Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi (Evaluation of Geographically Indicated Products within the Scope of Gastronomy Tourism)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2020.724Anahtar Kelimeler:
Coğrafi işaret- Mahreç işareti- Gastronomi turizmi- Yöresel yiyeceklerÖz
Yöresel değerler, turistlerin destinasyon tercihlerini etkilemektedir. Bu değerlerin tanıtılması ve tescil edilmesi ise onların korunması için önemlidir. Coğrafi işaretlerin tescil edilmesinin yanı sıra yiyecek içecek işletmelerinde sunulması ise destinasyonun imajını artırarak ekonomik kalkınmasını sağlayacaktır. Akdeniz Bölgesi’nde Osmaniye; Doğu Anadolu Bölgesi’nde Bitlis, Elâzığ ve Erzincan, Kars, Malatya ve Ardahan; Ege Bölgesi’nde Uşak, İç Anadolu Bölgesi’nde Nevşehir ve Karaman; Karadeniz Bölgesi’nde Giresun, Zonguldak ve Bartın; Marmara Bölgesi’nde ise Çanakkale, İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova ise tescilli mahreç işareti bulunmaması nedeniyle araştırma kapsamında yer almamaktadır. Diğer coğrafi bölgelerden farklı olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan tüm illerde tescilli mahreç işareti bulunmaktadır. Akdeniz Bölgesi’nde 70, Doğu Anadolu Bölgesi’nde 80, Ege Bölgesi’nde 70, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 90, İç Anadolu Bölgesi’nde 110, Karadeniz Bölgesi’nde 150, Marmara Bölgesi’nde ise 60 olmak üzere toplam 630 yiyecek içecek işletmesinin menüsü incelenmiştir. Araştırma kapsamında Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinde yer alan illerde www.tripadvisor.com.tr’ye göre ilk on sırada bulunan yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde tescilli mahreç işareti bulundurma durumları incelenmiştir. İncelenen 630 işletmeden yalnızca 21 işletmenin menüsünde tescilli mahreç işareti sunulmaktadır.
Referanslar
Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (1995). Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında 555 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 27(06), 1995-22326.
Akay, H., Sezer, İ. & Mut, Z. (2018). Coğrafi işaretler ve tosya yerel çeltik genotipleri örneği. Journal of Adnan Menderes University, Agricultural Faculty, 15(2). 81-85 Doi: 10.25308/aduziraat.349133
Aksoy, M. & Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
Annunziata, A. & Vecchio, R. (2011). Functional foods development in the European market: A consumer perspective. Journal of Functional Foods. 3(3), 223-228. Doi: https://doi.org/10.1016/j.jff.2011.03.011
Apak, Ö. C. & Gürbüz, A. (2018). Turistlerin yöresel gıda ürünlerine ilgi düzeyleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2). 334, 349.Doi: 10.21325/jotags.2018.217
Balıkoğlu, A., Kılıç, S. N. & Bozok, D. (2020). Duyusal deneyim memnuniyeti ve yöresel yiyecek deneyimi arasındaki ilişki ve değişkenlerin davranışsal niyet üzerindeki etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 1334-1361.
Başat, H. T., Sandıkçı, M. & Çelik, S. (2017). Gastronomik kimlik oluşturmada yöresel ürünlerin rolü: Ürünlerin satış ve pazarlanmasına yönelik bir örnek olay incelemesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 64-76. Doi: 10.21325/jotags.2017.112
Bertan, S. (2020). Impact of restaurants in the development of gastronomic tourism. International Journal of Gastronomy and Food Science, 100232.Doi: 10.1016/j.ijgfs.2020.100232
Bertan, S. (2020). Restaurant rankings factors in gastronomy tourism. Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 68(1), 34-42.Doi: https://doi.org/10.37741/t.68.1.3
Bozgeyik, H. (2009). Coğrafi işaretlerin kullanımı ve denetimi (Antep baklavasının coğrafi işaret olarak tescili üzerine). FMR Dergisi, 9(2), 9-22.
Bramley, C. (2011). A review of thesocio-economicimpact of geographical indications: Considerations for the developing world. In WIPO Worldwide Symposium on Geographical Indications (Vol. 22).
Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C. & Yılmaz, G. (2016). Yöresel yemeklerin turizm işletmelerinde kullanılma durumu: Konya örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(4) 165-181.Doi: 10.21325/jotags.2016.54
Cavanagh S. (1997) Content analysis: Concepts, methods and applications. Nurse Researcher 4, 5–16.
Chilla, T., Fink, B., Balling, R., Reitmeier, S. & Schober, K. (2020). The EU food label protected geographical ındication: Economic ımplications and their spatial dimension. Sustainability, 12(14), 5503.Doi: https://doi.org/10.3390/su12145503
Cömert, M. & Özata, E. (2016). Tüketicilerin yöresel restoranları tercih etme nedenleri ve karadeniz mutfağı örneği. Journal of International Social Research, 9(42).1963-1973.
Çanakçı, S. D. (2019). Gastronomi turizmi açısından yöresel mutfak kültürünün önemi: Kars ili örneği. Journal of International Social Research, 12(67):886-894. Doi: 10.17719/jisr.2019.3776
Çapar, G. & Yenipınar, U. (2016). Somut olmayan kültürel miras kaynağı olarak yöresel yiyeceklerin turizm. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4/Special Issue, 100-115. Doi: 10.21325/jotags.2016.25
Çekal, N. & Aslan, B. (2017). Gastronomik bir değer olarak tarhana ve coğrafi işaretlemede tarhananın yeri ve önemi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(2), 124-135.
Doğan, B. (2015). Coğrafi işaret korumasının gelişmekte olan ülkeler için önemi. Social Sciences, 10(2), 58-75.
Downe-Wamboldt B. (1992) Content analysis: Method, applications and issues. Health Care for Women International, 13, 313–321.
Duman, M. Ş., Akmeşe, K. A. & Sormaz, Ü. (2019). Üniversite öğrencilerinin yöresel mutfak tercihlerinde sosyal medyanın etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3174-3188. Doi: 10.21325/jotags.2019.522
Durlu-Özkaya, F. Ö., Sünnetçioğlu, S. & Can, A. (2013). Sürdürülebilir gastronomi turizmi hareketliliğinde coğrafi işaretlemenin rolü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 1(1)13-20.
Genç, E. (2012). Coğrafi işaretlerin tüketici tercihlerine etkileri ve üreticilere pazarlama stratejileri. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 5(2), 88-92.
Gheorghe, G., Tudorache, P. & Nistoreanu, P. (2014). Gastronomic tourism, a new trend for contemporary tourism. Cactus Tourism Journal, 9(1), 12-21.
Grote, U. (2009). Environmental labeling, protected geographical indications and the interests of developing countries. Estey Journal of International Lawand Trade Policy, 10(1753-2016-141181), 94-110. Doi: 10.22004/ag.econ.48795
Gündoğdu, G. (2006). Türk hukukunda coğrafi işaret kavramı ve korunması. Beta Basım Yayım, 1. Basım, ISBN: 9789752955585
Gürel, E., Gürler, A. Z., Nabalı, B. & Ayyıldız, B. (2016). Coğrafi işaretlerin kırsal kalkınma açısından değerlendirilmesi: Tokat ili örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, XII. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 25-27 Mayıs 2016. 1049-1058.
Hu, Y. & Ritchie, J. B. (1993). Measuring destination attractiveness: A contextual approach. Journal of Travel Research, 32(2), 25-34. Doi: https://doi.org/10.1177%2F004728759303200204
Kamber-Taş, S. S. & Taş, S. (2020). İşletme Yöneticilerinin coğrafi işaret tesciline yönelik bakış açıları: Gümüşhane ili örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 985-994. Doi: https://doi.org/10.33206/mjss.552666
Karakaş, A. & Uyar, H. (2019). Bartın’ı ziyaret eden yerli turistlerin yöresel yiyeceklere yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4): 1552-1569. Doi: 10.26677/TR1010.2019.258
Kargiglioğlu, Ş. & Ayyıldız, S. (2018). Mutfak Kültürünün sürdürülebilirliği bakımından yöresel yiyeceklerin menülerde yer alma düzeyi: Sinop ölçeğinde bir araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 86(86), 346-355.Doi: http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.14596
Kaya, S. Y. & Şahin, E. (2018). Tescilden uygulamaya coğrafi işaretler: Adana kebabı üzerine bir inceleme. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek1), 189-199.
Kesici, M. (2012). Kırsal turizme olan talepte yöresel yiyecek ve içecek kültürünün rolü. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si, 14 (23) 33-37.
Krippendorff K. (1980) Content Analysis: An Introduction to its Methodology. Sage Publications, Newbury Park.
Küçükyaman, M. A., Demir, Ş. Ş. & Bulgan, G. (2018). Mutfak şeflerinin yöresel ürünlere ilgisi: Isparta örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek1), 86-103.
Lauri S. & Kynga¨s H. (2005) Developing nursing theories (Finnish: Hoitotieteen Teorian Kehitta¨minen). Werner So¨derstro¨m, Dark Oy, Vantaa.
Özbay, G. (2020). Ulusal ve uluslararası platformda gastronomik kimlik unsuru olarak simit. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(1), 670-683.
Polat, E. (2017). Turizm ve coğrafi işaretleme: Balıkesir örneği. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 17-31.
Polat, M. (2020). Yöresel yemek imajının destinasyon tercihine etkisi. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(43), 183-194. Doi: https://doi.org/10.17295/ataunidcd.712430
Raimondi, V., Falco, C., Curzi, D. & Olper, A. (2020). Tradeeffects of geographical indication policy: The EU case. Journal of Agricultural Economics, 71(2), 330-356. Doi: https://doi.org/10.1111/1477-9552.12349
Réquillart, V. (2007). On the economics of geographical ındications in the eu. ın geographical ındications, country of origin and collective brands: Firm strategies and public policies workshop, Toulouse School of Economics (GREMAQ-INRA & IDEI), Toulouse, June (pp. 14-15).
Saatcı, G. (2019). Coğrafi işaretli yiyeceklerin tanıtım unsuru olarak yöresel yemekler kapsamında. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(1) 358, 374.
Sandelowski M. (1993) Theory unmasked: The uses and guises of theory in qualitative research. Research in Nursing & Health 16, 213–218.
Saygılı, D., Demirci, H. & Samav, U. (2020). Coğrafi işaretli türkiye peynirleri. Aydın Gastronomy, 4(1), 11-21.
Seaman, C., Quinn, M. B., Björk, P. & Kauppinen-Räisänen, H. (2014). Culinary-Gastronomic tourism–a search for local food experiences. Nutrition & Food Science. 44(4):294-309. Doi: 10.1108/NFS-12-2013-0142
Serçeoğlu, N. (2014). Yöre halkının mutfak kültürünü tanıma durumunun tespit edilmesi: Erzurum ili. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 36-46.
Servet, H., Yayla, N. & Çeviş, İ. (2020). Coğrafi işaretli ürünlerin ihracata dayalı kalkınma potansiyeli: Denizli örneği. Ege Coğrafya Dergisi, 29(1), 107-123.
Sormaz, Ü. & Kaya, Ş. (2019). Yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak uygulamaları: Gaziantep örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(2), 304-323. Doi: https://doi.org/10.32958/gastoria.422707
Sormaz, Ü., Özata, E. & Madenci, A. B. (2020). Tüketicilerin yöresel ürün, yemek ve restoranları tercih etme nedenleri: Trakya Yöresi mutfağı örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(1), 538-551.
Şahin, G. (2013). Coğrafi işaretlerin önemi ve Vize (Kırklareli)’nin coğrafi işaretleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 23-37.
Şahin, G. G. & Ünver, G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak gastronomi turizmi: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(2), 63-73.
Şengül, S. (2017). Yiyecek içecek işletmelerinin tedarikçi değerlendirmeleri: Yöresel mutfak ürünlerinin satınalma süreçleri hakkında bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 218-233.
Şimşek, A., Türkmendağ, T. & Türkmendağ, Z. (2017). Unutulmaya yüz tutmuş yöresel yemeklerin turizm potansiyeli sağlamadaki önemi: Sivas ili örneği. Uluslararası Kültürel Miras ve Turizm Kongresi, Sivas, Türkiye, 19-21 Mayıs 2017, ss.737-746.
Taşdan, K., Albayrak, M. & Albayrak, K. (2014). Coğrafi işaret tescilli geleneksel ürünlerde izlenebilirlik: Ankara ili örneği, XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3, 1292-1300.
Toklu, İ. T. (2016). Tüketiciler coğrafi işaret için daha fazla ödemek ister mi? Artvin balı üzerine bir araştırma. Karadeniz Araştırmaları, (52), 171-190. Doi: 10.12787/KARAM1128
Toklu, İ. T., Ustaahmetoğlu, E. & Öztürk Küçük, H. (2016). Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı ve daha fazla fiyat ödeme isteği: yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımı. Journal of Management & Economics, 23(1). 145-161
Türk Patent Enstitüsü, https://www.turkpatent.gov.tr/TURKPATENT/geographicalRegisteredList/
Erişim Tarihi: 17.05.2020
UNESCO, https://www.unesco.org.tr/Pages/519/129/ Erişim Tarihi: 13.08.2020.
Üzümcü, T. P., Alyakut, Ö. & Akpulat, N. A. (2017). Coğrafi işaretleme kapsamında kocaeli gastronomik ürünlerinin değerlendirilmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(28): 132-140
Yavuz, M. & Özkanlı, O. (2019). Yöresel yiyecek ve içeceklerin gastronomi turizmine etkileri: Gökçeada örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 279-301. Doi: https://doi.org/10.32572/guntad.583672
Yayla, Ö. & Yayla, Ş. (2019). Gastronomi Turizminde coğrafi işaretli ürünlerin kullanılmasına yönelik mekânsal bir değerlendirme. 3. Anadolu Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi. 28-29 Aralık 2019, Diyarbakır. ISBN: 978-605-80174-4-3
Yazıcıoğlu, İ., Işın, A. & Yalçın, E. (2019). Coğrafi İşaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Akdeniz bölgesi örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 3(4), 861-872. Doi: 10.32958/gastoria.571657
Yazıcıoğlu, İ., Sarıkaya, G. S. & Erol, E. (2019). Coğrafi işaretli ürünlerin kooperatifçilik sistemi içerisinde değerlendirilmesi. Third Sector Social Economic Review, 54(4), 1775-1787. Doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.12.1210
Yenipınar, U., Köşker, H. & Karacaoğlu, S. (2014). Turizmde yerel yiyeceklerin önemi ve coğrafi işaretleme: Van otlu peyniri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(2)13, 23.
Yıldırım, O., Karaca, O. B. & Çakıcı, A. C. (2018). Yöresel yemeklere konaklama ve yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde yer verilme durumu: Adana ve Mersin bölgesinde bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies,6(4) 376, 398. Doi: 10.21325/jotags.2018.315
Yılmaz, Ö. (2019). Yöresel yemeklerin yerel restoranlarda sunulma düzeyi: Bayburt örneği. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(2), 225-230.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
