Gelişmeleri Kaçırma Korkusunun Kuşaklar Üzerindeki Tatil Satın Alma Niyetlerine Etkisi (The Effect of Fear of Missing Out on Holiday Purchase Intention on Generations)

Filiz Özlem ÇETİNKAYA; R. Pars ŞAHBAZ

doi:10.21325/jotags.2020.676

Yazarlar

Filiz Özlem ÇETİNKAYA
R. Pars ŞAHBAZ

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2020.676

Anahtar Kelimeler:

Gelişmeleri kaçırma korkusu- Sosyal medya- Satın alma niyeti- X kuşağı- Y kuşağı

Öz

Çağımızın teknolojik bir hastalığı olarak ifade edilen Gelişmeleri Kaçırma Korkusu [Fear of Missing Out (FoMO)] (Yıldırım ve Kişioğlu, 2018), sosyal medya üzerinden kişilerin kendilerinin dahil edilmediği, olayların dışında kaldıklarını hissettikleri bir duygu olarak görülmektedir (Gil ve diğ., 2015). Sosyal medyanın aktif bir şekilde daha fazla kullanılmasıyla tetiklenen bu duygu durumu (Blackwell ve diğ., 2017; Przybylski ve diğ., 2013), gelişen teknolojiye daha fazla hakim olanlar ile olmayanlar arasında farklılık göstermektedir. Bu durumun da çoğunlukla kuşaklar arasındaki farklılık ile açıklanabileceği düşünülmektedir. Literatürde gelişmeleri kaçırma korkusunun (GKK) kişilerin tatil satın alma niyetleri üzerinde etkili olduğunu gösteren bir çalışmaya (Çetinkaya ve Şahbaz, 2019) rastlanmış olmakla birlikte, farklı kuşaklardaki bireylerin GKK sonucundaki tüketim davranışları ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, GKK ile tatil satın alma niyeti arasındaki ilişkide X ve Y kuşağının anlamlı bir etkisi olup olmadığının ortaya konulmasıdır. Bu amaçla 1965-1979 yılları arasında doğan X ve 1980-1999 yılları arasında doğan Y kuşağının (Crumpacker ve Crumpacker, 2007) gelişmeleri kaçırma korkusunun tatil satın alma niyetlerine etkisini araştırmak üzere, kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan, sosyal medya kullanan bu iki kuşağa mensup yaş grupları üzerinde internet tabanlı bir anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda iki kuşağın GKK düzeyleri ve tatil satın alma niyetlerinin farklılaşmadığı görülürken; X ve Y kuşağının, GKK ve tatil satın alma niyeti arasındaki ilişkiye düşük düzeyde etki ettiği görülmüştür.

Referanslar

Abel, J. P., Buff, C. L. & Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research. 14(1), 33-43.

Altuntuğ, N. (2012). Kuşaktan kuşağa tüketim olgusu ve geleceğin tüketici profili. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 203-212.

Argan, M. & Tokay Argan, M. (2018). Fomsumerism: a theoretical framework. International Journal of Marketing Studies, 10(2), 109-117.

Argan, M., Tokay Argan, M. & İpek, G. (2018). I wish i were! anatomy of a fomsumer – Keşke olsaydım! Bir FoMO tüketicinin (fomsumer) anatomisi. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi, 9(1), 43-57.

Assael, H. (1992). Consumer behavior and marketing action. (Fourth Ed.) Boston: PWS-KENT Publishing Company.

Asur, S. & Huberman, B. A. (2010). Predicting the future with social media. Paper presented at IEEE/WIC/ACM International Conference on Web Intelligence and Intelligent Agent Technology-Volume 01 (pp.492-499). IEEE Computer Society.

Alt, D. (2015). College students’ academic motivation, media engagement and fear of missing out, Computers in Human Behavior, 49, 111-119.

Atar, A. (2020). Gelenekselden dijitale turizm sektörü. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2): 1640-1654.

Baban, E. (2012). Mc Luhan ve Baudrillard’ın penceresinden sosyal medyanın etkisi: İfadenin esareti, gözetlenen toplum ve kayıp kimlik sendromu. İçinde T. Kara ve E. Özgen (Editörler). Sosyal Medya Akademi, İstanbul: Beta Yayıncılık, 57-83.

Bai, B., Law, R. & Wen, I. (2008). The impact of website quality on customer satisfaction and purchase intentions: Evidence from Chinese online visitors. International Journal of Hospitality Management, 27, 391-402.

Blackwell, D., Leaman, C., Tramposch, R., Osborne, C. & Liss M. (2017). Extraversion, neuroticism, attachment style and fear of missing out as predictors of social media use and addiction. Personality and Individual Differences, 116, 69-72.

Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. (8. Baskı). Sakarya: Sakarya Kitabevi.

Crumpacker, M. & Crumpacker, J. M. (2007). Succession planning and generational stereotypes: Should HR consider age-based values and attitudes a relevant factor or a passing fad?. Public Personnel Management, 36(4), 349-369.

Çetinkaya, F. Ö. & Şahbaz, R. P. (2019). Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusunun kişinin tatil satın alma niyetine etkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 383-402.

Çetinkaya N. Ç. & Durukan T. (2019). Ürün konumlandırmanın Ankara ve Çankırı’da yaşayan X kuşağının satınalma niyetine etkisinin ölçülmesine yönelik karşılaştırmalı bir araştırma, Business & Management Studies: An International Journal, 7(1), 224-256.

Dykman, A. (2012, March 21). The Fear of Missing Out (Blog post). Retrieved from https://www. forbes.com/ sites/moneybuilder/2012/03/21/the-fear-of-missing-out/#2a60136646bd

East, R. (1997). Consumer behaviour, London: Prentice Hall.

Elhai, J. D., Levine, J. C., Alghraibeh, A. M., Alafnan, A. A., Aldraiweesh, A. A. & Hall, B. J. (2018). Fear of missing out: Testing relationship with negative affectivity, online social engagement, and problematic smartphone use. Computers in Human Behavior, 89, 289-298.

Genç, Z. (2010). Web 2.0 yeniliklerinin eğitimde kullanımı: bir Facebook eğitim uygulama örneği. Akademik Bilişim’10 XII. Akademik Bilişim Konferansı, 10-12 Şubat Muğla Üniversitesi, (s: 237-242).

Gil, F., Chamarro, A. & Oberst, U. (2015). Addiction to online social networks: A question of “fear of missing out”?. 2nd International Conference on Behavioral Addictions March 16–18 (pp: 1-66). Journal of Behavioral Addictions 4 (Suppl. 1), Budapest, Hungary.

Hawkins, D. I., Best, R. J. & Coney, K. A. (2004). Consumer behavior. New York: McGraw-Hill.

Herman, D. (2010). The fear of missing out (FoMO). Retrieved from http://www.danherman.com/The-Fear-of-Missing-Out-(FOMO)-by-Dan-Herman.html

Holte, A. J. & Ferraro, F. R. (2020). Anxious, bored, and (maybe) missing out: Evaluation of anxiety attachment, boredom proneness, and fear of missing out (FoMO). Computers in Human Behavior, 112, 106465, 1-12.

Hoşgör, H, Koç Tütüncü, S., Gündüz Hoşgör, D. & Tandoğan, Ö. (2017). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusu yaygınlığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Academic Value Studies (Javstudies), Vol.3, Issue.17, 213-223.

Jalilvand, M. R. & Samiei, N. (2012). The effect of electronic word of mouth on brand image and purchase intention: An empirical study in the automobile industry in Iran. Marketing Intelligence and Planning, 30(4), 460-476.

Katz, S. (2017). Generation X: a critical sociological perspective. Generations – Journal of the American Society on Aging, 41(3), 12-19.

Kotler, P. & Armstrong, G. (2011). Principles of Marketing, (14th ed.) New Jersey: Prentice Hall.

Lachman, M. L. & Brett, D. L. (2013). Generation Y: Shopping and entertainment in the digital age. Washington, D.C.: Urban Land Institute.

Lim, Y. J., Osman, A., Salahuddin, S. N., Romle, A. R. & Abdullah, S. (2016). Factors influencing online shopping behavior: the mediating role of purchase intention. Procedia Economics and Finance, 35, 401-410.

Litvin, S. W., Goldsmith, R. E., & Pan, B. (2008). Electronic word-of-mouth in hospitality and tourism management. Tourism Management, 29, 458-468.

Middleton, V. & Clarke, J. (2001) Marketing in travel and tourism. 3rd Edition, Oxford: Elsevier.

Nair, S. R. (2009). Consumer behaviour and marketing research. Mumbai: Himalaya Publishing House.

Oberst, U., Wegmann, E., Stodt, B., Brand, M. & Chamarro, A. (2017). Negative consequences from heavy social networking in adolescents: The mediating role of fear of missing out. Journal of Adolescence, 55, 51-60.

Parment, A. (2013). Generation Y vs. Baby Boomers: Shopping behavior, buyer involvement and implications for retailing. Journal of Retailing and Consumer Services, 20(2), 189-199.

Pavlou, P. A. & Gefen, D. (March-2004). Building effective online marketplaces with institution-based trust. Information Systems Research, 15(1), 37-59.

Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R. & Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29, 1841–1848.

Sarı, S., Gürsoy, S. & Özmen, M. (2016). Y kuşağının çevrim içi satın alma davranışları. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 87-104.

Seymen, A. F. (2017). Y ve Z kuşak insanı özelliklerinin Milli Eğitim Bakanlığı 2014-2019 Stratejik Programı ve TÜBİTAK Vizyon 2023 öngörüleri ile ilişkilendirilmesi, Kent Kültürü ve Yönetimi Hakemli Elektronik Dergi, 10(4), 467-489.

Sharifpour, Y., Bin Ali Khan, M. N. A., Mardani, A. & Azizi, K. (2018). Effects of electronic word-of-mouth on consumers’ purchase intentions through brand association in Iran perspective. International Technology and Science Press, 2, 1-12.

Sharifpour, Y., Sukati, I. & Bin Ali Khan, M. N. A. (2016). The influence of electronic word-of-mouth on consumers’ purchases intentions in Iranian telecomunication industry. American Journal of Business, Economics and Management, 4(1), 1-6.

TDK. (n.d.). Retrieved from http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime= KU%C5%9EAK

Torlak, O., Ozkara, B. Y., Tiltay, M. A., Cengiz, H. & Dulger, M. F. (2014). The effect of electronic word of mouth on brand image and purchase intention: An application concerning cell phone brands for youth consumers in Turkey. Journal of Marketing Development and Competitiveness, 8(2), 61-68.

Vaynerchuk, G. (2011). Teşekkür ekonomisi. (Çev. Zeynep Kökkaya Chalar). İstanbul: MediaCat Kitapları.

Xiang, Z., Magnini, V. P. & Fesenmaier, D. R. (January 2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of Retailing and Consumer Services, 22, 244-249.

Yıldırım, S. & Kişioğlu, A. N. (2018). Teknolojinin getirdiği yeni hastalıklar: Nomofobi, Netlessfobi, FoMO. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, DOI: 10.17343/sdutfd.380640.

Yu, H. C. & Miller, P. (2005). Leadership style: The X generation and baby boomers compared in different cultural contexts. Leadership and Organization Development Journal, 26(1), 35-50.