HappyCow Uygulaması Üzerinden İstanbul'daki Vegan İşletmelerin İncelenmesi: Konum, Mutfak çeşitliliği ve Çalışma Saatleri Analizi (Review of Vegan Businesses in Istanbul via HappyCow App: Location, Cuisine Variety and Working Hours Analysis)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1754Anahtar Kelimeler:
Vegan işletme- İstanbul- Vegan beslenme- Mutfak türleri- Happy CowÖz
Bu çalışma, vegan beslenme ve yaşam tarzının günümüzdeki yükselişini ve bu eğilimin yiyecek-içecek sektörüne etkilerini incelemektedir. Sağlık, çevre ve hayvan refahına yönelik artan duyarlılık, vegan seçeneklere olan talebi hızla artırmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, önemli bir turistik destinasyon olan İstanbul’daki vegan yiyecek-içecek işletmelerinin mevcut durumunu analiz etmektir. Araştırma kapsamında, dünya genelindeki vegan işletmeler hakkında bilgi sağlayan "HappyCow" web sitesinde "vegan," "vejetaryen" ve "İstanbul" anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda 58 işletmeye ulaşılmıştır. Bu işletmeler; Konum, mutfak çeşitliliği ve çalışma saatleri; işletmelerin erişilebilirliğini, sundukları gastronomik çeşitliliği ve hizmet sürekliliğini göstermesi bakımından incelenmiştir. Araştırmada, nitel analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılmış olup, kelime bulutları ve tablolar oluşturularak bulgularla desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, vegan işletmelerin özellikle genç ve bilinçli tüketicilerin yoğun olduğu bölgelerde daha fazla bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın bir başka çıktısı, İstanbul'daki vegan pazarına dair kapsamlı veriler sunma ve sektördeki girişimcilere stratejik bir çerçeve sunmasıdır. Ayrıca, bu işletmelerin geleneksel yemeklerin vegan versiyonlarını sunarak geniş bir müşteri kitlesine hitap etmeye çalıştığı ve çalışma saatleri açısından önemli farklılıklar göstermesi elde edilen sonuçlar arasındadır.
Referanslar
Akagündüz, H., & Altun, Ö. (2023). vegan/vejetaryen lezzetleri: Kuzey Kıbrıs'ta faaliyet gösteren restoranlar örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3), 417-431.
Akıcı, E. E., & Perçin, N. Ş. (2024). yöresel mutfaklara yönelik motivasyon faktörlerinin müşteri memnuniyeti ve davranışsal niyet üzerine etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 118-136.
Akkan, E., & Bozyiğit, S. (2020). Bir niş pazar olarak Türkiye’deki vegan ürünler: tüketici bakış açısından keşfedici bir araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 101-149.
Aksürmeli, Z. S. T., & Beşirli, H. (2019). Vegan kimliğin oluşumu: vegan olmak ve vegan kalmak. Akademik Hassasiyetler, 6(12), 223-249.
Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
Anderson, E. W., Fornell, C., & Lehmann, D. R. (1994). Customer satisfaction, market share, and profitability: findings from Sweden. Journal of Marketing, 58(3), 53-66.
Aschemann-Witzel, J., Gantriis, R. F., Fraga, P., & Perez-Cueto, F. J. (2021). Plant-based food and protein trend from a business perspective: Markets, consumers, and the challenges and opportunities in the future. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 61(18), 3119-3128.
Ayyıldız, S., & Sezgin, A. C. (2021). Vejeteryan/Vegan bireylerin yiyecek içecek işletmeleri tercihleri ve sorunları. Journal of Tourism Research Institute, 2(1), 1-16.
Balcı, T. N., & Göktaş, Z. (2023). Türkiye’de yaşayan vegan, vejetaryen bireylerin beslenme durumlarının kıyaslanması üzerine pilot bir çalışma. Beslenme ve Diyet Dergisi, 51(1), 50-60.
Bekar, A., & Sürücü, Ç. (2015). Yiyecek içecek işletmesi tasarımının tüketici tercihleri üzerindeki etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(1), 349-376.
Bekar, A., & Gövce, M. (2019). Restoran seçiminde çeşitlilik arama niyeti. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(4), 3108-3123.
Cherry, E. (2006). Veganism as a cultural movement: A relational approach. Social Movement Studies, 5(2), 155-170.
Clark, M. A., Springmann, M., Hill, J., & Tilman, D. (2019). Multiple health and environmental impacts of foods. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(46), 23357-23362.
Çetin, M. (2021). “Veğan Yiyecek Turizmi”.Y. Oğan (Ed.), Gastronomi Araştırmaları, 128-137. Çizgi Kitabevi Yayınları.
Dilek, S. E. (2018). Türkiye’de vejetaryen/vegan oteller mümkün mü? Kavramsal bir tartışma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-18.
Dirgar, E., & Oral, O. (2023). Sürdürülebilir deri alternatifleri: Vegan deriler. İksad Yayınevi. Ankara.
Erdoğan, Z., & Gürbüz, E. (2023). Vegan tüketim uygulamaları üzerinde sürdürülebilirlik yaklaşımı. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 16(3), 697-730.
Erk, G., Seven, A., & Akpınar, A. (2019). Veğan ve vejetaryen beslenmede probiyotik bitkisel bazlı süt ürünlerinin yeri. The Journal of Food, 44(3), 453-462.
Fox, N., & Ward, K. (2008). Health, ethics and environment: A qualitative study of vegetarian motivations. Appetite, 50(2-3), 422-429.
Gökçen, M., Aksoy, Y. Ç., & Özcan, B. A. (2019). Vegan beslenme tarzına genel bakış. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(2), 50-54.
Guha, K. B., & Gupta, P. (2020). Growing trend of veganism in metropolitan cities: Emphasis on baking. PUSA Journal of Hospitality and Applied Sciences, 6, 22-31.
Janssen, M., Busch, C., Rödiger, M., & Hamm, U. (2016). Motives of consumers following a vegan diet and their attitudes towards animal agriculture. Appetite, 105, 643-651.
Hernández-Rojas, R. D., & Huete Alcocer, N. (2021). The role of traditional restaurants in tourist destination loyalty. Plos one, 16(6), e0253088.
Kansanen, İ. (2013). Vegan travel-the way how vegan diet influences travel experience. (Bachelor's thesis). Haaga-Helia University of Applied Sciences, Finland.
Kantar, P. E. (2022). Vegan olmayan tüketicilerin vegan markalara yönelik tutum ve satın alma niyetlerinin incelenmesi. Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
Lawo, D., Esau, M., Engelbutzeder, P., & Stevens, G. (2020). Going vegan: The role (s) of ICT in vegan practice transformation. Sustainability, 12(12), 5184.
Mendes, E. (2013). An application of the transtheoretical model to becoming vegan. Social Work in Public Health, 28(2), 142-149.
Ruby, M. B. (2012). Vegetarianism: A blossoming field of study. Appetite, 58(1), 141-150.
Saari, U. A., Herstatt, C., Tiwari, R., Dedehayir, O., & Mäkinen, S. J. (2021). The vegan trend and the microfoundations of institutional change: A commentary on food producers’ sustainable innovation journeys in Europe. Trends in Food Science & Technology, 107, 161-167.
Sünnetçioğlu, S., Mercan, Ş. O., Yıldırım, H. M., & Türkmen, S. (2017). Veganların restoranlarda karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 314-328.
Tang, C. S. (2006). Robust strategies for mitigating supply chain disruptions. International Journal of Logistics: Research and Applications, 9(1), 33-45.
Tunçay, G. Y. (2016). Biyoetik yönüyle farklı bakış açıları ile veganlık. Journal of Current Researches on Health Sector, 6(1), 51-62.
Tunçay, G. Y. (2018). Sağlık yönüyle vegan/vejetaryenlik. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 25-29.
Sever, P., & Girgin, G. K. (2019). Turistlerin restoran deneyimleri ile destinasyonu tekrar ziyaret etme niyeti arasindaki ilişkinin belirlenmesi: İstanbul örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(2), 241-263.
Souza, L., Atkinson, A., & Montague, B. (2020). Perceptions about veganism (Technical Report). Birmingham, U.K.
Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201.
Uslu, A., & Eren, R. (2020). Critical review of service quality scales with a focus on customer satisfaction and loyalty in restaurants. DETUROPE, 12(1), 64-84.
URL1: https://vegan.com/info/why/ Erişim tarihi: 23.12.2024
URL2: https://www.ibisworld.com/united-states/industry/vegetarian-vegan-restaurants/6164/ Erişim tarihi: 07/02/2025
URL3: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.hcceğ.vegan.compassionfree&hl=en_US Erişim tarihi: 07/02/2024
URL4: https://www.happycow.net/ Erişim tarihi: 07/02/2024
Vatan, A., & Türkbaş, S. (2018). Vejetaryen turist ve vegan turist kimdir? Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 24-39.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
