Turistlerin Çevre Dostu Tutumlarının Çevreye Duyarlı Turistik Ürün Satın Alma Niyeti Üzerine Etkisi: Nevşehir İlinde Bir Araştırma (The Effect of Tourists Ecofriendly Attitudes on Touristic Product Purchase Intention: A Research in Nevşehir Province)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2019.447Anahtar Kelimeler:
Çevre dostu tutum- Satın alma niyeti- Çevreye duyarlı turistik ürünÖz
Artan sanayileşme ile birlikte üretim ve tüketim miktarının artması ve kaynakların bilinçsiz bir şekilde kullanılması doğal çevrenin zarar görmesine neden olmuştur. Çevre sorunlarının farkına varan devletler, sivil toplum kuruluşları ve tüketiciler son yıllarda bilinçlenmekte ve çevreyi koruma adına birtakım adımlar atmaktadır. Özellikle tüketiciler çevre konusunda hem duyarlılık göstermekte hem de işletmelerin çevre konusunda hassas olmalarını beklemektedir. Bütün bunlar karşımıza çevre dostu tutum ve satın alma niyeti kavramlarını çıkarmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı, turistlerin çevre dostu tutumlarının çevreye duyarlı turistik ürün satın alma niyetleri üzerinde etkisi olup olmadığının ortaya konmasıdır. Bu amaç çerçevesinde, çevre dostu tutum ve boyutları ile çevreye duyarlı turistik ürün satın alma niyeti kavramları ele alınmıştır. Çalışmanın hipotezlerinin test edilmesi amacıyla yapılan alan araştırmasında nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Uygulama, Haziran-Ağustos 2016 tarihleri arasında, turistlerin Nevşehir ilinde bulunan ören yerleri ziyaretleri sırasında gerçekleştirilmiş ve 452 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada frekans, yüzde, standart sapma, t testi, One-Way ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çevre dostu tutumun satın alma niyetine olan etkisinin doğrusal ve pozitif yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca demografik değişkenlerden bazılarının turistlerin çevre dostu tutumları üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olduğu tespit edilmiştir.
Referanslar
Ajzen, I. (2005). Attitudes, Personality And Behavior. UK: McGraw-Hill Education.
Aksu, Y. (2009). Fen ve Teknoloji İle Sınıf Öğretmenlerinin Çevre Sorunlarına Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi (Burdur İli Örneği) (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2012). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
Aracıoğlu, B. ve Tatlıdil, R. (2007). Tüketicilerin Satın Alma Davranışında Çevre Bilincinin Etkileri. Ege Akademik Bakış, 9 (2), 435-461.
Autio, M. ve Heinonen, V. (2004). To Consume Or Not To Consume? Young People’s Environmentalism İn The Affluent Finnish Society. Young, 12(2), 137–153.
Ay, C. ve Ecevit, Z. (2005). Çevre Bilinçli Tüketiciler. Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(10), 238-263.
Ay, U. (2012). Yeşil Ürün Satın Alma Davranışlarının Değer- İnanç- Norm Kuramı Temelinde İncelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Bergeron, J. (2004). Antecedents And Consequences Of Salesperson Listening Effectiveness İn Buyer-Seller Relationships. Concordia University Doctoral Dissertation.
Bodur, M. ve Sarıgöllü, E. (2005). Environmental Sensitivity İn A Developing Country ConSumer Classification And Implications. Environment And Behaviour, 37(4), 487-510.
Chen, Y.T. (2012). External Factors That Influence Taiwanese College Students Athletic Shoe Purchase Intention. Master Of Science, Department Of Kinesiology, In The Graduate School Southern Illinois University, Carbondale.
Çabuk, S. ve Nakıboğlu, B. (2003). Çevreci Pazarlama ve Tüketicilerin Çevreci Tutumlarının Satın Alma Davranışlarına Etkileri İle İlgili Bir Uygulama. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(12), 39-54.
Çabuk, S., Nakıboğlu, B. ve Keleş, C. (2008). Tüketicilerin Yeşil Ürün Satın Alma Davranışlarının Sosyo-Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 85-102.
Diglel, R.Y. (2014). Green Marketing, It’s Influence On Buying Behavior And Attitudes Of The Purchasers Towards Eco-Friendly Products. Global Journal Of Management And Business Research, 14(7), 10-17.
Dunlap, E. ve Scarce, R. (1991). The Polls-Polls Trends, Environmental Problems And Protection. The Public Opinion Quarterly, 55(4),651-672.
Fishbein, M. ve Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, İntention, And Behavior, An İntroduction To Theory And Research. Reading, MA, Addison-Wesley.
Gilg, A., Barr, S. ve Ford, N. (2005). Green Consumption Or Sustainable Lifestyles? Identifying The Sustainable Consumer. Futures, 37, 481-504.
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Felsefe-Yöntem-Analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Hair JF, Tomas G, Hult M, Ringle C, Sarstedt M. (2014). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Sage Publications.
Han, H., Hsu L.T.J., Lee, J.S ve Sheu, C. (2011). Are Lodging Customers Ready To Go Green? An Examination Of Attitudes, Demographics, And Eco-Friendly İntentions. International Journal Of Hospitality Management, 30 (2), 345-355.
Heljic, S. (2015). Milliyet Merkezcilik ve Düşmanlığın Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinin Kültürel Benzerlik Çerçevesinde İncelenmesi, Bosna Hersek Örneği (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Hines, J. M., Hungerford, H.R., Tomera, A. N. (1987). Analysis And Synthesis Of Research On Responsible Environmental Behavior, A Meta-Analysis. The Journal Of Environmental Education, 18(2), 1-8.
Iversen, H. ve Rundmo, T. (2002). Environmental Concern And Environmental Behaviour Among The Norwegian Public. Journal Of Risk Research, 5(3), 265-279.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Günümüzde İnsan ve İnsanlar. İstanbul: Evrim Yayınevi.
Karaca, C. (2011). Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre Dostu Maliye Politikaları (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kayış A (2010) Güvenilirlik Analizi içinde SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri Ankara:Asil Yayın Dağıtım.
Kim, Y. (2011). Understanding Green Purchase, The Influence Of Collectivism, Personal Values And Environmental Attitudes, And The Moderating Effect Of Perceived Consumer Effectiveness. Seoul Journal Of Business, 17(1),65–93.
Kollmuss, A. ve Agyeman, J. (2002). Mind The Gap, Why Do People Act Environmentally And What Are The Barriers To Pro-Environmental Behavior?. Environmental Education Research, 8(3), 239-260.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2016). Nevşehir Kültür ve Turizm Bakanlığına Bağlı Müze Ziyaretçi İstatistikleri. https://nevsehir.ktb.gov.tr/TR-240718/muzeorenyeri-ziyaretci-sayilari.html (Erişim Tarihi: 5 Eylül 2019) adresinden alınmıştır.
Nakıboğlu, B. (2007). Tüketimin Çevreci Boyutu, Çevreci Tutum Ve Davranışlara Göre Pazar Bölümlemesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 423-438.
Sağlam, M. (2014). Müşteri Temelli Marka Denkliği Unsurlarının Tüketici Satin Alma Niyeti Üzerine Etkisi, Gsm Sektöründe Bir Uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Schultz, P. W., Shriver, C., Tabanico, J. J., Khazian, A.M. (2004). Implicit Connections With Nature. Journal Of Environmental Psychology, 24, 31–42.
Shen, J. ve Saijo, T. (2007). Reexamining The Relations Between Socio-Demographic Characteristics And Individual Environmental Concern, Evidence From Shanghai Data. Journal Of Environmental Psychology, 28,42-50.
Straughan, R.D. ve Roberts, J.A. (1999). Environmental Segmentation Alternatives, A Look At Green Consumer Behavior In The New Millennium. Journal Of Consumer Marketing, 16(6), 558-575.
Tilikidou, I. (2007). The Effects Of Knowledge And Attitudes Upon Greeks' Pro‐Environmental Purchasing Behaviour. Corporate Social Responsibility And Environmental Management 14(3): 121-134.
Toygar, F. (2014). Yeşil (Çevreci) Pazarlama Faaliyetleri ve Tüketici Karar Süreci Üzerindeki Etkisi, Örnek Olay İncelemesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gediz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Ural, A. ve Kılıç, İ. (2013). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Uslu, A. (2011). Peyzaj Çevre ve Tarım (Ed. ME Yazgan). Eskisehir: Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2282 Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 1279: 2-24
Vernakar, S.S. ve Wadhwa, P. (2011). Green Consumption An Empirical Study Of Consumers Attitudes And Perception Regarding Eco-Friendly FMCG Products, With Special Reference To Delhi And NCR Region. Centre For Promotion Of Multidisciplinary Research, 1(1),64–74.
Yeniçeri, T. (2008). Çevre Dostu Ürün Satın Alma Davranışına Yönelik Bir Modelin Testi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 1-24.
Yıldız, K., Sipahioğlu, S. ve Yılmaz, M. (2005). Çevre Bilimi. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Yılmaz, V., Çelik, H.E., Yağızer, C. (2009). Çevresel Duyarlılık ve Çevresel Davranışın Ekolojik Ürün Satın Alma Davranışına Etkilerinin Yapısal Eşitlik Modeliyle Araştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1-14.
Yücel, M., Altunkasa, F., Güçray, S., Uslu, C. ve Say, N.P. (2008). Adana’da Halkın Çevre Duyarlılığının Saptanması ve Bu Duyarlılığı Arttırabilecek Önlemlerin Geliştirilmesi. Adana Kent Sorunları Sempozyumu 31, 363-382.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
