerci, İ., & Turan, M. (2023). Dışsallık Ekseninde Cittaslow Hareketi: Seferihisar İncelemesi. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 10(34), 40-56.
Cittaslow. (2025). Virtuous Mayors and Cities. https://www.cittaslow.org/ (Erişim Tarihi: 01.03.2025)
Cittaslow Türkiye. (2025). Cittaslow Türkiye Ağı. https://cittaslowturkiye.org/tr/uye-kentler/ (Erişim Tarihi: 01.03.2025)
Cvijanović, D., Ignjatijević, S., Vapa Tankosić, J., & Cvijanović, V. (2020). Do local food products contribute to sustainable economic development?. Sustainability, 12(7), 2847. https://doi.org/10.3390/su12072847
Çavuşoğlu, M. (2023). Yöresel cittaslow şehir lezzetlerinin gastronomi turizmi açısından önemi: Kuzey Kıbrıs örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 7(2), 407-418. https://doi.org/10.32958/gastoria.1368959
Çavuşoğlu, O., & Altun, Ö. (2023). Cittaslow şehir restoranlarında yöresel gastronomik ürün kullanımı: Gökçeada (İmroz) örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 49-65. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1196
Demi̇r, S. (2023). Yavaş şehirlerde yöresel yemeklerin ve konfor gıdaların bilinirliği üzerine bir çalışma: Seferihisar örneği (Master's thesis, Dokuz Eylul Universitesi (Turkey)).
Eren, S., & Yeni, M. (2023). Yerel ürün ve yavaş şehir ilişkisi üzerine bir video analizi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 2023, 6(3), 1068-1082. https://doi.org/10.33083/joghat.2023.322
Farelnik, E. (2020). Cooperation of slow cities as an opportunity for the development: An example of Polish national cittaslow network. Oeconomia Copernicana, 11(2), 267–287. doi: https://doi.org/10.24136/oc.2020.011
Genç, K. (2022). Sakin şehir (Cittaslow) restoranlarının yöresel yemek sunumu üzerine işletmeci görüşlerinin belirlenmesi. Journal of Global Tourism And Technology Research, 3(1): 30-41. https://doi.org/10.54493/jgttr.1061917
Gillespie, C. (2006). European Gastronomy Into The 21 St Century. Elsevier: U.K.
Güleç, H., & Cömert, M. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin yiyecek içecek işletmeleri gözünden değerlendirilmesi: Ankara örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(3), 2144-2165. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1086
Güleç, M., & Şahinalp, M. S. (2022). Yavaş şehirlerde yaşayan halkın “yavaş şehir” statüsüne bakışı. Coğrafya Dergisi, (45), 15-32. https://doi.org/10.26650/JGEOG2022-1074720
Güneş, S. G., & Sabur, D. G. (2023). Lezzet turları ve slow food hareketi. Toros University Journal of Food Nutrition and Gastronomy, 2(1), 105-123. https://doi.org/10.26809/joa.7.3.02
Husák, J. (2009). Local food products and sustaınable development of rural areas. Proceedings of the Hradecke Ekonomıcke Dny 2009 DIL 1 (pp. 199-203). Hradecke, Čeština
Johnson, P., Buehring, A., Cassell, C. & Symon, G. (2007). Defining qualitative management research: An empirical investigation. Qualitative Research in Organizations and Management, 2(1), 23-42.
Karatepe, B. (2021). Cittaslow Hareketi ve Yöresel Gastronomik Ürünlerin Sürdürülebilirliği: Seferihisar Örneği (Yüksel Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Kocaman, M., & Kocaman, E. (2019). Yavaş şehir modelinde kültürel ve gastronomik ürünler ile marka şehir oluşturmak: Zile örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (35), 837-850 https://acikerisim.ticaret.edu.tr/server/api/core/bitstreams/afdfa571-e651-4527-ba28-16fa5c85e873/content
Murat, E. (2024). Cittaslow Hareketinin Mutfak Kültürü ve Coğrafi İşaretli Ürünlere Katkısının İncelenmesi: Cittaslow Perşembe Örneği (Ordu) (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Topkapı Üniversitesi).
Nilsson, J. H., Svärd, A. C., Widarsson, Å., & Wirell, T. (2011). Cittáslow’eco-gastronomic heritage as a tool for destination development. Current Issues in Tourism, 14(4), 373-386. https://doi.org/10.1080/13683500.2010.511709
Orhan, F., & Tavuz, M. (2024). Yerel Halkın Cittaslow (Sakin Şehir) Hareketine Yönelik Algılarının Belirlenmesi: Kemaliye Örneği. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 10(3), 174-186. https://doi.org/10.58626/menba.1554025
Öztürk, A., İpek, F., & Kayacan, B. (2023). Cittaslow (sakin şehir) yaklaşımının sürdürülebilir yerel kalkınmaya etkisi: Şavşat örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(1), 187-208. https://doi.org/10.33206/mjss.1143649
Özcan Alp, G. (2024). Cittaslow through the lens of sustainable urban development: a comparative analysis of Italy and Türkiye cases. Regional Studies, Regional Science, 11(1), 256-270. https://doi.org/10.1080/21681376.2024.2329601
Safranbolu Kültür ve Turizm Vakfı, (2018). https://www.youtube.com/watch?v=aviZTc0Fzvo&t=121s. (Erişim Tarihi: 01.03.2025)
Safranbolu Belediyesi (2024). Safranbolu’ya Uluslararası Bir Başarı Daha. https://www.safranbolu.bel.tr/haberler/safranboluya-uluslararasi-bir-basari-daha (Erişim Tarihi: 02.04.2025)
Şengün H., Kara A. (2021). Cittaslow: Türk şehirleri için şemsiye markalama. Upravlenets – The Manager, 12 (3), 81–90. https://doi.org/10.29141/2218-5003-2021-12-3-7
Temizkan, S. P., & Uslu, A. N. (2023). Safranbolu’daki yenilebilir otlar ve yemeklerde kullanımı. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(1), 434-452. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1200
Torusdağ, G. B. (2024). Kırsal turizm literatüründe gastronomi ve yerel gıda çalışmalarına ilişkin bibliyometrik bir analiz. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(3), 2233-2262. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1486
Töre Başat, H., Sandıkçı, M., & Çelik, S. (2017). Gastronomik kimlik oluşturmada yöresel ürünlerin rolü: ürünlerin satış ve pazarlanmasına yönelik bir örnek olay incelemesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(2), 67-76. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.112
Türk Patent ve Marka Kurumu (2025). Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri. https://ci.turkpatent.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 01.03.2025)
Türker, N., & Süzer, Ö. (2022). Tourists' food and beverage consumption trends in the context of culinary movements: The case of Safranbolu. International Journal of Gastronomy and Food Science, 27, 100463. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2021.100463
Uslu, A. N., Ayyıldız, S., & Yumuk, Y. (2022). Sokak satıcıları açısından safranbolu’daki sokak lezzetlerinin değerlendirilmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(4), 2955-2972. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1125
Yerli, Y. (2020). Yavaş Şehir Yalvaç Yemeklerinin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi).
Yurt, İ., & Bayraklı, B. (2022). Safranbolu’da yöresel bir lezzet: Peruhi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 270-287. https://dergipark.org.tr/tr/pub/saktad/issue/72444/1143138
Yurt, İ., & Dinvar, Ş. (2024). Sürdürülebilir gastronomi turizmi kapsamında coğrafi işaret tescili alabilecek ürünlerin değerlendirilmesi: Safranbolu örneği. Aydın Gastronomy, 8(2), 413-425. https://doi.org/10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v08i2009
Yurt, İ. (2024). Yöresel yemek kültürünün sürdürülebilirliği üzerine bir araştırma: Sakin şehir Göynük Örneği. Kent Akademisi, 17(4), 1531-1544. https://doi.org/10.35674/kent.1428712
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
