Koronavirüs (COVID-19) Salgınının Bireylerin Beslenme Alışkanlıkları Üzerindeki Etkisi: Karaman İli Örneği (The Effect of Coronavirus (COVID-19) Disease on the Nutritional Habits of Individuals: The Case of Karaman Province)

Abdülkadir DİLBER; Fadime DİLBER

doi:10.21325/jotags.2020.653

Yazarlar

Abdülkadir DİLBER
Fadime DİLBER

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2020.653

Anahtar Kelimeler:

Beslenme- Beslenme alışkanlıkları- Covid-19 salgını

Öz

Bu çalışma ile evde kalarak izole olan insanlarımızın beslenme alışkanlıkları araştırılmıştır. Karaman il merkezinde gerçekleştirilen online alan araştırması sonucunda elde edilen bilgi ve bulgular değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Betimsel araştırma yöntemi ve nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan anket tekniğinden yararlanılan çalışmada elde edilen bulgular ve sonuçlardan ilki, katılımcı bireylerin beslenme alışkanlıklarının etkileme sıklığı (%45,3), kilo artış sıklığı (%61,0), hamur işi gıdaların daha fazla tüketilme sıklığı (%28,0), ekonomik olarak etkilenme sıklığı (%43,0) ve ortaokul eğitimliler, kronik hastalıklarını tetiklendiği (p=0,008) görülmektedir. Erkek katılımcılar ise bu süreçte evde hareketsiz kalmanın sağlıklarını olumsuz yönde etkilediğini (p=0,003) ve öğün sayılarının arttığı (p=0,020) yönünde görüş belirtmişlerdir. Gelir seviyesine göre ise; 2001-3000 TL gelire sahip katılımcıların bu süreçte çay, kahve ve diğer içecek tüketimlerinin arttığını (p=0,006), 3001-4000 TL ve 5000 TL ve üstü gelire sahip katılımcıların salgın süresince uyku düzeni ve uyku problemleri yaşadıklarını (p=0,014) belirtmeleri dikkati çeken önemli hususlar olmuştur.

Referanslar

Akbulut, G., Özmen, M., & Besler, T. (2007). Çağın hastalığı obezite, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, 2-15.

Alphan, E. (2013). Hastalıklarda beslenme tedavisi, 1. Baskı, Ankara: Hatipoğlu Yayınları.

Altunışık, R., Coşkun, R., & Yıldırım, E. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. (4. baskı), Sakarya: Sakarya.

Arı, A. G., & Arslan, K. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin genel beslenme alışkanlıkları, Van Yüzüncü Yıl University the Journal of Social Sciences Institute. 47, 393-415.

Baysal, A. (2007). Beslenme. Ankara: Şahin Matbaacılık.

Baysal, A., Aksoy, M., Besler H. T. (2011). Diyet el kitabı, Ankara: Hatiboğlu Yayınları.

Berksoy, D. (2011). İzmir ve Ankara illerinde yaşayan kadınların fiziksel aktivite düzeylerini ve beslenme alışkanlıklarını etkileyen faktörlerin karşılaştırılması, (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi. Ankara.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri, (11. baskı), Ankara: Pegem Akademi.

Coşansu, G., Demirezen, E. & Erdoğan, S. (2005). Adölesanlarda obezite sıklığı ve ilişkili faktörler: Bir okul sağlığı çalışması, Hemşirelik Formu Dergisi. 1(5): 15-21.

Demircioğlu, Y. & Yabancı, N. (2003). Beslenmenin bilişsel gelişim ve fonksiyonları ile ilişkisi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 170-179.

Eken, T. K. B. (2018). Yetişkin bireylerde beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve uyku kalitesinin kan lipid profili üzerine etkisi, (Yüksek Lisans Tezi). Yakın Doğu Üniversitesi, Lefkoşa. K.K.T.C.

Erkan, T. (2011). Ergenlerde beslenme, Türk Pediatri Arşivi Dergisi, 46 Özel Sayı: 49-53.

Hasipek, S. & Sürücüoğlu, M. S. (1994). Çalışan kadınların beslenme alışkanlıkları ve beslenme bilgi düzeyleri üzerinde bir araştırma. aile kurultayı ‘değişim sürecinde aile; Toplumsal kalkınma ve demokratik değerler’ (16-18 Kasım), Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başbakanlığı:1.

https://www.nufusu.com/il/karamannufusu#:~:text=Karaman%20N%C3%BCfusu%202020,bilgileri%202021%20y%C4%B1l%C4%B1n%C4%B1n%20ba%C5%9F%C4%B1nda%20a%C3%A7%C4%B1klanacakt%C4%B1r.http://www.karaman.gov.tr/nufus(2019). T.C. Karaman Valiliği, İl Nüfus, 15 Mart 2020. Erişim adresi: www. karaman.gov.tr

Işkın, M. & Sarıışık, M. (2017). Öğrencilerin besin tüketim alışkanlıkları üzerine bir araştırma, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi.: 1(1), 33-42.

Kartal, A., Ergin, E., & Kanmış, H. D., (2020). COVID-19 pandemik salgın döneminde yaşam kalitesini arttırmaya yönelik sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite önerileri, Eurasian JHS ;3 (COVID-19 Special Issue):149-155.

Mangır, M. (1987). Yiyecek alışkanlıkları, Gıda Dergisi, 12 (1).

Malina, R.M., & Bouchard, C. (1991). Growth, Maturation and Physical Activity, Human Kinetics Books, Champaign, Illinois.

Muslu, M., & Ersü, D. Ö. (2020) Yeni Koronavirüs (SARS-CoV-2/COVID-19) pandemisi sırasında beslenme tedavisi ve önemi, Beslenme Diyetetik Dergisi; Erken Görünüm:1-10.

Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi, Eskişehir: Kaan Kitabevi.

Özmen, D., Çetinkaya, A. Ç., Ergin, D., Şen, N. & Erbay. P. D. (2007). Lise Öğrencilerinin yeme alışkanlıkları ve beden ağırlığını denetleme davranışları, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 6(2):98-105.

Pekcan, G. (2001). Türkiye’de beslenme sorunları ve boyutları: Besin ve beslenme politikalarının önemi, Yeni Türkiye Sağlık Özel Sayısı, 39 (1):572-585.

Saner, G. (2002). Besin gereksinimleri, (Edt. Olcay Neyzi, Türkan (Yüksel), Ertuğrul), Pediatri Cilt 1, İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri, 3. Baskı,167-182.

Sürücüoğlu, M. S. (1999). Beslenme ve sağlığımız, Standard, 38 (448), 40-51.

TUBER (2015). Türkiye beslenme rehberi, Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı, Yayın No: 1031.

TÜBA (2020). Covid-19 pandemi değerlendirme raporu. No: 34. 17 Nisan, Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları.

Yavuz, C.M., & Özer, B.K. (2019). Adölesan dönem okul çocuklarında beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumunun değerlendirilmesi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (1), 225-243.

Yücel, B. (2015). Sağlık çalışanlarının beslenme alışkanlıkları ve beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi, (Yüksek Lisans Tezi), Başkent Üniversitesi, Ankara.