Kırsal Alanlarda Kadınların Uyguladıkları Geleneksel Gıda Muhafaza Yöntemleri (Traditional Food Storage Methods of Women in Rural Areas)

Ceren ULUER SAYGIN; Mehmet Oğuzhan İLBAN

doi:10.21325/jotags.2019.509

Yazarlar

Ceren ULUER SAYGIN
Mehmet Oğuzhan İLBAN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2019.509

Anahtar Kelimeler:

Gıda muhafaza- Kırsal- Kadın- Yöresel mutfak kültürü

Öz

Gıda muhafaza yöntemleri ile birçok ürün yetiştiği mevsim dışında da tüketilebilmektedir. Gıdaların yetiştiği mevsimde çeşitli yöntemler kullanılarak saklanması oldukça eski bir uygulamadır. Günümüzde geleneksel gıda muhafaza yöntemlerinin yerini, endüstriyel yöntemlere bıraktığı görülmektedir. Bununla beraber birçok gıda kadınlar tarafından geleneksel gıda muhafaza yöntemleri kullanılarak muhafaza edilmektedir. Bu çalışma kırsal kesimde yaşayan kadınların kullandıkları geleneksel gıda muhafaza yöntemlerinin tespit edilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Balıkesir ili Burhaniye kırsal alanlarında yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veri toplama işlemi gerçekleştirilmiş olup veriler kelime bulutu analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre kadınlar geleneksel gıda muhafaza yöntemleri ile hazırladıkları gıdalardan ekonomik kazanım elde etmekten daha ziyade evde kendi kullanımları için tercih etmektedirler. Araştırmaya katılan kadınlar geleneksel gıda muhafaza yöntemlerini daha sağlıklı olduğunu düşündükleri için tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca kadınların en çok tercih ettikleri muhafaza yöntemi konserve yöntemidir. Gıda muhafaza yöntemlerini gençlere öğreterek sürdürülebilirliğini de sağlamaktadırlar.

Referanslar

Akbaş, Ş. ve Coşkun, H. (2006). Tarhana Üretimi ve Özellikleri Üzerine bir Değerlendirme. Türkiye 9. Gıda Kongresi, Bolu.

Akkuş, Ç. (2019). Yemek Kültürünün Sürdürülebilirliğini Kadınların Demografik Özellikleri Etkiliyor Mu?. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (2), 731-750. DOI: 10.21325/jotags.2019.389.

Annunziata, A. ve Vecchio, R. (2011). Functional Foods Development in the European Market: A Consumer Perspective July 2011 Journal of Functional Foods 3(3):223-228, DOI: 10.1016/j.jff.2011.03.011.

Başyiğit G., A. G. Karahan, B. Kılıç (2007). Fermente Et Ürünlerinde Fonksiyonel Starter Kültürler ve Probiyotikler, Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi; 64 (2): 60-69.

Batu, A., Kaya, C., Catak, J., Sahin, C. (2007). Pestil Üretim Tekniği. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 1, 71-81.

Baysal, A. (1990). Beslenme Kültürümüz, Kültür Bakanlığı / 1230. Kültür Eserleri Dizisi: 157.

Baysal, A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler, Beslenme ve Sağlık Yönünden Değerlendirme.

Çekal, N., Aslan, B.(2017). Gastronomik Bir Değer Olarak Tarhana ve Coğrafi İşaretlemede Tarhananın Yeri ve Önemi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(2), 124-135.

Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktroğlu,S. ve Yıldırım, E. (2015), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, 8. Baskı, Sakarya: Sakarya.

Çiçek B., Budak N., Şahin H. (2000), Kayseri İlinde Ev Kadınlarının Besinleri Saklama Uygulamaları, Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 14(1) 43-51.

Dinçel, E, Bostan, K, Yalçın, S, Alçay, A. (2015). Orta Asya'dan Anadolu'ya Kurutulmuş Gıdalar. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (37), 83-93. Retrievedfrom https://dergipark.org.tr/tr/pub/abmyoder/issue/46669/585191.

DPT, (2008). “Dokuzuncu Kalkınma Planı”. Kırsal Kalkınma Özel İhtisas Komisyonu. Kırsal Kalkınma Politikaları Alt Komisyon Raporu. 2007-2013.

Efe F., (2009). Dağıstan’da Konserve Kültürü ve Aile Bütçesine Katkısı, Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 6, Sayı: 21, s.123-136.

Göçmen, D., Gürbüz, O., ve Şahin, İ. (2003). Hazır tarhana çorbaları üzerinde bir araştırma. Gıda, 28(1), 13. Retrieved from http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=uvt&AN=30454&lang=tr&site=ehost-live.

Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe-Yöntem-Analiz. Ankara: Seçkin.

Gürlek, G., A. Akdemir, Ö. Güngör, (2015). Gıda Kurutulmasında Isı Pompalı Kurutucuların Kullanımı ve Elma Kurutmada Uygulanması, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 2015, 21 (9) 398-403, 2147-5881.

Karaçıl, M. Ş., N. A. Tek (2013), Dünyada Üretilen Fermente Ürünler: Tarihsel Süreç ve Sağlık ile İlişkileri, U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2013, Cilt 27, Sayı 2, 163-173.

Kocatepe D. ve A. Tırıl (2015), Sağlıklı Beslenme ve Geleneksel Gıdalar, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 3/1 (2015) 55-63.

Koşay, H.Z., (1982). Eski Türklerin Anayurdu ve Yemek Adları. Türk Mutfağı Sempozyumu Bildirileri: 47-56. Ankara Üniversitesi Basımevi. Ankara.

Master in the Kitchen, Traditional Methods of Food Preservation, https://masterinthekitchen.com/2014/12/15/traditional-methods-of-food-preservation/ E.T: 15.04.2019.

Memiş E., Ersoy, Y. (2007), Geleneksel Gıda Muhafaza Yöntemleri, Conference: 38. ICANAS Uluslararası Asya Ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Volume: II.

Morse, J. M. (1995), ‘The Signifance of Saturation’, Qualitative Health Research, Vol.5, No.2, May, 147-149.

Savgın, E. C., Zengin, B. (2019). Çiftlik Turizmi Faaliyetlerinin Geleneksel Mutfak Kültürü Sürdürülebilirliği Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (1), 484-504.

Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı (2011). Kırsal Kalkınma Planı 2010-2013, Ankara, s.32.

Tamang JP. (2010). Diversity of Fermented Foods. In: Fermented Foods and Beverages of the World, Tamang JP, Kailasapathy K (ed), CRC Press Newyork, United States of America, pp. 41-84.

Toygar, K. ve Berkok, N. (1998). Yöresel Mutfak Etnoğrafyası Üzerine Notlar. Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar, ed. Kamil Toygar, Ankara Üniversitesi Basımevi, 162-165.

Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/?kelime=bekmez, Et: 12.05.2019.

Yıldırım A. ve Şimşek, H. (2008), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.