TRB2 Kalkınma Bölgesini Ziyaret Eden Turistlerin Gastronomi Deneyimlerinin Değerlendirilmesi (Assessing of the Gastronomy Experıences of Tourists Visiting TRB2 Development Region)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1173Anahtar Kelimeler:
Gastronomi turizmi- Yöresel yemekler- TRB2 BölgesiÖz
Türk mutfak kültüründe yer alan yöresel ürünler, yeni bir alternatif turizm türü olan ve son zamanlarda artarak önem kazanan gastronomi turizmi kapsamında ele alındığında özelde bölge, genelde de ülke turizmine ve ülkenin tanıtımına katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda araştırmanın genel amacı TRB2 Kalkınma Bölgesine gelen ulusal ve uluslararası turistlerin bölge gastronomisine ilişkin tutum, bilgi ve görüşlerinin belirlenmesidir. Nicel araştırma yaklaşımı ile gerçekleştirilen araştırmanının örneklemini Van, Muş, Bitlis, Hakkâri illerini ziyaret eden turistler oluşturmuştur. Kota ve kolayda örnekleme tekniklerinin bir arada kullanıldığı araştırmaya 492 ziyaretçi katılmıştır. Betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve varyans analiz testlerinin kullanıldığı araştırma sonuçları bölgeyi ağırlıklı olarak eğitim düzeyi yüksek, Türk ve İranlı turistlerin ziyaret ettiğini; turistlerin bölge ve yerel mutfak bilgilerinin düşük düzeyde olduğu, bunun önemli nedenleri arasında tanıtımın olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak analiz sonuçları, eğitim düzeyi yükseldikçe bireylerin gastronomi turizmine ilgisi, işletmeler hakkındaki görüşleri, yiyecek içecek hakkındaki görüşlerinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle TRB2 Kalkınma Bölgesi zengin gastronomi kültürünün tanıtımına yönelik adımların atılması gerektiği önerilmektedir.
Referanslar
Ab Karim, S., & Chi, C. G. Q. (2010). Culinary tourism as a destination attraction: An empirical examination of destinations' food image, Journal of Hospitality Marketing & Management, 19, (6), 531-555.
Akkaya, A. & Özcan, C. C. (2019). Türkiye’de Gastronomi Turizminin Ekonomik Etkilerinin İndeks Değerlendirmesi, Journal of Social And Humanities Sciences Research, 6(32), 251-267.
Aksoy, M. & Şahin, A. (2017). Yiyecek İçecek Eğitiminde Gastronomi ve Mutfak Sanatları İle Kulinoloji Programlarına Dair Bir Karşılaştırma, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(12), 7-20.
Alaeddinoğlu, F. (2013). Van İlinde Turizmin Arz Kaynakları “Çekicilikler”, Van Turizmi Geleceğini Arıyor Çalıştayı, Van, 19-20 Aralık 2013, ss. 61-103,
Alaeddinoğlu, F. & Komşu, M. S. (2017). TRB2 bölgesi turizminin rekabet gücü üzerine bir alan araştırması, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 428-448.
Arınç, K. (2017). Unesco yaratıcı kentler ağı için bir öneri: bitlis gastronomi kenti, Electronic Turkish Studies, 12(29), 87-106.
Belli, G. S. & Belli, O. (2014). Hakkâri Bölgesi Geleneksel Mutfak Kültürü ve Yemeklerinin Genel Özellikleri, Uluslararası Tarihte Hakkâri Sempozyumu, 14-16 Kasım 2014, 445-473.
Braun-LaTour, K. A., Grinley, M. J. & Loftus, E. F. (2006). Tourist Memory Distortion, Journal of Travel Research, 44(4), 360-367.
Bucak, T. & Aracı, Ü. E. (2013). Türkiye’de gastronomi turizmi üzerine genel bir değerlendirme, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(30), 203-216.
Bucak, T. & Ateş, U. (2014). Gastronomi Turizminin İl Turizmine Etkisi: Çanakkale Örneği, The Journal of Academic Social Science Studies, 28, 315-328.
Cömert, M. & Çavuş, O. (2016). Moleküler Gastronomi Kavramı, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(4), 118-131.
Çağlı, I. B. (2012). Türkiye’de Yerel Kültürün Turizm Odaklı Kalkınmadaki Rolü: Gastronomi Turizmi Örneği, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı Bölge Planlama Programı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Çiftçi, Y., Işık, M. A., Alkevli, T. & Yeşilova, Ç. (2008). Van Gölü Havzasının Çevre Jeolojisi, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 32(2), 45-77.
DAKA, (2021). DAKA- 2021 Yılı Çalışma Programı, Van: DAKA.
Erşen vd. (2016). Gastronomi Turizminde Yeni Açılımlar: Karaburun Zeytin Rotalarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Analizi. http://bildiri.anadolu.edu.tr/papers/bildirimakale/12801_b872f55.pdf.
Ertaş, N. (2019). Düzey 2 sınıflandırmasına göre mevcut hayvancılık durum analizi, mekânsal ve zamansal dağılış: Trb2 Örneği”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 11-39.
Ertaş, Y. & Gezmen Karadağ, M. (2013). Sağlıklı beslenmede Türk mutfak kültürünün yeri, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 117-136.
Gajic, M. (2015). Gastronomıc tourısm – A way of tourısm in growth, Quaestus Multidısciplinary Research Journal, (6), 155-166.
Gálvez, J. C. P., López-Guzmán, T., Buiza, F. C. & Medina-Viruel, M. J. (2017). Gastronomy as an element of attraction in a tourist destination: The case of Lima, Peru, Journal of Ethnic Foods, 4(4), 254-261.
Gök, A. (2012). Bölgesel kalkınmanın dış ticarete etkisi ve GAP örneği, Türkiye Ekonomi Kurumu Tartışma Metni, http://www. tek. org. tr/dosyalar/gap5. pdf.
Gökdeniz, A., Erdem, B., Dinç, Y. & Çelik Oğuz, S. (2015). Gastronomi turizmi: Ayvalık’ta yerli turistler üzerinde görgül bir araştırma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(3), 14-29.
Gökdeniz, A., Erdem, B., Dinç, Y. & Çelik Uğuz, S. (2015). Kültürel Turizmin Yeni Rotası: Kuzey Ege’ de Gastronomi Turizmi ve Ayvalık-Midilli Mutfakları (Talep Boyutuyla İlgili Bir Araştırma). Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projesi.
Güzel Şahin, G. & Üner, G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak “gastronomi turizmi: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(3), 63-73.
Heldke, L. (2003). Exotic Appetites, Routledge: London.
http://www.daka.org.tr/panel/files/files/yayinlar/trb2_2014_2023_bp.pdf, 2014-2023 Dönemi TRB2 Bölgesi Bölge Planı, 10 Aralık 2018.
https://www.tarimorman.gov.tr/SGB/TARYAT/Belgeler/kalkinma_ajansi_bolg_plan/TRC1.pdf, 22 Mayıs 2021.
https://www.tarimorman.gov.tr/SGB/TARYAT/Belgeler/kalkinma_ajansi_bolg_plan/TRB2.pdf, 22 Mayıs 2021.
Karim, A., Shahrim, M., Chua, B. L. & Salleh, H. (2009). Malaysia as a culinary tourism destination: İnternational tourists’ perspective, Journal of Tourism, Hospitality & Culinary Arts, 1(3), 1-16.
Kızıldemir, Ö. & Sarıışık, M. (2018). Turist harcamalarının bölgesel kalkınmaya ekonomik etkileri: Adana örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 128-142.
Kidder, B. (2006). The Challenges of Rural Transportation, Western Rural Development Center.
Kivela, J., & Crotts, J. C. (2005). Gastronomy tourism: A meaningful travel market segment. Journal of Culinary Science & Technology, 4(2-3), 39-55.
Koç, E., & Altınay, G. (2007). An analysis of seasonality in monthly per person tourist spending in Turkish inbound tourism from a market segmentation perspective, Tourism Management, 28(1), 227-237.
López-Guzmán, T. & Sánchez-Cañizares, S. (2012). Gastronomy, tourism and destination differentiation: A case study in Spain, Review of Economics & Finance, 1, 63-72.
Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). “Ne yenir?”, https://mus.ktb.gov.tr/TR-56176/ne-yenir.html, 30 Mayıs 2019.
Muş Valiliği (2019). “Mahalli Yemekler”, http://mus.gov.tr/mahalli-yemekler-mus, 19 Şubat 2019.
Muş Valiliği (2019). “Muş’un Coğrafi Yapısı”, http://www.mus.gov.tr/cografi-yapi-mus, 19 Şubat 2019.
Nebioğlu, Oğuz (2016). Yerel Gastronomik Ürünlerin Turizmde Kullanılmasını Etkileyen Faktörler, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Antalya.
Netemeyer, R. G., Bearden, W. O., & Sharma, S. (2003). Scaling Procedures: Issues and Applications. Sage Publications.
Peštek, A., & Činjarević, M. (2014). Tourist perceived image of local cuisine: The case of bosnian food culture, British Food Journal, 116(11), 1821-1838.
Ryu, K. & Han, H. (2010). Influence of the quality of food, service, and physical environment on customer satisfaction and behavioral intention in quick-casual restaurants: Moderating role of perceived price, Journal of Hospitality & Tourism Research, 34(3), 310-329.
Sarıışık, M. & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(26), 264 – 278.
Şahin, G. (2013). Hakkâri’nin nişaneleri ve bunların coğrafi işaret kapsamına alınarak ekonomiye kazandırılması, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(27), 479-493.
Şahin, G. & Kahraman, M. (2017). Hakkâri’nin turizme yönelik potansiyelleri hakkında bir değerlendirme, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, 34, 1-21.
Şalvarcı, S. & Sarı Gök, H. (2020). Turizmde kırsal kalkınma aracı olarak gastronomi turizmi: Samandağ gastronomi köyü örneği. Journal of International Social Research, 13, (73), 1003-1010.
Şen, Z. (2004). Türkiye'nin Avrupa Birliği Adaylığı ve Katılım Öncesi Stratejisi Çerçevesinde Bölgesel Politika Alanında Uyum Durumunun Değerlendirilmesi, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Ekonomik ve Mali Konular Dairesi Başkanlığı Uzmanlık Tezi, Ankara.
Şengül, S. (2017). Türkiye’nin gastronomi turizmi destinasyonlarının belirlenmesi: Yerli turistler üzerine bir araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (37), 375-396.
Toker, A. (2021). Yayımla veya yok ol! Rekreasyon yönetimi araştırmaları nereye gidiyor? Bibliyometrik bir değerlendirme. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3), 2107-2126.
Üner, E. H. & Güzel Şahin, G. (2016). Türkiye gastronomi turizmi potansiyelinin her şey dâhil satış sistemi içinde değerlendirilmesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(3), 76-100.
Verbeke, W. & López, G. P. (2005). Ethnic food attitudes and behaviour among belgians and hispanics living in Belgium, British Food Journal, 107(10-11), 823-840.
Yurtseven, H. R. & Kaya, O. (2011). Local food in local menus: The case of Gokceada, Tourismos, 6(2).
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
