Karaman İli Ayrancı İlçesi Mutfak Kültürüne Ait Şırdan Yağı Üzerine Nitel Bir Araştırma (A Qualitative Research on Şırdan Oil Belonging to the Culinary Culture of Ayrancı District of Karaman Province)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1168Anahtar Kelimeler:
Şırdan yağı- Kaymak- Gastronomi- Turizm- Mutfak kültürüÖz
Bu araştırmada Karaman ili Ayrancı ilçesi mutfak kültürüne ait geleneksel bir ürün olan şırdan yağı (kuru kaymak) üretiminin araştırılarak kayıt altına alınması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve betimleyici araştırma modeli kullanılan bu çalışmanın verileri Karaman ili Ayrancı ilçesinde uzun yıllardır yaşayan araştırmaya katılmaya gönüllü 10 katılımcıdan yarı yapılandırılmış görüşme vasıtasıyla elde edilmiştir. Araştırma 2022 yılında yürütülmüştür. Üretim geçmişi çok uzun yıllara dayanan şırdan yağının üretiminde kuzu şırdanı, kaymak, çörek otu ve tuz kullanılmaktadır. Genellikle kahvaltıda tüketilen şırdan yağının tüketim biçimi kaymak ve peynire benzetilmektedir. Araştırmadan elde edilen verilere göre şırdan yağının 68 yaş ve üstü bazı bireyler tarafından bilindiği ortaya çıkmıştır. Yörede sıklıkla şırdan yağı olarak bilinmesine rağmen eski zamanlarda kuru kaymak olarak da adlandırıldığı bildirilmiştir. Karaman mutfak kültürü açısından unutulmaya yüz tutmuş bir ürün olduğu düşünülen şırdan yağı gastronomi turizmi açısından umut vaat edici gastronomik bir unsur olarak görülmektedir. Şırdan yağının gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi, üretiminde standart oluşturulması ve yöre halkına üretimi ve pazarlanması konusunda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından destek verilmesinin yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.
Referanslar
Aslan, F. P., Güldemir, O. & Işık, N. (2019). Karaman mutfak kültürü ve yemekleri. Muşmal,H., Yüksel,E., Kapar, A.M.(Eds). Karaman Araştırmaları-II, 231-245. Konya, Palet Yayınları.
Ballı, E. (2016). Gastronomi turizmi açısından Adana sokak lezzetleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies,(4/Special Issue 1), 3-17.
Çalışkan, Ö. (2013). Destinasyon beslenmesi ve seyahat motivasyonu yönünden gastronomik kimlik. Turizm ve Gastronomi Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 39-51.
Çaycı, A.E. & Aktaş, C. (2018). Dijitalden tatmak: yemeğin “yeni” gastro mekânlardaki seyirlik gösterisinin kültürel yansımaları. TRT Akademi, 3 (6), 710-727.
Çuhadar, M., Küçükyaman, M. A. & Şaşmaz, M. A. (2018). Geçmişten günümüze Isparta mutfak kültürü: nitel bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, (6/Special Issue 3), 125-142.
Düzgün, E. & Özkaya, F. D. (2015). Mezopotamya’dan günümüze mutfak kültürü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3 (1), 41-47.
Genç, N. A. & Seçim, Y. (2019). Sinop yöresel mutfağının unutulmaya yüz tutmuş tatlarının değerlendirilmesi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (44), 302-319.
Gökdeniz, A., Erdem, B., Dinç, Y. & Çelik, S. U. (2015). Gastronomi turizmi: Ayvalık’ta yerli turistler üzerinde görgül bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3 (1), 14-29.
Güler, S. (2010). Türk mutfak kültürü ve yeme içme alışkanlıkları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2 (26), 24-30.
Harris, J.E., Glesanon, P.M., Sheean, P.M., Boushey, C., Beto, J. & Bruemmer, B. (2009). An ıntroduction to qualitative research for food and nutrition professionals .Journal of the American Dietetic Assocciation,109 (1),80-90.
Karaca, O. B. (2016). Geleneksel peynirlerimizin gastronomi turizmindeki önemi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4 (2), 17- 39.
Karakuş Şeren, S., Ceyhun Sezgin, A., & Şanlıer, N. (2015). Türk mutfağında kullanılan et ve etli yemek çeşitlerinin yapımı ve sağlık açısından değerlendirilmesi. Journal Of Tourism And Gastronomy Studies, 3(3), 62-68.
Karaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2022). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/karaman/neyenir/divle-peyniri.
Kavak, S. & Pekerşen, Y. (2022). Yöresel mutfak kültürünün turizme kazandırılmasında yerel halkın tutumu: Karaman İlinde bir araştırma. Journal of Travel & Hospitality Management/Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 19 (1), 59-80.
Kızıldemir, Ö., Öztürk, E. & Sarıışık, M. (2014). Türk mutfak kültürünün geçmişinde yaşanan olaylar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (3), 191-210.
Kurt, M. (2009). Karaman’da eski çağlara ait kültürel unsurlar ve turizm açısından önemi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (21), 165-196.
Küçükkömürler, S., Şırvan, N. B. & Sezgin, A. C. (2018). Dünyada ve Türkiye’de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2 (2), 78-85.
Küçükyaman, M. A., Demir, Ş. Ş. & Bulgan, G. (2018). Mutfak şeflerinin yöresel ürünlere ilgisi: Isparta örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 86-103.
Mutlu, Ç. (2022). Unutulmaya yüz tutmuş yerel yemek kültürü: Cide elma pekmezi reçeli örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (3), 1604-1621.
Seçim, Y. & Şen, A. (2018). Konya mutfak kültürü üzerine nitel bir araştırma. Sosyal Bilimler Dergisi/The Journal of Social Science, 5 (32), 552-560.
Şen, A. (2019). Karaman İli Sarıveliler İlçesi (Esentepe Köyü) mutfak kültürüne ait gıymaca hazırlanışı ve gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Muşmal,H., Yüksel,E., Kapar, A.M.(Eds). Karaman Araştırmaları-II, 221-224. Konya, Palet Yayınları.
Şen, A., Seçim, Y. & Akturfan, M.(2018). Ermenek baş tarhanası üzerine nitel bir araştırma. Muşmal,H., Yüksel,E., Kapar, A.M., Çeçen, Ü.Ö.(Eds). Ermenek Araştırmaları – II, 309-315. Konya, Palet Yayınları.
Toklu, S. & Pekerşen, Y. (2019). Coğrafi göstergeli gastronomik bir olan Karaman divle obruğu tulum peynirinin bölge halkı tarafından algılanması. Turizm ve Gastronomi Araştırmaları Dergisi, 7 (3), 2251-2273.
Uçuk, C., Kahraman, A. G. & Özdemir, S. S. (2022). Tabak prezantasyonunun kötü görünümlü yiyeceklerin kabulüne etkisi: şırdan. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (1), 171-192.
Ünlü, B. (2007). Ayrancı’nın (Karaman) Coğrafi Etüdü. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Yavuz, E. (2022). Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Yöresel Yemek Sunumunun Destinasyon Pazarlamasındaki Rolü: Safranbolu Konakları Örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
Yayla, Ö. (2019). Kullanılan Malzeme Yoğunluğuna Göre Türkiye'de Lezzet Bölgelerinin Oluşturulması. (Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Yerli, Y., Şen, A. & Özbay, M. (2018). Dolaz Peyniri üzerine nitel bir araştırma: Yalvaç örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (Ek1), 630-636.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (5.Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
