İşgörenlerin Motivasyon Düzeylerinin İş Doyumu ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisi: Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde Bir Uygulama (The Effect of the Motivation Levels of Employees on Job Satisfaction and the Intent to Leave: A Practice in Food and Beverage Business)

doi:10.21325/jotags.2020.760

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2020.760

Anahtar Kelimeler:

Motivasyon- İşten ayrılma niyeti- İş doyumu

Öz

Bu araştırmanın amacı, yiyecek ve içecek işletmelerinde işgörenlerinin motivasyon düzeylerinin iş doyumuna ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Araştırma amacı kapsamında işgören motivasyonu, iş doyumu ve işten ayrılma niyetini ölçmek için, Eskişehir ilinde bulunan yiyecek ve içecek işletmelerinin işgörenleri üzerinde gerçekleştirilen bir anket formu ile veriler toplanmıştır. Toplam 400 kişinin katılım sağladığı araştırma kapsamındaki temel hipotezin yanı sıra, alt hipotezlerde yaş, cinsiyet, medeni durum, sektördeki çalışma yılı, turizm eğitim durumu değişkenleriyle iş motivasyonu düzeyleri arasındaki ilişkiler istatistikî olarak belirl¬enmiş¬tir. Analiz sonucunca yiyecek ve içecek işletmelerinde işgörenlerin motivasyon düzeyleri ile iş doyumları arasında pozitif bir ilişki, motivasyon ile işten ayrılma niyeti arasında ise negatif bir etki olduğu görülmüştür.

Referanslar

Aktuna, H.C. (2016) Yöneticilerin liderlik tarzları ile işgörenlerin performansı arasındaki ilişki Ankara’daki 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Arı, S. G., Bal, H., & Bal, E. Ç. (2010). İşe bağlılığın tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti ilişkisindeki aracılık etkisi: Yatırım uzmanları üzerinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 143-166.

Aydın, H. (2013). Çalışanların motivasyonunu etkileyen faktörler: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakasına bağlı sosyal tesislerde bir uygulama (Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen bilimleri Enstitüsü. Eskişehir.

Başaran, İ. E. (1991). Örgütsel davranış. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.

Can, H., Akgün, A., & Kavuncubaşı, Ş. (1995). Kamu ve özel kesimde personel yönetimi. Ankara: Siyasal Kitabevi.

Can, M., & Koç, H. (2018). Tools of motivation according to the competing values framework in organizational culture types: An implementation in accommodation establishments, Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences,20(3), 251-260.

Cannon, J.C. (1994). lssues in sampling ve sample design - A managerial perspective, travel, tourism, and hospitality research: A handbook for manager ve researcher, Ritchie, J., & Goeldner, C. (Eds.), 137. New York: John Wiley.

Çetin, M. Ö. (2004). Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayınları.

Demiray, S. (2018). Psikolojik güçlendirme ile iş doyumu arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.

Eğinli, A. T. (2009). Çalışanlarda iş doyumu: Kamu ve özel sektör çalışanlarının iş doyumuna yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 35-51.

Erdil, O., Keskin, H., İmamoğlu, Z. S., & Erat, S. (2004). Yönetim tarzı ve çalışma koşulları, arkadaşlık ortamı ve takdir edilme duygusu ile iş tatmini arasındaki ilişkiler: Tekstil sektöründe bir uygulama. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 5(1), 17–26.

Eskişehir Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü (2018). İşgücü Piyasası Araştırması Raporu, 29.

Güney, S. (2017). Örgütsel davranış. Ankara: Nobel Yayıncılık.

İşcan, Ö. F., &Timuroğlu, M. K. (2007). Örgüt kültürünün iş tatmini üzerindeki etkisi ve bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 21(1), 119-135.

Karakoç, M. (2016). Hemşirelerde iş doyumu ve işten ayrılma niyetinin özel ve kamu sektöründe karşılaştırılması: Kadıköy ilçesindeki sağlık kurumlarında bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,İstanbul.

Keser, A. (2006). Çalışma yaşamında motivasyon. İstanbul: Alfa Aktüel Yayınları.

Koçel, T. (2003). İşletme yöneticiliği. İstanbul: Beta Basım.

Küçük, F. (2007). Çalışanların işe güdülenmesinde Herzberg’in motivasyon-hijyen faktörlerinin önemi: Belediye çalışanlarına yönelik bir uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, 44(511), 75-94.

Onay, M., & Kılcı, S. (2011). İş stresi ve tükenmişlik duygusunun işten ayrılma niyeti üzerine etkileri: Garsonlar ve aşçıbaşılar. Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 363-372.

Ökten, S. S. (2008). Güçlendirmenin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde kalite kültürünün ara değişken olarak incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gebze İleri Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.

Ölçer, F. (2005). Departmanlı mağazalarda motivasyon üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 25, Temmuz- Aralık, 1-26.

Örücü, E., & Kanbur, A. (2008). Örgütsel-Yönetsel motivasyon faktörlerinin çalışanların performans ve verimliliğine etkilerini incelemeye yönelik ampirik bir çalışma: Hizmet ve endüstri işletmesi örneği. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(1), 86-96.

Özdevecioğlu, M. (2004). Algılanan örgütsel desteğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi. Amme İdaresi Dergisi, 37(4), 97-115.

Salami, S. O. (2008).Demographical and Psychological factors predicting organizational commitment among industrial workers. The Anthropologist, 10(1), 31-38.

Saygın, O., & Saygın, E. (2016). A’ dan Z’ ye liderlik. İstanbul: Karma Kitaplar Yayıncılık.

Seyrek, İ. H., & İnal, O. (2017). İşten ayrılma niyeti ile ilgili faktörler: Bilgi teknolojisi çalışanları üzerine bir araştırma. Doğu Anadolu Sosyal Bilimlerde Eğilimler Dergisi, 1(1) , 63-74.

Sökmen, A. (2013). Örgütsel davranış. (1. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

Sökmen, A., & Ekmekçioğlu, E. B. (2013). yönetim etik davranışlarının sınır birim çalışanlarının motivasyon ve iş tatmini üzerindeki etkisi: Adana’da bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(4), 82-104.

Sökmen, A., & Sökmen, A. (2014).The effect of participative leadership on turnover intentions. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 21-26.

Şahin, F. (2011). Lider-Üye Etkileşimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki üzerinde cinsiyetin etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 277-288.

Şakacı, E. (2018). Psikolojik şiddetin iş doyumu üzerindeki etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Şimşek, A. (2012). Sosyal bilimlerde araştırmal yöntemleri, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.

Taslak, S. (2008). İşten Ayrılma Niyeti., M. Özdevecioğlu ve H. Karadal (Eds.). Örgütsel davranışta seçme konular: Organizasyonların karanlık yönleri ve verimlilik azaltıcı davranışlar. (1. Baskı) (ss. 125). G.Ü.V. Ankara: İlke Yayınevi.

Tett, R. P., & Meyer, J.P. (1993). Meta analitik bulgular dayanarak path analizi: Memnuniyet, örgütsel bağlılık, işten ayrılma niyeti ve ciro. Personel psikolojisi örgütsel bağlılık, işten ayrılma niyeti ve ciro. Personel Psikolojisi, 46(2), 259-261.

Tunçer, P. (2013). Örgütlerde performans değerlendirme ve motivasyon. Sayıştay Dergisi, (88), 87-105.

Üçüncü, K. (2016). İş tatmini ve motivasyon. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayınları.

Yapar, T. (2005). Motivasyonun iş verimliliği üzerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Yıldırım, M. (2019). Tükenmişlik ve örgütsel sessizlik ilişkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 358-371.

Yüksel, İ. (2002). Hemşirelerin iş doyum düzeylerini ayırt edici iş doyum öğelerinin diskriminant analiziyle belirlenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 67-78.