Türk Mutfak Kültürüne Ait Kaynar (Lohusa) Şerbeti Üzerine Bir Değerlendirme (An Evaluation on Kaynar (Lohusa) Sherbet belonging toTurkish Cuisine Culture)

Melike ÖZKAN; Hatice Kübra ERÇETİN; Eda GÜNEŞ

doi:10.21325/jotags.2019.473

Yazarlar

Melike ÖZKAN
Hatice Kübra ERÇETİN
Eda GÜNEŞ

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2019.473

Anahtar Kelimeler:

Gastronomi- Kültür- Türk mutfağı- Şerbet- Kaynar

Öz

Geleneksel yemekleri ve içecekleri ile çok zengin bir yapıya sahip olan Türk Mutfağı dünyanın önemli mutfakları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada özellikle kaynar şerbeti olarak da bilinen lohusa şerbetinin kültürü, yapılışı, sunumu ele alınmıştır. Kaynar şerbetinin hazırlanma aşamasında, pişirme sürecinde, servisinde ve depolanmasında kullanılabilir olan tüm yöntemler; şeker ve suyun kaynatılması, baharatların eklenmesi, pişirilmesi servis yöntemleri ve ekipmanlardan; kullanılan pişirme ekipmanları servis yöntemlerinin kız ve erkek çocuklardaki farklılıklarından da bahsedilmiştir. Ayrıca Türk mutfak kültürü içinde şerbetin ilk defa Türkler tarafından keşfedildiği ve yemek esnasında ferahlatıcı olarak kullanımı, her türlü malzeme ile şerbetin yapılışı ortaya konulmuştur. Günümüzde, Türk mutfağının temel içeceklerinden biri olan şerbetin birçok çeşidine rastlanmakta, yararlı özelliklere sahip olduğu için kullanım miktarının fazla olduğu ve eskiden mutfağımızda daha önemli bir yer almaktadır. Sonuç olarak Türk mutfak kültüründe kullanılan şerbetlerden unutulmaya yüz tutmuş şerbetlerden olan Kaynar’ın tanıtımı, yapılışı servisi, yöreler arasında oluşum farkları gastronomi alanı açısından kullanımına ilişkin katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Referanslar

Abdülaziz, B. (1995). Osmanlı Adet, Merasim ve Tabirleri; Toplum Hayatı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.

Acıduman, A. ve İlgili, Ö. (2011). Erken Dönem Türkçe Tıp Yazmalarından Hacı Paşa’nın (Celalüddin Hızır) TeshîlAdlı Eserinde Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Üzerine Bir Ön Çalışma. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 54(4), 231-43.

Akgül, A. (1997). Baharatlar: Lezzet, Koku Ve Renk Dünyası. Gıda Sanayi Dergisi, 48, 27-34.

Akkor, Ö. (2013). Selçuklu Mutfağı, Alfa Basım-Yayın, İstanbul.

Akkor, Y.E. (2014). Gelenekten Evrensele Osmanlı Mutfağı, Alfa Basım-Yayım, İstanbul.

Aktaş, A. ve Özdemir, B. (2005). İçki Teknolojisi.Detay Yayıncılık, Ankara.

Aksoy, M. ve Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları. Journal of TourismandGastronomyStudies, 3(3), 79-89.

Altuntaş, E. ve Erdoğan, M. (2017). Yenibahar (Pimentadioica L.) meyvesinin bazı fiziksel özelliklerinin belirlenmesi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 32(3), 316.

Avcıkurt, C. (2009). Turizm Sosyolojisi, Detay Yayıncılık, Ankara.

Büyükşalvarcı, A.,Şapcılar, M. C. ve Yılmaz, G. (2016). Yöresel Yemeklerin Turizm İşletmelerinde Kullanılma Durumu: Konya Örneği. Journal of TourismandGastronomyStudies, 4(4), 165, 181.

Çoban, Ö. ve Patır, B. (2010).Antioksidan etkili bazı bitki ve baharatların gıdalarda kullanımı. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 5(2), 7-19.

Demirgül, F. (2018). Çadırdan SarayaTürk Mutfağı. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 105.

Efendi, T. (2005). Osmanlı Mutfağı, Dönence Basım Yayım Hizmetleri, İstanbul.

Gürkan, O. T. (2001). Yöresel Türk Mutfağı, Yaylım Yayıncılık, 1. Baskı.

Gürson, O. veÖzçelikay, G. (2005).Tarçın'ın Tarih Boyunca ve Günümüzdeki Kullanımı. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 18(18), 171-183.

Gürsoy, D., (2004), “Sarayda Mutfak Teşkilatı”, Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürüz, Oğlak Yayıncılık, Birinci Baskı, İstanbul. 100-101.

Haydaroğlu, İ. (2003). Osmanlı Saray Mutfağından Notlar, Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dil Bölümü Tarihleri Araştırmaları Dergisi, 22(34), 1-10.

Mary Işın, P. (2010). Osmanlı Mutfak Sözlüğü, Kitap Yayınevi, İstanbul.

Özdoğan, Y. (2008). Geleneksel Türk Mutfağında Şerbet, Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 3, Ankara, 1073.

Özönder, H. (2002). Mevlevi Dergâhlarında Mutfağın Önemi ve Ateş-Baz Makamı, Konya’dan Dünya’ya Mevlana ve Mevlevilik, Fsf Matbaacılık.

Özükan, B.,Özükan, N. veÖneş, M. (2002). 500 Yıllık Osmanlı Yemek Kültürü, Günümüze Uyarlanmış 99 Osmanlı Yemeği. Boyut Yayın Grubu, İstanbul.

Samancı, Ö. (2007).Kar, Şerbet ve Dondurma. Yemek ve Kültür Dergisi,Çiya Yayınları, 9, 146-150.

Sarıoğlan, M. veCevizkaya, G. (2016). Türk Mutfak Kültürü: Şerbetler. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(14), 237-250.

Sezgin, A. C. (2017). TheImportance of TamarindSyrup in TurkishCuisineandContributiontoGastronomyTourism. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi, 1(1), 13-18.

Sürücüoğlu, M.S. (1997).Türk Mutfağında Şerbetlerin Yeri ve Önemi”, Anayurttan Atayurda Türk Dünyası, 4(11), 26-33.

Sürücüoğlu, M.S. ve Özçelik, A.Ö. (2005). Eski Türk besinleri ve yemekleri;Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar, Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları Yayın No: 34. Ankara. 36-38.

Yerasimos, M. (2010). 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı, Boyut Yayıncılık, İstanbul.

Yılmaz, P. (2012).Menengiçten Şuruba: Gaziantep’te İçecek Kültürü. Folklor/Edebiyat Dergisi, (69), 25-39.

Yurdakul, E. (2017).Lohusa Şerbeti/ Şifa Çayı /Kaynar Tarifi. (Erişim Tarihi 25.02.2019). https://www.rumma.org/yemekler/icecekler/lohusa-serbeti-sifa-cayi-kaynar-tarifi.html/.