Bir Bilim Dalı Olarak Önoloji (Oenology as a Science)

doi:10.21325/jotags.2021.784

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2021.784

Anahtar Kelimeler:

Önoloji- Önolog- Şarap- Şarap turizmi

Öz

Türkiye, sahip olduğu toprak yapısı ve iklimi sayesinde asma bitkisinin yetişmesine dolayısıyla gerek sofralık gerekse şaraplık üzümün elde edilmesine uygun bir ülkedir. Türkiye bağ alanı ve üzüm üretim miktarı bakımından dünya bağcılığında önemli bir ülke olmasına rağmen üretilen üzümlerin küçük bir miktarının şarap olarak işlendiği, geri kalanınsa sofralık ve kurutmalık olarak değerlendirildiği bilinmektedir. Ayrıca ülkemizde şarap sektörünün birçok aşamasında birtakım aksaklıklar meydana gelmekte ve sorunlar göz ardı edilmektedir. Bu durum kısaca şarap bilimi olarak tanımlanan önoloji ve bu alanda çalışan önologlar hakkında yapılan akademik çalışmalara yansımaktadır. Önoloji hakkında alan yazın incelendiğinde Türkçe çalışmaların az olduğu, ulaşılan çalışmalarınsa çoğunlukla fen bilimleriyle ilgili olduğu, sosyal bilimler alanında yapılan çalışmalarınsa yok denecek kadar az olduğu gözlemlenmektedir. Oysaki önoloji turizmin ayrılmaz bir parçasıdır ve üzerinde detaylı çalışmalar yapılması gereken bir çalışma alanı olarak gündeme gelmektedir. Kavramsal bir çalışma olan bu araştırmanın amacı, önoloji bilimi ve bu bilime ait terminoloji hakkında temel bir çerçeve çizmektir. Çalışmanın alan yazına ve sonraki araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Referanslar

Acar, Y. (2020). Şarabın tarihçesi. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 1-20). Ankara: Detay Yayıncılık.

Akyol, C. (2005). İşte Türkiye’nin şaraplık üzüm haritası. https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/iste-turkiyenin-saraplik-uzum-haritasi-324621

Ashton, R. H. (2016). Dimensions of expertise in wine evaluation. Journal of Wine Economics, 12(1), 1-25. doi:10.1017/jwe.2016.27

Auger, A., Ferrer, J., Maturana, S., & Vera, J., (2003). Simulation of the grape reception at a winery. Retrieved from http://www.gepuc.cl/

Buzrul, S. (2013). Türkiye’nin şarap sektörü. 8. Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu. Konya, Türkiye.

Charters, S., & Pettigrew, S. (2007). The dimensions of wine quality. Food Quality and Preference, 18, 997–1007.

Çapaş, M. (2020). Şarap ve sağlık. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 123-133). Ankara: Detay Yayıncılık.

Çullu Kaygısız, N. (2020). Şarap turizmi ve şarap turisti. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 277-290). Ankara: Detay Yayıncılık.

Demirçivi, B. M. (2020). Şarabın Yahudilik ve Hristiyanlıktaki yeri. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 135-175). Ankara: Detay Yayıncılık.

Demossier, M. (2011). Beyond terroir: Territorial construction, hegemonic discourses, and French wine culture. Journal of the Royal Anthropological Institute. 17(4), 685–705.

Diyanet İşleri Başkanlığı. (t.y.). https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/sure/5-maide-suresi

Fedoul, S. (2018). The oenologist and the sommelier, ambassador of the quality of the wines: the “cold oenological discourse” and the “hot oenological discourse”. Territoires du vin Retrieved from https://preo.u-bourgogne.fr/territoiresduvin/index.php?id=1362

Food and Agriculture Organization of The United Nations (2019). Crops. http://www.fao.org/faostat/en/?#data/QC

Foodelphi. (t.y.). https://www.foodelphi.com/sarap-terimleri-sozlugu/

Global Status Report on Alcohol and Health (2018). https://www.who.int/publications/i/item/9789241565639

Global, W. (2017). So you want to be a winemaker. https://www.wsetglobal.com/knowledge-centre/blog/2017/february/so-you-want-to-be-a-winemaker

Grainger, K., & Tattersall, H. (2005). Wine production: Vine to bottle. Oxford: Blackwell Publishing.

Grainger, K. (2009). Wine quality: Tasting and selection. United Kingdom: Blackwell Publishing.

Gürses, U. (2019). Türkiye’nin şarap dosyası. https://ugurses.net/2019/08/12/turkiyenin-sarap-dosyasi/#:~:text=TAPDK%20verilerine%20g%C3%B6re%202016'da,%C5%9Farapl%C4%B1k%20ve%20%C5%9F%C4%B1ral%C4%B1k%20olarak%20kullan%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F

Hall, C. M., & Mitchell, R. (2007). Wine marketing: A practical guide. Oxford: Butterworth-Heinemann.

International Union of Oenologists (UIOE). (2020a). Who is the oenologist?. Retrieved from http://www.uioe.eu/qui_oenologue.php#

International Union of Oenologists (UIOE). (2020b). Become an oenologist. Retrieved from http://www.uioe.eu/devenir_oenologue.php

International Union of Oenologists (UIOE). (2020c). How many in the World. Retrieved from http://www.uioe.eu/combien_monde.php

Jackson, R. S. (2009). Wine tasting-a professional handbook. Oxford: Elsevier.

Jackson, R. S. (2016). Wines: Wine tasting. In B, Caballero, P. M, Finglas & F, Toldrá, (Eds.) Encyclopedia of Food and Health Volume 5: Smo-Z (1st Ed., pp. 577-584). United Kingdom: Academic Press.

Jones, J. E., Kerslake, F. L., Close, D. C., & Dambergs, R. G. (2014). Viticulture for sparkling wine production: A review. American Journal of Enology and Viticulture, 65(4), 407–416. doi:10.5344/ajev.2014.13099

Joshi, V. K., Panesar, P. S., Rana, V. S., & Kaur, S. (2017). Science and technology of fruit wines: An overview. In M. R. Kosseva, V. K. Joshi & P. S. Panesar (Eds.), Science and technology of fruit wine production (1st ed., pp. 1-72). United Kingdom: Academic Press.

Lesschaeve, I., & Noble, A. C. (2010). Sensory analysis of wine. In A. G. Reynolds (Ed.), Managing wine quality volume 1: viticulture and wine quality (1st ed., pp. 189–217). Boca Raton: CRC Press.

Lincoln University (2020). Viticulture and oenology careers, Lincoln University Library, Teaching&Learning. Retrieved from http://dotnetrest.lincoln.ac.nz/O365flowClient/cache/sites/www-content/Lincoln%20WWW/Documents/Careers/Students-and-graduates/LIN2037%20Viticulture%20CareerLinc%20Flyer.pdf

LocalWinos. (n.d.). The origins of wine. Retrieved from https://localwinos.com/greek-wine/

MCI Türkiye. (t.y.). Yurtdışında şarap eğitimi. http://www.mciturkiye.com/tr/mutfak-sanatlari/yurtdisinda-sarap-egitimi

Morande, H., & Maturana, S. (2010). Design and validation of a decision support system for oenologists, REVISTA ICHIO, 1, 46-58.

Moreno, J., & Peinado, R. (2012). Enological chemistry. USA: Academic Press.

Ossorio, P., & Ballesteros Torres, P. (2019). Sensory analysis of red wines for winemaking purposes. In A, Morata. (Ed.), Red Wine Technology (1st ed., pp. 253-256). London: Academic Press.

Özdemir, H. (2020). Şarap ve edebiyat. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm yönleriyle şarap ve şarap turizmi (1. Baskı, ss. 177-197). Ankara: Detay Yayıncılık.

Öztuna Kaynakcı, C. (t.y.). Türkiye’nin şarap haritası. http://www.brandlifemag.com/turkiyenin-sarap-haritasi/

Parr, W. V., White, K. G., & Heatherbell, D. (2004). Exploring the nature of wine expertise: What underlies wine experts’ recognition memory advantage? Food Quality & Preference, 15, 411-420. doi:10.1016/j.foodqual.2003.07.002

Post Matric. (2020). Winemaker. Retrieved from https://www.postmatric.co.za/winemaker/

Querol, A., Pérez-Torrado, R., Alonso-del-Real, J., Minebois, R., Stribny, J., Oliveira, B. M., & Barrio, E. (2018). New trends in the uses of yeasts in oenology. Advances in Food and Nutrition Research, 85, 177–210. doi:10.1016/bs.afnr.2018.03.002

Ribereau-Gayon, P., Dubourdieu, D., Don`eche, B. & Lonvaud, A. (2006). Handbook of enology volume I: The microbiology of wine and vinifications. New Jersey, USA: John Wiley & Sons.

Segade, S. R., Giacosa, S., Gerbi, V., & Rolle, L. (2019). Grape maturity and selection: Automatic grape selection. In A. Morata (Ed.), Red wine technology (1st ed., pp. 1-16). London: Academic Press.

Solunoğlu, A. (2020). Şarap terimleri sözlüğü. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 257-276). Ankara: Detay Yayıncılık.

Stone, H., & Sidel, J. L. (2004). Sensory evaluation practices. California: Academic Press.

Study. (2020) How to become an oenologist: Education and career roadmap. Retrieved from https://study.com/articles/How_to_Become_an_Oenologist_Education_and_Career_Roadmap.html

Şarap Akademisi (t.y.). Şarap tarihi. http://sarapakademisi.com/index.php/sarap-kutuphanesi/sarap-tarihi

Şenuyar, C., Demirbaş, N., & Saygın, Ö. (2014). Türk şarap sektörünün mevcut durumu ve sektörün gelişimini sınırlayan faktörlerin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 28(2), 1-12.

Şimşek, C. (2020). Türkiye’de şarap ve şarapçılık politikalarına kısa bir bakış. https://medyascope.tv/2020/09/05/turkiyede-sarap-ve-sarapcilik-politikalarina-kisa-bir-bakis-medyascope-interaktif/

Taşkın, G. A. (2020). Sommelier kavramı ve şarap tadımı. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm Yönleriyle Şarap ve Şarap Turizmi (1. Baskı, ss. 241-256). Ankara: Detay Yayıncılık.

Thiollet-Scholtus, M., Arceño, M. A., Valduga, M., & Sarrazin, F. (2020). Typing winegrower profiles to ease agroecological change in viticulture practices in the Loire Valley, France. Journal of Wine Research, 31(4), 1–18. doi:10.1080/09571264.2020.1855579

Türk Dil Kurumu (t.y.). Önoloji. https://sozluk.gov.tr/

Türk Gıda Kodeksi Şarap Tebliği (2009). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/02/20090204-12.htm

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği. (2020). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/02/20200219-4.htm

Türk Standartları Enstitüsü (2008). Duyusal analizler-Terimler ve tarifleri (ISO 5492:2008).

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2020). Üzüm. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1

Uhri, A. (2017). Üzümün Doğu Akdeniz’deki uzun yolculuğu. İçinde E, Akpınar & E, Tükenmez (Eds.), Üzümün Akdeniz’deki Yolculuğu Konferans Bildirileri (ss. 11-12). İzmir, Türkiye.

Varnacı Uzun, F. (2020). Şarap turizmi destinasyonları. İçinde A. Altaş (Ed.), Tüm yönleriyle şarap ve şarap turizmi (1. Baskı, ss. 291-313). Ankara: Detay Yayıncılık.

Vinotrip. (n.d.). Oenology. Retrieved from https://www.vinotrip.com/en/oenology

Webb, A. D. (1980). Enology science and technology ımprove an ancient art. Interdisciplinary Science Reviews, 5(1), 49–59. doi: 10.1179/030801880789767873

Wikipedia. (n.d.). Mediterranean diet. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mediterranean_diet

Wikipedia. (t.y.). Önoloji. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96noloji

Wikipedia. (n.d.). Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Kosher_wine

Yankı, M. (2014). Üzümün ve asmanın Anadolu ve Trakya’da tarih öncesinden Bizans dönemine yolculuğu. İçinde E, Akpınar & E, Tükenmez (Eds.), Üzümün Akdeniz’deki Yolculuğu Konferans Bildirileri (ss. 189-194). İzmir: Türkiye.

Yüksek, P. (2008). Tekirdağ ili Şarköy ilçesinde şarap işletmeleri ile üzüm üreticilerinin çeşit seçimlerini etkileyen faktörlerin karşılaştırılmalı analizi (Yüksek Lisans Tezi). Namık Kemal Üniversitesi, Türkiye. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp