Yöresel Mutfakların Gastronomi Turizminde Yer Alma Durumu: Mardin Yerel Restoran Menülerinin İncelenmesi (Situation of Local Cuisines in Gastronomy Tourism: Examining the Local Restaurant Menus in Mardin)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2020.642Anahtar Kelimeler:
Gastronomi turizmi- Yöresel Mardin yemekleri- Yerel restoran menüleriÖz
Yöresel mutfaklar kendilerine has oluşumları, tatları, sayısız tür ve reçeteleriyle değerlendirilmektedir. Global mutfaklarda olduğu gibi yöresel mutfaklar da kültürel alışveriş ile değerlenmiştir. Ayrıca yöresel mutfaklar şehirlerin incelmiş beğeni gelenekleriyle uyum ve niteliğe kavuşmuştur. Bu nedenle destinasyonların popüler olmasındaki etkenler arasında mutfak kültürü de bir albeni unsuru olarak görülmektedir. Kendine özgü geleneksel değerleriyle kentsel ve kırsal alanlarda, yerel toplulukların yemek kültürlerini keşfetmeye dayandırılan gastronomi turizmi, mutfak kültürü zengin destinasyonlara olan ilgiyi arttırmış ve birçok yiyecek-içecek işletmesini yerel mutfağa özgü yemekleri menülerinde bulundurmaya teşvik etmiştir. Güneydoğu Anadolu bölgesinde tarımın doğduğu Mezopotamya olarak bilinen coğrafyada konumlanmış olan Mardin verimli toprakları sayesinde çok fazla yöresel ürüne sahiptir. Bu avantajlı durum farklı din ve etnik kökenlerin varlığıyla daha da perçinlenmiş ve ortaya zengin ve köklü bir mutfak kültürü çıkmıştır. Bir yörenin mutfak kültürünü tanıtma ve pazarlamada en aktif role sahip olan paydaşlar arasında yiyecek-içecek işletmelerinin yer aldığı göz önünde bulundurulmaktadır. Bu çalışmanın amacı Mardin’in yöresel mutfağına ait yemeklerinin ne oranda yerel restoran menülerinde yer aldığı tespit etmektir. Bu çerçevede ilgili konuda literatür taranarak Mardin’in yöresel yemekleri incelenmiş ve 34 yemek çeşidi yazılı doküman analizi yoluyla elde edilmiştir. Sonuç olarak Mardin’in önemli turist çekim merkezi olan 1.Cadde’deki yerel restoranların menülerinde 34 yemeğin 14’üne hiç yer vermediği tespit edilmişti
Referanslar
Anadolu Ajansı (2008). Lezzet haritası. Alındığı uzantı: https://www.aa.com.tr/tr/arsiv/lezzet- haritasi/428276
Arıkan, A. D. (2017). Eskişehir’deki yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde Eskişehir mutfağının yeri. Journal Of Human Sciences, 14(2), 2061-2077.
Aslan, Z., Güneren, E., & Çoban, G. (2014). Destinasyon markalaşma sürecinde yöresel mutfağın rolü: Nevşehir örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 3-13.
Aydın, A., Canbolat, C., & Yaman, M. (2018). The factors that prevent the presentation of the regional foods in restaurants: The case of Cappodocıa. International Journal Of Tourism, Economics and Business Sciences (Ijtebs) E-Issn: 2602-4411, 2(1), 31-36.
Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C., & Yılmaz, G. (2016). Yöresel yemeklerin turizm işletmelerinde kullanılma durumu: Konya örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 165, 181.
Çağlı, I.B. (2012). Türkiye’de yerel kültürün turizm odaklı kalkınmadaki rolü: Gastronomi turizmi örneği (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
Demirer, H. R. (2010). Yöresel ürün ve coğrafi işaretler: Fransa ve Türkiye üzerine bir inceleme (Doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Erdem, Ö., Mızrak, M., & Kemer, A. K. (2018). Yöresel yemeklerin bölge restoranlarında kullanılma durumu: Mengen örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 44-61.
Günal, V. (2006). Mardin ilinde kültürel çekicilikler ve turizim amaçlı kullanım kolaylıkları (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Hürriyet Gazetesi (2019). Yemek kültürü. Alındığı uzantı: https://www.hurriyet.com.tr/lezizz/gastronomi-turizmi-cercevesinde-seyahat-edenlerin-yuzde-88i-icin-iyi-yemek-onemli-41325765
Karasu, A. (2013). Türkiye'de izlenen turizm politikaları: Mardin turizmine yansımaları (Yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi, Düzce.
Kaya, Ş. (2016). Yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak uygulamaları: Gaziantep örneği (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
Kızılırmak, İ., Albayrak, A., & Sema Küçükali, S. (2014). Yöresel mutfağın kırsal turizm işletmelerinde uygulanması: Uzungöl örneği. International Journal of Social and Economic Sciences 4 (1): 75-83.
Kivela, J., & Crotts, J. C. (2006). Tourism and gastronomy: Gastronomy's influence on how tourists experience a destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30(3), 354-377.
Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2020). Turizm tesisleri. Alındığı uzantı: https://mardin.ktb.gov.tr/tr-56533/turizm-tesisleri.html
Mil, B., & Denk, E. (2015). Erzurum mutfağı yöresel ürünlerin otel restoran menülerinde kullanım düzeyi: Palandöken örneği. International Journal of Social and Economic Sciences (IJSES) E-ISSN: 2667-4904, 5(2), 01-07.
Özdemir, G. (2007). Destinasyon yönetimi ve pazarlama temelleri İzmir için bir destinasyon model önerisi (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Özel, G., Yıldız, F., & Akbaba, M. (2017). Yöresel yemeklerin restoran menülerinde yer alma düzeyinin belirlenmesi: Kilis mutfağı örneği. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 351-364.
Özleyen, E., & Tepeci, M. (2017). Manisa’da yöresel yemeklerin ve lezzetlerin turizmin gelişimine katkısının belirlenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 139-152.
Sarbağ, Ç. (2015). Mardin yeme içme kültürü. Fırat'tan Volga'ya medeniyetler köprüsü. Adıyaman: Adıyaman Üniversitesi Yayınları.
Toksöz, D., & Aras, S. (2016). Turistlerin seyahat motivasyonların da yöresel mutfağın rolü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4/1, 174-189.
Toprak, L. (2015). Mardin ve yemek kültürü (Ed. Nihat Erdoğan). Mardin: Mardin Müze Müdürlüğü Yayınları.
Toprak, L., Çelikel Güngör, A., & Gürbüz, S. (2018). Mardin geleneksel yemekleri ve bu yemeklerde kullanılan gıda maddeleri. Zeugma I. Uluslararası Multidisipliner Çalışmalar Kongresi. Tam Metin Kitabı. Cilt 2, 1096-1103.
Türk Patent ve Marka Kurumu (2020). Mardin ilinin coğrafi işaretli ürünleri. Alındığı uzantı: https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=47
UNESCO (2000). Mardin cultural landscape. Retrieved from: http://whc.unesco.org/en/tentativelists/1406/
United Nations World Tourism Organization (2019). UNWTO tourism definitions, UNWTO, Madrid, DOI: https://Doi.Org/10.18111/9789284420858.
Üçok, A. (2018). Mardin gezi rehberi. İstanbul: Seçil Ofset.
World Food Travel Association (2020). Food tourism by the numbers. Retrieved from: https://worldfoodtravel.org/food-travel-research-monitor/
Yarış, A. (2014). Mardin’de gastronomi turizmi: Turist görüşlerine ilişkin bir uygulama (Yüksek lisans tezi). Artuklu Üniversitesi, Mardin
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Genişletilmiş Baskı) Ankara: Seçkin Yayınevi.
Yıldırım, O., Karaca, O. B., & Çakıcı, A. C. (2018). Yöresel yemeklere konaklama ve yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde yer verilme durumu: Adana ve Mersin bölgesinde bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(4), 376-398.
Zubaida, A. (2003). Ortadoğu mutfak kültürleri. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
