Sinema Perdesinde Gastronomi Görüntüsü: Yemeğin Sosyolojik Yansımaları (Gastronomy Image on the Movie Screen: The Sociological Reflections of Food)

Merve UÇKAN ÇAKIR; Serkan ŞENGÜL; Ebrar PARMAKSIZOĞLU

doi:10.21325/jotags.2020.757

Yazarlar

Merve UÇKAN ÇAKIR
Serkan ŞENGÜL
Ebrar PARMAKSIZOĞLU

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2020.757

Anahtar Kelimeler:

Gastronomi- Sinema- Yemek sosyolojisi- Yemek filmleri- Yemek kimliği

Öz

Tarih boyunca yemek, insanoğlu için çeşitli anlamlar yüklenen önemli bir olgu olarak sosyal hayatın bir parçası haline gelmiştir. Gündelik hayatın içerisinde yeme faaliyetlerinin etrafında şekillenen iletişim, toplumsal hayatı yansıtan sinemada da kendine özgü bir anlatıma sahiptir. Hayata dair görsel bir seyir sunan sinema, yemeğe dair anlamları aktarması bakımından oldukça önemlidir. Son zamanlarda artan, yemeğin görsel kültür anlatımı içerisinde yer alan görünürlüğü bu araştırmayı oluşturan unsurlardan biridir. Bu çalışmada, sinema anlatımı içerisinde yemeği bir dil olarak kullanan filmlerde, verilmek istenen mesajların temaları incelenmiştir. Bu bağlamda vizyona giren ve ulaşılabilirlik kısıtı bulunmayan seçilen yemek konulu 43 adet sinema filmi içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Filmlerde işlenen yemek olgusunun verilmek istenen mesajlar bağlamında yarattığı toplumsal algıların anlaşılabilmesi bu çalışmanın amaçlarındandır. Yemek konulu filmlerin aktardığı sosyal, dini ve kültürel yansımaları belirlemek bu araştırmanın diğer amaçlarındandır. Sinema toplumsal hayatın yansıtılması konusunda önemli aktarımlara sahiptir. Bu araştırmanın kapsamı doğrultusunda incelenen filmlerde, toplumun yaşayış biçimleri, kültürel, sosyal ve ekonomik yansımaları yemek merkezinde işlenmektedir.

Referanslar

Allen, R. (1989). Bursting bubbles: Soap opera audiences and the limits of genre. Remote Control: Television, Audiences and Cultural Power, 44-55.

Altun, A. (2020). Sinemada ete dönüştürülen hayvanın temsili ve ataerkilliğin üretimi. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(1), 47-59.

Anderson, C. A., Berkowitz, L., Donnerstein, E., Huesmann, L. R., Johnson, J. D., Linz, D., et al. (2003). The Influence of Media Violence on Youth. Psychological Science in the Public Interest, 4(3), 81–110.

Avakian, A. V., & Haber, B. (2005). From betty crocker to feminist food studies: Critical perspectives on women and food. Liverpool University Press.

Avcıkurt, C., & Sarıoğlan, M. (2019). Gastronomi sosyolojisine genel bakış. C. Avcıkurt ve M. Sarıoğlan (Yay. Haz.). Gastronomi olgusuna sosyolojik bakış içinde, 1-16.

Baron, C. (2006). Dinner and a movie: Analyzing food and film. Food, Culture & Society, 9(1), 93-117.

Bilici, M. V. (2007). Hollywood filmlerindeki apokaliptik temalar: sinema, popüler kültür ve din. Milel ve Nihal, 4(2), 139-161

Birch, L.L., Fisher, J.O., & Grimm-Thomas, K. (1996). The development of children’s eating habits (pp. 161-201), in H.L. Meiselman & H.J.H. Macfie (Eds.), Food choice, acceptance and consumption, Blackie Academic and Professional, London.

Boswell, P. A. (1993). Hungry in the land of plenty: Food in Hollywood films. Beyond the stars III: The material world in American popular film, 7-23.

Bourdieu, P. (1979). Distinction: A social critique of the judgment of taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Bover, A. (2004). Reel food. Routledge.

Canevacci, M., & Coutinho, C. N. (1984). Antropologia Do Cinema: Do Mito À İndústria Cultural. (Eds.) Brasiliense.

Caplan, P. (Ed.). (1997). Food, health and identity. Routledge Press.

Cardello, A. (1996). Food Choice, Acceptance and Consumption (pp. 239-263), in Meiselman, H. L. (Eds.). The contextual basis for food acceptance, food choice and food ıntake: The food, the situation and the ındividual. Springer, Boston, MA.

Chandler, D. (1997): An introduction to genre theory URL http://www.aber.ac.uk/media/Documents/intgenre/intgenre.html [Erişim: 29.05.2020].

Chua, B. H. (2012). Structure, audience and soft power in east asian pop culture. (Vol. 1). Hong Kong University Press.

Civitello, L. (2011). Cuisine and culture: A history of food and people. John Wiley & Sons.

Cook, R., Hsu, C. H., & Marqua, J. (2014). Tourism: The business of hospitality and travel. Pearson.

Cunha, S. (2018). Gastronomic tourism, a differential factor. Millenium, (05), 93-98.

Çinay, H. H., & Sezerel, H. (2020). Ferzan Özpetek filmlerinde gösterge olarak yemek: Mine vaganti/serseri mayınlar. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(1), 111-136.

Douglas, M., & Isherwood, B. (1979). The world of goods. Towards an anthropology of consumption, Rev. (Eds.) London And New York: Roudledge, 1996.

Eryılmaz, Y. Ö. (2018). Yumuşak güç ve sinema. Ulusal Tez Merkezi.

Feuer, J. (1992). Genre study and television. Channels Of Discourse, Reassembled, 2, 138-60.

Fischler, C., (1988). Food, self and identity. Social Science Information 27:275-293.

Geertz, C. (1973). The interpretation of cultures (Vol. 5019). Basic books.

Germov, J., & Williams, L. (2008). Exploring the social appetite: A sociology of food and nutrition. Oxford University Press.

Goody, J. (1982). Cooking, class and cuisine. A Study in Comparative Sociology.

Kanık, İ. (2016). Gastro gösteri popüler kültür ürünlerinde yemeğin kültürel gösterisi. Ayrıntı Yayınları.

Kanık, İ. (2012). Seyirlik Yemek: Modernite’ den Postmodernite’ ye Yemeğin Sinematografisi (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Kanık, İ. (2018). Gastro sinema. Alfa Basım Yayıncılık.

Kivela, J., & Crotts, J. (2006). Tourism and gastronomy: Gastronomy’s ınfluence on how tourists experience a destination. Journal Of Hospitality & Tourism Research, 30, pp. 354-377.

Lindenfeld, L. A. (2011). Feasts for our eyes: Viewing films on food through new lense (Eds.) Janet M. Cramer, Carlnita P.Greene & Lynn M. Walters, Food as Communication: Communication as Food, Peter Lang Publishing 3-22.

Lindenfeld, L., & Parasecoli, F. (2016). Feasting our eyes: Food films and cultural identity in the United States. Columbia University Press.

Lindenfeld, L., & Parasecoli, F. (2017). Food and cinema: An evolving relationship. The Bloomsbury Handbook of Food and Popular Culture, 27.

Lovric, B. (2016). Soft power. Journal of Chinese Cinemas, 10(1), 30-34.

Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370.

Montanari, M. (2006). Food is culture. Columbia University Press.

Nye Jr, J. S. (2009). Soft power: The means to success ın world politics. Hachette UK.

Poole, G. (1999). Reel meals, set meals: Food in film and theatre. Currency Press.

Richards, G., & Hjalager, A. (2002). Tourism and gastronomy, Routledge.

Rocha, G. (2009). Gastronomia sensual. Civitas, Porto Alegre, V. 9, N. 2, P. 263-280, Maio-Ago.

Samancı, Ö. (2012). Avrupa’da ve Türkiye’de yemek tarihçiliğine kısa bir bakış. Yemekte Tarih Var Yemek Kültürü ve Tarihçiliği.

Stam, R. (2000). Beyond fidelity: The dialogics of adaptation. Film Adaptation, 54-76.

Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research. Sage Publications.

Strauss, C. L. (1974). Structural anthropology. Persona & Derecho, 1, 571.

Tutar, C., & Durukan, D. (2020). Gastronomi kültürünün inşası ve dönüşümünde televizyon: Masterchef Türkiye ve The Taste Türkiye programları örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 40(1), 339-364.

Türkiye Diyanet Vakfı. İslam ansiklopedisi, (1997). Sayı 15, İstanbul: İsam Yayıncılık, s. 278-282. Erişim Tarihi: 20.06.2020.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 10. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Zainal, A., Zali, A. N., & Kassim, M. N. (2010). Malaysian gastronomy routes as a tourist destination. Journal of Tourism, Hospitality & Culinary Arts, 2(1), 1-10.