Turizm Eğitimi Alan Üniversite Öğrencilerinin Türk Dünyası’na Yönelik Tutumları: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye Örneği (Attitudes of University Students Studying Tourism Towards The Turkic World: The Case of Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan and Türkiye)

Ahmet TAYFUN; Yusuf DÜNDAR; Cemal Ersin SİLİK

doi:10.21325/jotags.2025.1752

Yazarlar

Ahmet TAYFUN
Yusuf DÜNDAR
Cemal Ersin SİLİK

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1752

Anahtar Kelimeler:

Türk Dünyası- Tutumlar- Turizm öğrencileri

Öz

Araştırmanın amacı, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve Türkiye’de turizm eğitimi alan üniversite öğrencilerinin Türk Dünyası’na yönelik tutumlarını bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlarda incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veriler 439 öğrenciden elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi, t-testi ve ANOVA yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin Türk Dünyası’na yönelik genel tutumlarının orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Bilişsel tutumlar diğer boyutlara kıyasla daha yüksek çıkarken, özellikle Türkiye ve Kırgızistan’daki öğrencilerin duyuşsal ve davranışsal tutumlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ülkeye göre anlamlı farklılıklar bulunurken, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırma, Türk Dünyası’na ilişkin tutumların geliştirilmesi için eğitim içeriklerinin ve kültürel değişim programlarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, çalışma hem literatüre teorik katkı sunmakta hem de eğitim politikaları ve turizm sektörü açısından önemli pratik öneriler getirmektedir.

Referanslar

Akın, C., Saraçlı, S., Kılıç, İ., & Yıldırım, İ. (2017). Türk Dünyası tutum ölçeği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(30), 649-664.

Aksu, A. A., & Köksal, C. D. (2005). Perceptions and attitudes of tourism students in Turkey. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 17(5), 436–447. https://doi.org/10.1108/09596110510604869

Batmaz, O. (2022). Sınıf öğretmenlerinin Türk Dünyasına yönelik tutumlarının incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(4), 1360-1369.

Bayram, H. (2011). Sosyal bilgiler öğretiminde Türk Dünyası [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Üniversitesi.

Baysan, S. (2001) Perceptions of the environmental impacts of tourism: A comparative study of the attitudes of German, Russian and Turkish tourists in Kemer, Antalya. Tourism Geographies, 3(2), 218-235. doi: 10.1080/14616680010030284

Bulut, Y., & Gülcan, B. (2018). Kültürel yabancılaşmaya bağlı otantiklik arayışına Türk Dünyası turizmi cephesinden bakış. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 687-702.

Cakiroglu, O. C., & Seren, A. K. H. (2022). Psychometric properties of the gender role attitudes scale among Turkish nursing students and factors affecting their attitudes. Perspect Psychiatr Care., 58, 706–714. doi: 10.1111/ppc.12840

Çelik, F. & Güllü, K. (2023). DergiPark’ta yayınlanan Türk Dünyası içerikli makalelerin bibliyometrik analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(12), 128-140.

Chin, W.W. (1998). The partial least squares approach for structural equation modelling. In G.A. Marcoulides (Ed.), Modern methods for business research (pp. 295-336). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.

Çokişler, N. (2021). Türk Dünyası’nın turizm alanında işbirliği girişimleri: bir doküman incelemesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(10), 125-136.

Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Demirok, U. (2019). Üniversite öğrencilerinin Türk Dünyası algısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.

Doğan, D. (2019). SmartPLS ile veri analizi. Zet Yayınları.

Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11

George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10a ed.). Pearson.

Gülcan, B., Güçer, E., Oktay, K., & Kızanlıklı, M. M. (2017). Orta Asya Türk Devletlerinde Türkiye’nin turistik imajı: Kırgızistan ve Kazakistan'da bir alan araştırması. Bilig, 81, 105-137.

Gürsoy-Naskali, E. (2007). Türk Dünyası’nın tanımı. İçinde N. Öztürk, & A. Satan (Editörler), Türk Dünyasının problemleri ve çözüm önerileri (ss. 13-16). IQ Kültür Sanat Yayıncılık.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education Limited.

Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). Sage.

İzmirli, S., & Phillips, C. J. C. (2012). Attitudes of Australian and Turkish veterinary faculty toward animal welfare. Journal of Veterinary Medical Education, 39(2), 200-207. https://doi.org/10.3138/jvme.1010.130R3

Karakaş, A. (2013). Intercultural attitudes of Turkish students studying in a UK University. Journal of Intercultural Communication, 13(1), 1-11. https://doi.org/10.36923/jicc.v13i1.613

Kirk, R. E. (1996). Practical significance: a concept whose time has come. Educational and Psychological Measurement, 56, 746-759

Kluge, P. (2008). Turkish views on Christians: Implications for Armenian-Turkish relations. Iran and the Caucasus, 12(2), 363-376. https://doi.org/10.1163/157338408X406119

Koksal, E. A., & Berberoglu, G. (2014) The effect of guided-inquiry instruction on 6th grade Turkish students' achievement, science process skills, and attitudes toward science. International Journal of Science Education, 36(1), 66-78. doi:10.1080/09500693.2012.721942

Kucukergin, K.G., & Gurlek, M. (2020). “What if this is my last chance?”: Developing a last chance tourism motivation model. Journal of Destination Marketing & Management, 18, 100491. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100491

Macaro, E., & Akincioglu, M. (2017). Turkish university students’ perceptions about English medium instruction: exploring year group, gender and university type as variables. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 39(3), 256-270. https://doi.org/10.1080/01434632.2017.1367398

Neuman, W. L. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (7th ed.). Pearson Education Limited.

Öngen, D. (2006). Attitudes towards women: a study of gender and academic domain differences in a sample of Turkish university students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 34(5), 467-486. https://doi.org/10.2224/sbp.2006.34.5.467

Özsoy, B. (2023). Türk Dünyası söylemi içinde Türk Devletleri Teşkilatı’nın rolü ve önemi. Anasay, 25, 40-55.

Sakalli-Ugurlu, N., & Beydogan, B. (2002). Turkish college students' attitudes toward women managers: The effects of patriarchy, sexism, and gender differences. The Journal of Psychology, 136(6), 647-656. https://doi.org/10.1080/00223980209604825

Saraç, Ö., Koçoğlu, C. M., Oktay, K. & Batman, O. (2023). Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bağımsız Türk Dünyası devletlerini turizm destinasyonu olarak algılama düzeyleri. Sosyoekonomi, 31(58), 365-385.

Savrun, B. M., Arikan, K., Uysal, O., Cetin, G., Poyraz, B. C., Aksoy, C., & Bayar, M. R. (2007). Gender effect on attitudes towards the mentally ill: a survey of Turkish university students. Isr J Psychiatry Relat Sci, 44(1), 57-61.

Şimşir, S. (2022). Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılında Türk Dünyasına bakış. Demokrasi Platformu Dergisi, 11(37), 33-48.

Topal, E., & Sezer, A. (2016). Üniversite öğrencilerinin Türk Dünyası coğrafyasına ilişkin farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 33, 96-113.

Tuna, M., Özyurt, B., Dülger, A. S., Türkmen, F. & Uyanık, N. (2022). Türk Dünyasında turizmin ülkeler arası iş birliği temelli geliştirilmesine yönelik nitel bir araştırma. Bilig, 100, 137-176.

Ulusoy, K. (2009). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin Türk Dünyası ve Türk Cumhuriyetlerine yönelik tutum ve düşünceleri. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 26, 357-377.

Usta, I. Y., & Ateskan, A. (2020). Level of knowledge, attitudes and interest of Turkish high school students towards cancer. Health Education Journal, 79(8), 875-887. https://doi.org/10.1177/0017896920923724

Yamane, T. (2001). Temel Örnekleme Yöntemleri (1. Baskı). (Çev. A. Esin, M. A. Bakır, C.

Aydın ve E. Gürbüzsel). İstanbul: Literatür Yayıncılık.

Yılmaz-Gözü, H. (2013). The effects of counsellor gender and problem type on help-seeking attitudes among Turkish high school students. British Journal of Guidance & Counselling, 41(2), 178-192. http://dx.doi.org/10.1080/03069885.2012.726346