Turizm Destinasyonlarının Rekabet Gücünün Artırılmasında Stratejik Destinasyon Yönetimi: Çeşme Alaçatı Destinasyonu Üzerine Bir Uygulama (Strategic Destination Management for the Improvement of Tourism Destination Competitiveness: An Application on Çeşme Alaçatı Destination)

Ediz GÜRİPEK; Öcal USTA

doi:10.21325/jotags.2018.321

Yazarlar

Ediz GÜRİPEK
Öcal USTA

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2018.321

Anahtar Kelimeler:

Stratejik yönetim- Stratejik destinasyon yönetimi- Rekabet gücünü etkileyen faktörler- Rekabet modelleri

Öz

Bu araştırma, destinasyon yönetiminin stratejik olarak ele alınması gerektiği ve ülkesel ölçekte destinasyonların rekabet gücünü belirlemeye yönelik olarak hazırlanmıştır. Araştırmanın amacı Dwyer ve Kim’in modelinde yer alan faktörlerin yerel ölçeğe uyarlanması ve stratejik destinasyon yönetimine göre bir model oluşturulmasıdır. Araştırmanın anakütlesini, Alaçatı destinasyonundaki farklı kurum, işletme ve birimler oluşturmaktadır ve gruplara göre örnekleme / tabakalı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Dwyer ve Kim’in modelindeki faktörlere göre Gomezelc ve Mihalic (2008) tarafından hazırlanan ölçekten yararlanılarak anket tekniği ile 457 kişiden veri elde edilmiştir. Araştırma 2012 yılının Eylül ayında ve 2013 yılının Mayıs ayında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi için iki farklı istatistik programından yararlanılmıştır. Literatürde yer alan modelde doğal ve kültürel kaynaklar, yapay kaynaklar, destek kaynakları, durumsal koşullar ve talep koşulları ile birlikte altıncı bir faktör olarak ele alınsa da, stratejik destinasyon yönetimini oluşturulan modele göre diğer faktörleri etkileyen bağımsız bir faktör olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan ele edilen bulgulara göre Alaçatı destinasyonunun rekabet gücünün yüksek olduğu ancak stratejik olarak destinasyonun yönetilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.

Referanslar

Akat, İ., Budak, G. ve Budak, G. (2002). İşletme Yönetimi, (4. Bası), Barış Yayınları Fakülteler Kitabevi, İzmir.

Ansoff, H. I. (1979). Strategic Management, John Wiley&Sons, Inc., Newyork.

Bahar, O. (2004). Türkiye’de Turizm Sektörünün Rekabet Gücü Analizi Üzerine Bir Alan Araştırması: Muğla Örneği, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Muğla Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.

Bahar, O. ve Kozak, M. (2012). Turizm Ekonomisi, (4. Baskı), Detay Yayıncılık, Ankara.

Bolat, T., Seymen, O. A., Bolat, O. İ. ve Erdem, B. (2008). Yönetim ve Organizasyon, Detay Yayıncılık, Ankara.

Buhalis, D. (2000). “Marketing the Competitive Destination of the Future”, Tourism Management, 21(1): 97-116.

Can, H. (2005). Organizasyon ve Yönetim, (7. Baskı), Siyasal Kitabevi, Ankara.

Climpson, A. (2008). “Sustainable Destination Management: The VICE Model”, www.insights.org.uk, 06.07.2013.

Cooper, C. ve Hall, C. M. (2008). Contemporary Tourism an International Approach, Butterworth- Heinemann, Burlington.

Dinçer, Ö. (2004). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası, (7. Baskı), Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul.

Dwyer, L. ve Kim, C. (2003). “Destination Competitiveness: Determinants and Indicators”, Current Issues in Tourism, 6(5): 369-414.

Dünya Ekonomik Forumu / WEF. (2013). The Travel & Tourism Competitiveness Report 2013, Editörler Jenifer Blanke ve Thea Chiesa. World Economic Forum, Geneva.

Eren, S. (2018). “Gastronomic Identity and Gastronomic Image in Tourism Destinations: A Local Food Perspective”. Social Sciences Researches in the Globalizing World, (Editörler: Efe, R., Rusev, M., Straus, E., Avcıkurt, C. Soykan, A. ve Parlak, B.) içinde 488-498, St.Kliment Ohridski Universty Press, Sofia.

Friedmann, J. ve Weaver, C. (1980). Territory and Function, the Evolution of Regional Planning, California University Press, California.

Gomezelc, D. O. ve Mihalic, T. (2008). “Destination Competitiveness: Applying Different Models, the Case of Slovenia”, Tourism Management, 29(2): 294-307.

Gunn, C. A. (1994). Tourism Planning (3. Baskı), Taylor & Francis, Washington.

Güçlü, N. (2003). “Stratejik Yönetim”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2): 61-85.

Haugstad, B. (1999). Strategy Theory- a short review of the literature. (Kunne Project Report), www.kunne.no/upload/Gamle%20publikasjoner/Nedtegnelser/Strategy%20 Theory_N0299_Haugstad.pdf (12.03.2012).

Kendir, H. (2014). “Yeşil Pazarlama”. Pazarlamada Yeni Yaklaşımlar ve Turizmde Uygulamaları (Editör: Artuğer, S.), içinde 165-202, Detay Yayıncılık, Ankara.

Kim, C. (2000). A Model Development for Measuring Global Competitiveness of the Tourism Industry in the Asia-Pacific Region, Korea Institute for International Economy Policy. Seoul.

Kotler, P., Haider, D. H. ve Rein, I. (1993). Marketing Places. Attracting Investment, Industry, and Tourism to Cities, States, and Nations, Free Press, New York.

Luecke, R. (2005). Strategy; Create and Implement the Best Strategy for Your Business, Harvard Business School Press, Boston.

Magaš, D. (2010, 6-8 Mayıs). Why the Destination Management Organization?. Biennial International Congress. Tourism & Hospitality Industry, Conference Proceedings (ss. 1041-1047). Düzenleyen: Üniversity of Rijeka Faculty of Tourism and Hospitality Management in Opatija Hırvatistan.

Miles, R. E. ve Snow, C. C. (1978). Organizational Strategy, Structure, and Process, McGraw-Hill, USA.

Mintzberg, H., Ahlstrand, B. ve Lampel, J. (1998). Strategy Safari, Free Press, New York.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory (2. Baskı), McGraw Hill, New York.

Olalı, H. (1990). Turizm Politikası ve Planlaması, İşletme İktisadı Enstitüsü Yayın No: 122, İstanbul.

Porter, M. E. (1980). Competitive Strategy, Techniques for Analyzing Industries and Competitors, Free Press, New York.

Porter, M. E. (1985). Competitive Advantage, Creating and Sustaining Superior Performance, Free Press, New York.

Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations, Free Press, New York.

Ritchie, J. R. B., ve Crouch, G. I. (2003). The Competitive Destination A Sustainable Tourism Perspective, Cabi Publishing, Cambridge.

Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş- Temel Lisrel Uygulamaları, Ekinoks Yayıncılık, İstanbul.

Tayfun, A. ve Arslan, E. (2013). “Festival Turizmi Kapsamında Yerli Turistlerin Ankara Alışveriş Festivali’nden Memnuniyetleri Üzerine Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(2): 192-206.

Tosun, C. ve Jenkins, C. L. (1996). “Regional Planning Approaches to Tourism Development: The Case of Turkey”, Tourism Management, 17(7): 519-531.

Tosun, K. (1982). İşletme Yönetimi, (2. Baskı), Savaş Yayınları, Ankara.

Türkiye Turizm Stratejisi 2023. (2007), Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara.

Ural, A. ve Kılıç, İ. (2006). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi (Genişletilmiş 2. Baskı), Detay Yayıncılık, Ankara.

Usta, Ö. (2008). Turizm, Genel ve Yapısal Yaklaşım, Detay Yayıncılık, Ankara.

Ülgen, H. ve Mirze, S. K. (2007). İşletmelerde Stratejik Yönetim, (4. Baskı), Arıkan Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti., İstanbul.

www.tdk.gov.tr, (15.02.2012).

www.ktbyatirimlarisletmeler.gov.tr/TR,9772/ turizm-kentleri.html, (06.07.2013).

Yoon, Y. (2002). Development of a Structural Model for Tourism destination Competitiveness from Stakeholders’ Perspectives, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Faculty of the Virginia Polytechnic Institute and State University (Virginia Tech), Virginia.