Trabzon’daki Otellerin Engelli Turizmi Açısından Değerlendirilmesi (Evaluation of Hotels in Trabzon in Terms of Disabled Tourism)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1750Anahtar Kelimeler:
Engelli turizmiÖz
Turizm faaliyetlerine katılmak toplumdaki bütün bireyler için bir haktır. Engelli bireylerin sahip oldukları kısıtlardan dolayı bu faaliyetlere katılımının kolaylaştırılması aynı zamanda uluslararası ve ulusal mevzuattan kaynaklanan bir zorunluluktur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Karadeniz Bölgesi’nin önemli turizm destinasyonlarından biri olan Trabzon’da faaliyet gösteren turizm işletme belgeli otellerin engelli bireylere yönelik uygulamalarının değerlendirilmesi, mevcut eksikliklerin ortaya konulması ve karşılaşılan sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesidir. Araştırma karma desen üzerine tasarlanmıştır. Trabzon’da bulunan turizm işletme belgeli 42 otel yöneticisine anketler doldurtulmuştur. Anketlerde yer alan nicel ifadelerden elde edilen veriler SPPS programına aktarılmış ve betimsel analizler yapılmıştır. Ankette yer alan nitel ifadelerden elde edilen veriler ise MAXQDA programı kullanılarak içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda otellerde; engellilere yönelik uygulamaların yeterli olmadığı, fiziki düzenlemelerin tam olarak sağlanmadığı, özel eğitimli personel eksikliği ve engelli turizmine yönelik farkındalığın yeterli olmadığı tespit edilmiştir.
Referanslar
Akıncı, Z. (2013). Management of accessible tourism and its market in Turkey. International Journal of Business and Management Studies, 2(2), 413-426.
Akıncı, Z., & Sönmez, N. (2015). Engelli bireylerin erişilebilir turizm beklentilerinin değerlendirilmesine yönelik nitel bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(1), 97-113.
Artar, Y., & Karabacakoğlu, Ç. (2003). Türkiye'de engelli turizminin geliştirilmesine yönelik konaklama tesislerindeki altyapı imkânlarının araştırılması. Ankara: Dünya Engelliler Vakfı.
Baranaydın, Ö. E., & Zeybek, H. İ. (2022). Destinasyon kıyaslaması kapsamında Trabzon ve Gümüşhane illerinin karşılaştırılması ve Gümüşhane turizminin gelişimi için öneriler. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 793-807.
Baş, M., & Ulama, Ş. (2014). Türkiye'deki engelli turizm pazarındaki farklı talep özelliklerinin analizi. 15. Ulusal Turizm Kongresi (s. 1533). Ankara: Gazi Üniversitesi.
Baş, M. (2016). Engelli turizmi. Ankara: Nobel Yayınları.
Bulgan, G. (2015). Dünyada ve Türkiye de engelli turizmi ile ilgili yapılan çalışmalar. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 50, 102-125.
Burnett, J. J. & Bender, B. H., (2001). Assessing the travel-related behaviors of the mobility-disabled consumer. Journal of Travel Research, 40(4), 4-11
Büyükşalvarcı, A., Şapçılar, M., & Tuncel, M. (2018). Yerel çekiciliklerin turizme kazandırılmasına ilişkin tutumlar: Turizm paydaşları üzerine bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research 5(1), 79-88.
Civelek, A. (2010). Turizmin sosyal yapıya ve sosyal değişmeye etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13(1-2), 331-350.
Crawford, D. W., & Godbey, G. (1987). Reconceptualizing barriers to family leisure. Leisure Sciences, 9(2), 119-127.
Çağlar, S. (2012). Engellilerin erişebilirlik hakkı ve Türkiye’de erişebilirlikleri. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 61(2), 541-598.
Çetin, K. (2022). Accessible regulations for visually impaired individuals and tourism activities. International Journal of Contemporary Tourism Research, 6(1), 69 – 87
Çizel, B., Sönmez, N., & Akıncı, Z. (2012). Antalya’da engelli turizminin gelişimi için arz ve talep üzerine bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi Proje Geliştirme, Uygulama ve Araştırma Merkezi (APGEM), Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, Antalya.
Çondur, F., Yenipazarlı, A., & Cömertler, N. (2020). Engelli istihdamının Dünya’da ve Türkiye’deki görünümü. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 347-362.
Daniels, M. J., Drogin Rodgers, E. B. & Wiggins, B. P. (2005). Travel tales: An ınterpretive analysis of constraints and negotiations to pleasure travel as experienced by persons with physical disabilities. Tourism Management, 26(6), 919–930.
Darcy, S., & Dickson, T. J. (2009). A whole-of-life approach to tourism: The case for accessible tourism experiences. Journal of Hospitality and Tourism Management, 16(1), 32-44.
Darcy, S. & Taylor, T. (2009). Disability citizenship: An Australian human rights analysis of the cultural ındustries. Leisure Studies, 28(4), 419–441.
European Network for Accessible Tourism (2007b). Services and facilities for accessible tourism in Europe. https://www.accessibletourism.org/resources/enat_study-2_services_and_facilities_en.pdf adresinden alındı.
Ferri, D. (2018). Reasonable accommodation as a gateway to the equal enjoyment of human rights: From New York to Strasbourg. Social Inclusion, 6(1), 40-50.
França, I. S. X. D., Pagliuca, L. M. F., Baptista, R. S., França, E. G. D., Coura, A. S., & Souza, J. A. D. (2010). Symbolical violence in the access of disabled persons to basic health units. Revista Brasileira de Enfermagem, 63, 964-970.
Genç, Y. (2015). Engellilerin sosyal sorunları ve beklentileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 35(2), 65-92
Karacaoğlu, S. (2012). Bedensel engellilerin konaklama işletmelerinden beklentilerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Eskişehir örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Kim, S. & Lehto, X. Y. (2013). Travel by families with children possessing disabilities: Motives and activities. Tourism Management, 37, 13-24
Lecerf, M. (2020). Employment and disability in the European Union. EPRS (European Parliamentary Research Service), PE 651.932
Olcay, A., Giritlioğlu, İ., & Parlak, Ö. (2014). ENAT European Network for Accessible Tourism-Avrupa Erişilebilir Turizm Ağı ile Türkiye’nin erişilebilir turizme yönelik otel işletmelerini kapsayan düzenlemeleri ve bu düzenlemelerin karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, (2), 127-144.
Özhan, E. T. (2017). Engelli bireylerin turizm faaliyetlerine yönelik motivasyon ve beklentilerinin analizi: Muğla örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 706-725.
Parker, C., Scott, S., & Geddes, A. (2019). Snowball sampling. SAGE Research Methods Foundations.
Poria, Y., Reichel, A. & Brandt, Y., (2010). The flight experiences of people with disabilities: An exploratory study. Journal of Travel Research, 49(2), 216–227.
Ray, N. M. & Ryder, M. E., (2003). Ebilities tourism: An exploratory discussion of the travel needs and motivations of the mobility-disabled. Tourism Management, 24(1), 57-72.
Shaw, G., & Coles, T. (2004). Disability, holiday making and the tourism industry in the UK: A preliminary survey. Tourism Management, 25(3), 397-403.
Smith, V., & Hughes, H. (1999). Disavantaged families and the meaning of the holiday. International Journal of Tourism Research, 1(2), 123-133.
Şen, G. (2022). Kırsal bölgelerde yaşayan engelli kadınların ekonomik açıdan incelenmesi; Kütahya ili örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 9(2), 177-189.
Şenol, F., Oktay, K., & Özmen, M. (2016). Engelli Turistlere Yönelik Otel Uygulamaları: Antalya Yöresi Örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 74-91.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2005). Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik https://teftis.ktb.gov.tr/TR-264444/turizm-tesislerinin-belgelendirilmesine-ve-niteliklerine-iliskin-yonetmelik.html adresinden alındı.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2024). Turizm işletme belgeli konaklama tesisleri. https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-164500/bakanligimizdan-turizm-isletme-belgeli-konaklama-tesisl-.html adresinden alındı.
Tantawy, A., Kim, W. G., & Pyo, S. (2005). Evaluation of hotels to accommodate disabled visitors. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 5(1), 91-101.
Toskay, T. (1989). Turizm Olayına Genel Yaklaşım. İstanbul: Der Yayınları.
Yau, M. K. S., Mckercher, B., & Packer, T. L. (2004). Traveling with a disability: More than an access issue. Annals of Tourism Research, 31(4), 946-960.
Yaylı, A., & Öztürk, Y. (2006). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin bedensel engelliler pazarına bakış açıları üzerine bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 17(1), 87-97.
Yıldız, Z., Yıldız, S., & Karaçayır, E. (2017). Dünyada ve Türkiye’de engelli turizmi pazarının değerlendirilmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(2), 61-80.
Zengin, H. A., & Bulgan, G. (2024). Denizli’deki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinin engelliler için uygunluk düzeyinin belirlenmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(2), 490-518.
Zengin, B., & Eryılmaz, B. (2013). Bodrum destinasyonunda engelli turizm pazarının değerlendirilmesi. International Journal of Economic and Administrative Studies. 11, 51-73
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
