Gençlerin Boş Zamanlarında Rekreasyon Faaliyetlerine Katılım Engelleri Üzerine Bir Araştırma (A Research on the Obstacles for Participations in Recreation Activities of  Youth in Leisure Time)

Ceyhun AKYOL; Süleyman AKKAŞOĞLU

doi:10.21325/jotags.2020.649

Yazarlar

Ceyhun AKYOL
Süleyman AKKAŞOĞLU

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2020.649

Anahtar Kelimeler:

Boş zaman- Rekreasyon- Engel- Üniversite öğrencisi

Öz

Boş zaman değerlendirme faaliyetleri bireyler için hayatlarının önemli bir parçası haline gelmiştir. Kişilerin fizyolojik ve psikolojik olarak bir çeşit yenilenme, kendilerini yenileme süreci olan boş zaman etkinlikleri, günümüz şartlarında bireysel sağlık gelişimine da katkıda bulunan bir süreçtir. Günümüz insanı, özellikle çalışan kesim yoğun iş temposu sebebiyle kendine gerektiği kadar zaman ayıramamaktadır. Genç kesimin, hareketsiz bir hayat akışına doğru yönelim gösterdikleri görülmekte olup, bu durumun fiziksel, psikolojik ve sağlık açısından riskler getirdiği bilinmektedir. Üniversite öğrencileri, ders yoğunluğu ve teknolojik imkânların çoğalması gibi nedenlerle boş zaman faaliyetlerine katılma konusunda engellerle karşılaşmaktadır. Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin boş zamanlarında rekreasyon faaliyetlerine katılımını etkileyen engellerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Artvin Çoruh Üniversitesi’nde (AÇÜ) eğitim gören öğrencilerin rekreasyon faaliyetlerine katılımda engel olarak gördükleri hususlar belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemi ile seçilen ve Arhavi Meslek Yüksekokulunda (MYO) öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Elde edilen veriler bağımsız örneklem t testinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; üniversite öğrencilerinin boş zamanlarında rekreasyon faaliyetlerine katılmalarında ‘tesis yetersizliği’, ‘ulaşım’, ‘finans yetersizliği’ ve ‘zaman’ faktörlerini engel olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında ayrıca, üniversite öğrencilerinin demografik özelliklerine göre rekreasyon etkinliklerine katılımda engel olarak gördükleri durumları algılamalarında farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Referanslar

Acun, A., Avcı, A., & Şahin, S. (2015). Balıkesir Üniversitesi Turizm Fakültesi öğrencilerinin rekreasyonel eğilimleri ve katılım engelleri. 14. Geleneksel turizm paneli bildiriler kitabı, Sakarya, Türkiye.

Akyüz, F. (2016). Halkın boş zaman etkinliklerine katılmalarına engel olan faktörlerin belirlenmesi (Erzurum ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.

Aran, S. (2014). A case study on defining leisure time motivation of recreation students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 152, 734-739.

Ayçiçek, C., N. (2019). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının serbest zaman aktivitelerine katılımını kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Trabzon Üniversitesi, Trabzon.

Aydoğdu, A., Dağıstan, M., T., & Karaçor, B. (2018). Üniversite öğrencilerini sportif rekreasyonel faaliyetlerden alıkoyan etmenler üzerine bir örnek olay incelemesi. Social, Mentality and Researcher Thinkers Journal, 4(11), 410-422.

Ayhan, C., Ekinci, N., E., Yalçın, I., & Yigit, S. (2018). Investigation of constraints to be occured in participation to the leisure activities of high school students: Sample of Turkey. Educational Science, 8(86), 1-10.

Balcı, V., Demirtaş, M., Gürbüz, P., İlhan, A., & Ersöz, V. (2002). Ankara’daki üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılımlarının araştırılması. 7. Uluslararası spor bilimleri kongresi bildiri kitabı, Antalya, Türkiye.

Balık, M., & Akova, O. (2016). Konaklama işletmesi çalışanlarının rekreasyon etkinliklerine katılımı ile işe yabancılaşma ilişkisi üzerine bir araştırma. 15. Geleneksel turizm sempozyumu bildiri kitabı, Balıkesir, Türkiye.

Bulut, M., & Koçak, F. (2016). Hazırlık öğrenimi gören kadın üniversite öğrencilerinin rekreatif etkinliklere katılmalarını engelleyen faktörlerin belirlenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 61-71.

Carroll, B., & Alexandris, K. (1997). Perception of constraints and strenght of motivation: Their relationship to recreational sport participation in Greece. Journal of Leisure Research, 29(3), 279-299.

Coşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri spss uygulamalı (9. Baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.

Çavdar, Ç. (2019). Lise öğrencilerinin rekreasyonel faaliyetlere eğilimleri ve rekreasyonel faaliyetlere katılımlarına engel olan faktörler (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.

Çetinkaya, G., Yıldız, M., & Özçelik, M., A. (2016). Açıkhava rekreasyon kapsamında milli park kullanım engelleri. Mediterranean Journal of Humanities, 6(1), 99-114.

Dalay, Y. (2018). Akademik personelin rekreasyonel faaliyetlere katılımlarını engelleyen faktörlerin belirlenmesi (Batman Üniversitesi örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Batman Üniversitesi, Batman.

Delaney, P. (2013). Sport and Recreation Participation and Lifestyle Behaviours in Waterford City Adolescents. The Irish Sports Council. Limerick: Coaching Ireland.

Demirel, M., & Harmandar, D. (2009). Üniversite öğrencilerinin rekreasyonel etkinliklere katılımlarında engel oluşturabilecek faktörlerin belirlenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 838-846.

Dinç, N., & Güzel, P. (2012). Gençlerde rekreasyonel fiziksel aktiviteler ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. I. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Antalya, Türkiye.

Edginton, C., R., Hudson, S., Dieser, R., B., & Edginton, S., R. (2004). Leisure programing- a service centered and benefits approach. New York: Mc Graw Hill Companies.

Ergül, O., K. (2008). Üniversite gençliğinin sportif rekreasyon etkinliklerine yönelik ilgileri ve katılma düzeylerinin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.

George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 Update (10. Baskı). Boston: Allyn & Bacon.

Gürbüz, B., & Karaküçük, S. (2007). Boş zaman engelleri ölçeği-28: Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 3-10.

Gürbüz, S., & Şahin, F. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri felsefe-yöntem-analiz (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Has, F. (2016). Sağlık sektöründe çalışanların boş zamanlarında rekreasyon etkinliklerine katılımlarının önündeki engellerin belirlenmesi (Osmaniye ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.

Hashim, H., A. (2012). Perceived barriers to recreation sport participation in university students: A comparison between international and local students in the United States. Pertanika Journal of Social Sciences & Humanities, 20(1), 197-203.

Hazar, A. (2014). Rekreasyon ve animasyon. Ankara: Detay Yayıncılık.

Honça, A., A., & Çetinkaya, T. (2017). Perception of participation constraints to recreational activities: A case of university students. International Journal of Recreation and Sport Science, 1(1), 30-37.

Kamal, A., A., Khadir, M., S., A., & Yunus, F., W. (2010). The perception and constraints towards recreational activity among female students. International Journal of Sport Management, Recreation & Tourism, 6, 62-75.

Kara, F., M., & Özdedeoğlu, B. (2015). Serbest zamanda sıkılma algısı ve boş zaman engelleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. III. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Eskişehir, Türkiye.

Kozak, N., Kozak, A., M., & Kozak, M. (2015). Genel turizm ilkeler ve kavramlar (17. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

Kruger, L., L. (2006). Recreation as a path for place making and community building. Leisure/Loisir, 30(2), 383-392.

Köybaşı, N. (2006). Boş zaman sosyolojisi ve boş zamanları değerlendirme aracı olarak dinlence turizmi ve kültür turizmine katılan yerli turistlerin karşılaştırmalı sosyolojik analizi (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.

Lakot, K., Korur, E., N., Öncü, E., & Gürbüz, K. (2013). Bireyler rekreatif aktivitelere neden katılmazlar? Akademisyenler örneği. II. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Aydın, Türkiye.

Lapa, T., Y., & Ardahan, F. (2009). Akdeniz Üniversitesi öğrencilerinin serbest zaman etkinliklerine katılım nedenleri ve değerlendirme biçimleri. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 20(4), 132-144.

Lapa, T., Y., & Tercan, E. (2013). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman engelleri ile baş etme stratejilerinin rekreatif aktivitelere katılımlarına göre analizi. II. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Aydın, Türkiye.

Leversen, I., Danielsen, A., G., Birkeland, M., S., & Samdal, O. (2012). Basic psychological need satisfaction in leisure activities and adolescents’ life satisfaction. J Youth Adolescence, 41, 1588-1599.

Maltby, J., & Day, L. (2001). The relationship between exercise motives and psychological well-being. Journal of Psychology, 135(6), 651‐660.

McLean, D., & Hurd, A., D. (2012). Kraus’ recreation and leisure in modern society (9. Baskı). Burlington: Jones&Bartlett Learning.

Metin, T., C. (2013). Boş zaman sosyolojisi kapsamında toplumsallaşma ilişkileri ve boş zaman değerlendirme biçimlerinin geleceği. II. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Aydın, Türkiye.

Munusturlar, S. (2016). Boş zaman ve rekreasyon kavramı. İçinde M. A. M. (Edt.), Rekreasyon yönetimi (s. 2-27) Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.

Orel, D., F., & Yavuz, M., C. (2003). Rekreasyonel turizmde müşteri potansiyelinin belirlenmesine yönelik bir pilot çalışma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(11), 61-76.

Ökdem, T., Genç, H., İ., Öktem, G., & Baykara, C. (2016). Cinsiyet değişkenine göre üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılımlarının önündeki engellerin belirlenmesi. Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 11-18.

Öz, R., Yazıcı, M., Kayalar, M., T., & Yıldızhan, Y., Ç. (2019). Öğretmen adaylarının rekreasyonel faaliyetlere katılımlarına engel oluşturabilecek unsurların incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 9(3), 522-536.

Özdemir, S., Karaküçük, S., Gümüş, M., & Kıran, S. (2006). Türkiye Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğünde çalışan yer altı işçilerinin boş zamanlarını değerlendirme alışkanlıklarının belirlenmesi. 9. Uluslararası spor bilimleri kongresi bildiri kitabı, Muğla, Türkiye.

Özşaker, M. (2012). Gençlerin Serbest zaman aktivitelerine katılamama nedenleri üzerine bir inceleme. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 14(1), 126-131.

Öztürk, S., & Aydoğdu, A. (2012). Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın rekreasyonel olanakları. I. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Kemer, Antalya, Türkiye.

Palen, L, Patrick, M., E, Gleeson, S., L, Caldwell, L., L, Smith, E. ,A, Wegner, L., & Alan, J., F. (2010). Leisure constraints for adolescents in Cape Town, South Africa: A qualitative study. Leisure Sciences, 32(5), 434-452.

Parr, M., G., & Lashua, B., D. (2004). What is leisure? The perceptions of recreation practitioners and others. Leisure Science, 26(1), 1-17.

Patterson, I. (2018). Tourism and leisure behaviour in an ageing world. Oxfordshire: CABI.

Sabancı, G. (2016). Öğretim elemanlarının rekreasyonel faaliyetlere katılımlarını engelleyen faktörlerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.

Schmitt, N. (1996). Uses and abuses of coefficient alpha. Psychological Assessment, 8(4), 350-353.

Sevil, T. (2012). Boş zaman ve rekreasyon. İçinde S. K. (Edt.), Boş zaman ve rekreasyon yönetimi (s. 2-25) Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.

Shields, N., & Synnot, A. (2016). Perceived barriers and facilitators to participation in physical activity for children with disability: A qualitative study. BMC Pediatrics, 16(9), 47-62.

Shores, K., A., & West, T., S. (2010). Pursuing leisure during leisure- time physical activity. Journal of Physical Activity and Health, 7, 685-694.

Sposito, V., Hand, M., & Skarpness, B. (1983). On the efficiency of using the sample kurtosis in selecting optimal Lp estimators. Communications in Statistics. Simulation and Computation, 12(3), 265-272.

Şahin, İ., & Kocabulut, Ö. (2014). Sportif rekreasyon aktivitelerine düzenli katılımı engelleyen faktörlerin incelenmesi: Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research (JRTR), 1(2), 46-67.

Şanlıöz, H., K. (2012). Türkiye’de iç turizmi geliştirmede rekreasyonun önemi ve konaklama modeli önerisi. I. Rekreasyon araştırmaları kongresi bildiri kitabı, Kemer, Antalya, Türkiye.

Tayfun, A. (2019). Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında ve özel okullarda çalışan öğretmenlerin rekreasyonel etkinliklere katılımına engel olan faktörler (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Edirne.

Tolukan, E. (2010). Özel yetenekle ilgili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin rekreasyonel aktivitelere katılımlarına engel olabilecek unsurların belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Niğde Üniversitesi, Niğde.

Torkildsen, G. (2005). Leisure and recreation managemet (5. Baskı). New York: Routledge.

Tribe, J. (2011). The economics of recreation, leisure and tourism (4. Baskı). Oxford: Butterworth-Heinemann.

Türk Dil Kurumu (TDK). (2020). Güncel türkçe sözlük. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/.

Türkay, O. (2015). Rekreasyon ve animasyon işletmeleri. İçinde B. Z. & Ş. D. (Edt.), Turizm işletmeleri (3. Baskı), (s. 347-389) İstanbul: Değişim Yayınları.

Ural, A., & Kılıç, İ. (2006). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.

Uzun, M., İmamoğlu, O., Yamaner, F., Deryahanoğlu, G., & Yamaner, G. (2017). Rekreatif etkinliklere katılımı engelleyen faktörlerin incelenmesi: Kız lisesi örneği. Journal of Human Sciences, 14(1), 950-962.

Yağmur, Y., & İçigen, E., T. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyalleşme süreci ve rekreasyon faaliyetlerinin incelenmesi üzerine bir çalışma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(2), 227-242.

Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2011). SPSS uygulamalı araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.

Yetim, A. (2005). Sosyoloji ve spor. İstanbul: Yaylacık Matbaası.

Young, S., J., Ross, C., M., & Barcelona, R., J. (2003). Perceived constraints by college students to participation in campus recreational sports programs. Recreational Sports Journal, 27(2), 47-62.

Yurcu, G., Kasalak, M., A., & Akıncı, Z. (2018). Turistlerin boş zaman motivasyonunu ve tatminini etkileyen faktörler: Beldibi örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 517-536.