MasterChef Türkiye TV Yemek Programının Yemek Alışkanlıklarına ve Mutfağa İlgi Düzeyine Etkisi (The Effect of MasterChef Turkey TV Cooking Program on Food Habits and Interest in Kitchen)

Aykut ŞİMŞEK; Demet GÜNER

doi:10.21325/jotags.2021.862

Yazarlar

Aykut ŞİMŞEK
Demet GÜNER

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2021.862

Anahtar Kelimeler:

Yemek programları- Yemek alışkanlıkları- Mutfak- MasterChef Türkiye

Öz

Dünya genelinde benzer formatta hazırlanan yemek programları izleyiciler tarafından oldukça büyük ilgi görmektedir. Günümüzde yemek pişirme yarışmaları, seyahat yemek programları, yemek bölümleri içeren eğlence programları gibi çok çeşitli yemek programları bulunmaktadır. Bu çalışmada da Türkiye’de büyük ilgi ile izlenen MasterChef Türkiye programının tüketicilerin yemek alışkanlıklarına ve mutfağa olan ilgi düzeylerine yönelik etkisinin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca programın gastronomi turizmine katılım niyetine etkisinin belirlenmesi de çalışmaların amaçları arasında yer almaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılarak 6 Kasım-30 Kasım 2020 tarihleri arasında 27 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçlarında programın katılımcıları iyi yemek yapmaya özendirdiği, gastronomiye yönelik farkındalık oluşturduğu, onlarda yemeklerde doğru ürün seçimi yapılarak tasarruf yapılmasına yardımcı olduğu ve yemek yapmayı fiziksel bir ihtiyacı karşılamaktan çıkarıp hobiye dönüştürdüğü tespit edilmiştir. Ayrıca yöresel yiyeceklere yönelik araştırma yapmaya yönlendirdiği ve gastronomisi ile ön plana çıkan destinasyonları ziyaret etmek için motivasyon sağladığı görülmüştür. Söz konusu programın ön yargılı olunan gıda ürünlerine yönelik olumlu etkisinin olduğu ve yiyemedikleri ürünleri farklı formatlarda deneyerek tükettikleri sonucuna varılmıştır.

Referanslar

Alblas, M. C., Mollen, S., Fransen, M. L., & van den Putte, B. (2021). See the cake and have it too? Investigating the effect of watching a TV cooking show on unhealthy food choices. Physiology & Behavior, 236, 1-8.

Aldemir, T., Işkın, M., & Şengel, Ü. (2020). TV yemek programlarının popüler kültür algısı ve gençlerin eğitim-meslek seçimlerine etkileri. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 3(12), 971-986.

Arpacı, Ö., Zengin, B., & Batman, O. (2012). Karaman’ın mağara turizmi potansiyeli ve turizm açısından kullanılabilirliği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(23), 59-64.

Aydın, B. O., Duğan, Ö., & Gürbüz, S. (2018). Gastronomi TV programı kaynaklı turizm: Gaziantep örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(5), 33-48.

Aytaçlı, B. (2012). Durum çalışmasına ayrıntılı bir bakış. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 1-9.

Baran, T., & Baran, S. (2014). Televizyon programları, sembolik tüketim ve toplumsal yansımaları. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16 (Özel Sayı I), 171-175.

Bodenlos, J. S., & Wormuth, B. M. (2013). Watching a food-related television show and caloric intake. A laboratory study. Appetite, 61, 8-12.

Borda, D., Thomas, M. R., Langsrud, S., Rychli, K., Jordan, K., Van Der Roest, J., & Nicolau, A. I. (2014). Food safety practices in European TV cooking shows. British Food Journal, 116(10), 1652-1666.

Coffey, J., Raubenheimer, D., Rangan, A., Allman-Farinelli, M., Simpson, S. J., & O'Leary, F. (2019). MasterChef Türkiye recipes and takeaway foods: How do they compare? International Journal of Gastronomy and Food Science, 16, 1-8.

Çinay, H. H., & Yılmaz, H. (2019). Televizyon yemek programcılığından sosyal medyada yemek paylaşımlarına dönüşüm: Tasty örneği. IV. International Gastronomy Tourism Studies Congress, 19-21 September, Nevşehir.

De Backer, C. J., & Hudders, L. (2016). Look who's cooking. Investigating the relationship between watching educational and edutainment TV cooking shows, eating habits and everyday cooking practices among men and women in Belgium. Appetite, 96, 494-501.

Demir, Y., & Kızılırmak, İ. (2019). İzleyicilerin televizyon yemek programları ve ünlü şeflerle ilgili inanç ve tutumlarını değerlendirmeye yönelik bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (3), 1852-1866.

Geppert, J., Struchtrup, S. S., Stamminger, R., Haarhoff, C., Ebert, V., Koch, S., Lochmann, M., & Böl, G. F. (2019). Food safety behavior observed in German TV cooking shows. Food Control, 96, 205-211.

Görkem, O., & Ertopcu, İ. (2019). TV Yemek programlarının gastronomi eğitimine yansımaları, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1501-1513.

Kanık, İ. (2016). Küreselleşme sürecinde kültürel melezleşme örneği olarak yemek kanalları ve programları. Folklor/Edebiyat, 22(86), 237-258.

Kazan, H. (2016). Bilimsel araştırma teknikleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.

Matwick, K., & Matwick, K. (2014). Storytelling and synthetic personalization in television cooking shows. Journal of Pragmatics, 71, 151-159.

Neyens, E., & Smits, T. (2017). Seeing is doing. The implicit effect of TV cooking shows on children's use of ingredients. Appetite, 116, 559–567. https://doi.org/10.1016/j. appet.2017.05.048.

Norman, J., Kelly, B., Boyland, E., & McMahon, A. T. (2016). The impact of marketing and advertising on food behaviours: Evaluating the evidence for a causal relationship. Current Nutrition Reports, 5(3), 139-149.

Taşpınar, O., & Temeloğlu, E. (2018). Influence of Tv cooking shows on the behavioral ıntention of participating in gastronomic tourism. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 24-40.

Tutar, C., & Durukan, D. (2020). Gastronomi kültürünün inşası ve dönüşümünde televizyon: MasterChef Türkiye ve The Taste Türkiye programları örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 40, 339–364. https://doi.org/10.26650/SJ.2020.40.1.0032.

Umunç, C. (2020). Yemek ve sağlık programlarında katılımcı ve takipçi yorumlarının sağlıklı beslenme farkındalığı açısından incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1263-1284.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık

Yılmaz, H., & Şenel, P. (2017). Televizyonda yayınlanan gastronomi konulu gezi programlarının davranışsal tatma niyetine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(38), 521-544.