Turizm Rehberliği Öğrencilerinin Gastronomi Rehberliği Algılarının Metaforik Analizi (A Metaphorical Analysis of Tourism Guidance Students' Perceptions of Gastronomy Guidance)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1744Anahtar Kelimeler:
Gastronomi rehberliği- Turizm rehberliği bölümü- Metafor analiziÖz
Bu araştırma, Turizm Rehberliği Lisans Programı öğrencilerinin gastronomi rehberliği kavramına ilişkin algılarını metaforik yaklaşımlar aracılığıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen tercih edilmiş ve elde edilen birincil veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlemeye tabi tutulmuştur. Gastronomi rehberliği kavramına yönelik algıları çözümlemek amacıyla, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde, 2022-2023 akademik yılında kayıtlı toplam 146 öğrenci, kendilerinden istenen “Gastronomi Rehberliği ... ifade etmektedir. Çünkü ...” yapısındaki cümleleri tamamlamışlardır. Öğrenciler, gastronomi rehberliğini tanımlayan 96 özgün metafor üretmiş; bu metaforlar ise on tematik kategoride sınıflandırılmıştır. Geliştirilen metaforlar; meslek, rol, seyahat, soyut kavramlar, doğa, araç-gereç ve nesneler, bilgi kaynakları ve yazılı materyaller, ülke-şehir ve destinasyon, destan ve tarihi seyyahlar ile diğer kavramlar olmak üzere tematik kategoriler halinde ortaya konmuştur. Araştırmanın bulguları, turizm rehberliği öğrencilerinin gastronomi rehberliği kavramına dair sahip oldukları algıların geniş bir yelpazede şekillendiğini göstermektedir.
Referanslar
Akbaş, F. (2020). Coğrafya lisans mezunlarının kültürel miras kavramına yönelik algılarının metafor analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Anasay, 4(12), 89-112.
Akdağ, G. (2021). Gastronomiye disiplinlerarası bakış. İçinde, O. Güler., G. Akdağ. & A. Kale (Eds), Disiplinlerarası Bakış Açısıyla Gastronomi: Kavramlar, Araştırmalar ve Çalışma Önerileri, ss.1-13, Detay Yayıncılık, Ankara.
Akyurt Kurnaz, H., & Kurnaz, A. (2019). Gastronomi rehberliği alanında uzmanlaşma. İçinde, Ö. Güzel., & Ö. Köroğlu (Eds), Turist Rehberliğinde Uzmanlaşma, ss. 199-230, Nobel Yayıncılık, Ankara.
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı, Sakarya Yayıncılık, Sakarya.
Ap, J., & Wong, K. K. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22 (5), 551-563.
Arslantürk, Y., & Gül, T. (2019). Turist rehberliğinde yeni eğilimler ve turist rehberliğinin geleceği. İçinde, B. Zengin., G.Erkol Bayram., & O.Batman (Eds), Turist Rehberliği Mesleği (Dünü-Bugünü-Yarını), ss.287-331, Detay Yayıncılık, Ankara.
Aydın, İ. H. (2006). Bir felsefi metafor “Yolda Olmak”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 4(1), 9-22.
Baran, G. G., & Özoğul, G. (2021). Madalyonun öteki yüzü: Eylemli turist rehberlerinin yerli ve yabancı turiste yönelik metaforik algıları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (25), 434-474.
Başoda, A., Aylan, S., Kılıçhan, R., & Acar, Y. (2018). Gastronomi uzmanlığı, turları ve rehberliği: Kavramsal bir çerçeve. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1809-1926.
Bilgen, N., Şahin, M. H. & Karatepe, A. (2014). Meslek lisesi ve meslek yüksekokulu öğrencilerinin termal turizm kavramına yönelik düşüncelerinin metaforlar yolu ile analizi. SDU International Journal of Educational Studies, 1(2), 80-87.
Birkon, İ., & Dumanlı, Ş. (2024). Turist rehberi adaylarının “Anadolu” kavramına yönelik metaforik algıları. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 196-215.
Brillat Savarin, J. A. (1842). Physiologie du goût. Méditations de gastronomie transcendante, Charpentier.
Civelek, M. (2023). Turizm eğitimi alan öğrencilerin sürdürülebilir turizme ilişkin metaforların analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 1025-1038.
Çetı̇nkaya, M. Y., & Öter, Z. (2016). Role of tour guides on tourist satisfaction level in guided tours and impact on re-visiting intention: A research in Istanbul. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, 7(1), 40-54.
Çetinkaya, M.Y., Çetinkaya, N. & Öter, Z. (2021a). Gastronomi ve turizm. İçinde, O. Güler., G. Akdağ. & A. Kale (Eds),Disiplinlerarası Bakış Açısıyla Gastronomi Kavramlar, Araştırmalar ve Çalışma Önerileri, ss.229-247. Detay Yayıncılık, Ankara.
Çetinkaya, M.Y., Yağcı, K. & Çetinkaya, N. (2021b). Gastronomi ve tur rehberliği. İçinde, O. Güler., G. Akdağ. & A. Kale (Eds), Disiplinlerarası Bakış Açısıyla Gastronomi Kavramlar, Araştırmalar ve Çalışma Önerileri, ss.390-405. Detay Yayıncılık, Ankara.
Çetinkaya, M.Y., & Aktürk, H. (2022). Gastronomi rehberliği. İçinde A. Akbaba., & N. Serçeoğlu (Eds), Gastronomi ve Yiyecek Tarihi, ss. 280-294, Detay Yayıncılık, Ankara.
Çokal, Z., & Dalkılıç Yılmaz, F. (2019). Turist rehberlerinin yerel yemek kültürü bilgisinin tespit edilmesi: Nevşehir örneği. IV. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi, 19-21 Eylül 2019, ss.383-391, Nevşehir.
Dalkılıç Yılmaz, F., Çokal, Z., & Özsoy, A. (2020). Turist rehberlerinin gastronomi rehberliği ne bakış açısı:Kapadokya örneği. İçinde Ş. Aydın., Ö. Çoban., Y. Karakuş. & N. Çalışkan (Eds), Gastronomi Turizminde Güncel Araştırmalar, ss. 151-165, Detay Yayıncılık, Ankara.
Dur, F. (2006). Understanding Metaphor: A Cognitive Approach Focusing on Identification of Metaphors in Poetry, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı, Adana.
Düşmezkalender, E., & Erol. G. (2020). Kapadokya’ya yönelik algılar: Bir metafor analizi. Turkish Studies- Social Sciences, 15(1), 261-276.
Ehtiyar, V. R., Solmaz, C., & Üst Can, Ç. (2019). “Kadın akademisyen” olmak: Turizm alanın daki kadın akademisyenlere yönelik bir metafor çalışması. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(2), 296-318.
Emekli, G. (2006). Avrupa Birliği bölgesel politikasında turizmin yeri ve Türkiye turizmi. IV. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, 25-26 Mayıs 2006, ss.153-162.
Erol, G., & Düşmezkalender, E. (2019). Analysis of the concepts of tourism and tourist by metaphors, 4th International Tourism Congress ‘’City Tourism’’, 16-19 Ekim 2019, ss. 399-407, Eskişehir.
Ertaş, Ç. (2019). Şırnak'ta yaşayan yerel halkın turizme dönük metaforik algısı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 720-733.
Geçit, Y., & Bulut, N. (2013). Öğretmen adaylarının "Turist" kavramına yönelik algıları ve doğu karadeniz bölümünde turizmin geliştirilmesine yönelik görüşleri. II. Rize Kalkınma Sempozyumu Çay- Lojistik – Turizm, 3-4 Mayıs 2013, ss. 36-42 Rize.
Gözen, E. (2019). Rekreasyon yönetimi bölümü lisans öğrencilerinin rekreasyon kavramına ilişkin metaforik algıları. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(3) 397-416.
Guruge, M. C. B. (2020). Conceptual review on gastronomy tourism. International Journal of Scientific and Research Publications, 10(2), 319-325.
Günden, B., & Özdemir, E. G. (2021).Turist rehberi ile kültürel miras ve turizm meslek elemanı adaylarının kültürel miras algıları üzerine bir çalışma. Journal of Tourism Research Institute, 2(1), 17-32.
Gün, S., & Kılıç, G. D. (2021). Siirt’te yaşayan yerel halkın turizm dönük metaforik algısı. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2653-2665.
Gürsoy, İ. T., & Sonuç, N. (2020). Turizm ve kültür: lise ve üniversite öğrencilerinin algılarına ilişkin metafor analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 1809-1828.
Hall, M., & Mitchell, R. (2001). Wine and food tourism. In N. Douglas, & R. Derrett (Eds), Special Interest Tourism (pp. 307-325). Sydney: Wiley.
Keskin, E., Ardıç Yetiş, Ş., & Yorgancı, B. (2020). Turist rehberlerinin gastronomiye yönelik bilgi ve algı düzeylerinin tavsiye niyetine etkisi: Kapadokya örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(3), 553-566.
Kızılırmak, İ., Ofluoğlu, M., & Şişik, L. (2016).Türkiye’de uygulanan gastronomi turları rotalarının web tabanlı analizi ve değerlendirmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 4 (1), 258-269.
Kivela, J., & Crotts, J. C. (2006). Tourism and gastronomy: Gastronomy's influence on how tourists experience a destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30(3), 354-377.
Koca, N., & Ertürk, A. (2021). Ortaokul öğrencilerinin “Turizm” ve “Turist” kavramlarına ilişkin metaforik algıları. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 6(2), 139-156.
Kozan, G.Y., Özdemir, S.S., & Günlü, E. (2014). Turizm yazınında deniz turizminin olgusal gelişimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 6(2), 115-129.
Köroğlu, Ö., Manav, S., & Karaca, K. Ç. (2018a). Turizm rehberliği öğrencilerinin" Türk mutfağı" kavramına ilişkin algılarının metaforlar yöntemi ile belirlenmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10 (2), 114-129.
Köroğlu, Ö. (2013). Turist rehberlerinin iş yaşamındaki rolleri üzerine kavramsal bir değerlen dirme, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 91-112.
Köroğlu, Ö., & Güdü Demirbulat, Ö. (2017). Rehberlikte sertifikasyon kalifikasyon ve uzman laşma. İçinde Ö. Güzel., & Ö. Köroğlu (Eds), Turist Rehberliği Araştırmaları: Öngörüler ve Uygulamalar, ss. 49-79, Detay Yayıncılık, Ankara.
Köșker, H. (2021). Ahlat halkının Ahlat ve turizm kavramına yönelik metaforik algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 419-438.
Köşker, H. (2023). Üniversite eğitimi alan yabancı öğrencilerin Türkiye ve turizm kavramına yönelik metaforik algıları. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1),573-588.
Kulakoğlu Dilek, N., Dilek, S. E., & Gümüş, M. (2016). Otel çalışanlarının turizm ve barış ilişkisine yönelik metaforik algıları. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 1-15.
Lakoff, G., & Johnson, M. (2003). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil (Çeviren: Gökhan Yavuz Demir), Paradigma Yayınları, İstanbul.
Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172-175.
Lin, Y. C., Pearson, T. E. & Cai, L. A. (2011). Food as a form of destination identity: A tourism destination brand perspective. Tourism and Hospitality Research, 11(1), 30-48
Oğuzbalaban, G. (2019). Karadeniz Ereğli’de yaşayan yerel halkın "Turizm" kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 2566-2581.
Okumuş, B., Okumuş, F., & McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourism destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management, 28 (1), 253-261.
Özder, A., Kaya, H., & Ünlü, M. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin "Turizm" kavramı ile ilgili geliştirdikleri metaforların analiz örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, (25),18-31.
Özer, S. (2020). Turizm işletmeciliği bölümü öğrencilerinin ingilizce ve mesleki ingilizce kavramlarına ilişkin metaforik algıları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10 (1), 364-380.
Özgürel, G., & Baysal, K. (2020a). Turist rehberliği ön lisans öğrencilerinin "Turist Rehberi" ve" Çalışma Kartına (kokarta)" ilişkin metaforik algıları. Journal of Social Research & Behavioral Sciences, 6 (12), 310-336.
Özoğul, G. (2020). Metaforlarla şehri anlamak: Önlisans öğrencilerinin Selçuk’a (İzmir) yönelik metaforik algılarının incelenmesi.Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 1-11.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks. CA: Sage Publications.
Mutlu Öztürk, H., & Alkaya, S. (2020).Otel işletmelerinde çalışan yöneticilerin "Stajyer" kavramına ilişkin algılarına yönelik metafor analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4 (3), 1763-1777.
Quan, S., & Wang, N. (2004). Towards a structural model of the tourist experience: An illustration from food experiences in tourism. Tourism management, 25(3), 297-305.
Saatçi Savsa, G. (2023).Somut olmayan kültürel miras olarak yöresel yemeklerin metaforik incelenmesi: Çanakkale örneği. Turcology Research, (76), 32-38.
Saban, A. (2008). İlköğretim 1. kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455.
Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Dergisi, 7(2), 281-326.
Saçılık, Y. M., Çevik, S., & Özkan, Ç. (2016). Turizm ve Otel İşletmeciliği bölümü ön lisans öğrencilerinin "Turizm" olgusuna ilişkin metaforik algıları. Akademik Bakış Dergisi, Uluslar arası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi, (53), 84-103.
Sağdıç, M. (2014). Üniversite öğrencilerinin İstanbul’a ilişkin algılarının şehir imajı açısından analizi. Electronic Turkish Studies, 9(2), 1267-1283.
Sarıışık, M., & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 264-278.
Scarpato, R. (2003). Gastronomy as a tourist product: the perspective of gastronomy studies. In Hjalager,A.,& Richards, G (Eds), Tourism and Gastronomy (pp. 68-84). London: Routledge.
Schmitt, R. (2005). Systematic metaphor analysis as a method of qualitative research. The Qualitative Report, 10(2), 358-394.
Shenoy, S. S. (2005). Food tourism and the culinary tourist. (Unpublished Doctoral Thesis) Clemson University, USA.
Sormaz, Ü., Özata, E., & Güneş, E. (2015). Turizmde gastronomi.Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 67-73.
Şahin, S., Tezcan, A. E., & Bekci, M. (2018). Yerli turistlerin Türkiye, İstanbul, Turizm ve Turist Rehberi ile ilgili metaforları. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 251-264.
Şanlı Kayran, S.C.(2023).Turizm eğitimi alan öğrencilerin Halfeti destinasyonuna yönelik algılarının metafor yoluyla incelenmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 530-550.
Taş, M., Düz, İ., & Ünlü, E. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinin “Alternatif Turizm” kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5 (39), 352-360.
Temizkan, P.S. (2010). Profesyonel turist rehberlerinin turizm pazarlamasındaki rolüne etkisi açısından hizmet içi eğitim seminerleri (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi üniversitesi, Ankara.
Tez, Z. (2012). Lezzetin tarihi: Geçmişten bugüne yiyecek, içecek ve keyif vericiler. Hayykitap Yayınları, İstanbul.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri (TDK), (2023, Kasım). Mecaz, https://sozluk.gov.tr/. Erişim Tarihi: 15.11.2023.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri (TDK), (2023, Kasım). Gastronomi, https://sozluk.gov.tr/. Erişim Tarihi: 15.11.2023.
UNWTO (2019). Guidelines for the development of gastronomy tourism, https://www.e-unwto .org/doi/epdf/10.18111/9789284420957. Erişim Tarihi: 30.11.2023.
Yenipınar, U., Bak, E., Çınar, B., Sahilli Birdir, S., & Çapar, G. (2016). Turizm rehberliği bölümü lisans öğrencilerinin “Turist Rehberliği” mesleğine ilişkin algılarının metaforlarla analizi. 17. Ulusal Turizm Kongresi "Akademi Sektör Buluşması", 20-23 Ekim 2016, ss. 1287-1296, Muğla.
Yenipınar, U., & Yılmaz, L. (2019). Turist rehberliğinde uzmanlaşma. İçinde, Ö. Güzel., & Ö. Köroğlu (Eds), Turist Rehberliğinde Uzmanlaşma: Özel İlgi Turlarından Özel Konulara, ss.1-35, Nobel Yayıncılık, Ankara.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
Yüncü, H. R. (2010). Sürdürülebilir Turizm Açısından Gastronomi Turizmi ve Perşembe Yaylası. İçinde, S. Şengel (Ed), 10. Aybastı-Kabataş Kurultayı Yerel Değerler ve Yayla Turizmi, ss. 27-34, Detay Yayıncılık, Ankara.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.