Otel İşletmelerinde Çalışanların Kişilik Özellikleri İle Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişkide İş Tatmininin Aracılık Rolü (The Mediating Role of Job Satisfaction on the Relationship Between Personality Traits and Organizational Commitment)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2018.314Anahtar Kelimeler:
Otel işletmeleri- Kişilik- Örgütsel bağlılık- İş tatminiÖz
Bu çalışmanın temel amacı, otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin kişilik özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklerin, iş tatminine ve örgütsel bağlılığa etkisini incelenmesi ve işgörenlerin kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiye iş tatmininin aracılık edip etmediğini ortaya koymaktır. Araştırmada uygulanan yöntem betimsel araştırma yöntemidir. Betimsel araştırmada amaç, eldeki problemi, bu problemle ilgili durumları, değişkenleri ve değişkenler arasındaki ilişkileri tanımlayarak bir konudaki mevcut durumu araştırmak ve ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini 2016 yılı Mayıs ayında Antalya bölgesindeki 9 adet 4 ve 5 yıldızlı otel işletmesinde çalışan 916 adet işgören oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket tekniği kullanılmıştır. Anket formu 4 bölümden oluşmaktadır, birinci bölüm demografik değişkenlerdir, ikinci bölüm “beş faktör kişilik” ölçeği, üçüncü bölüm “örgütsel bağlılık” ölçeği, dördüncü bölüm ise “Minnesota iş tatmini” ölçeğidir. Araştırma sonucu elde edilen veriler istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Bu analizler frekans dağılımı, güvenilirlik analizi, faktör analizi ve çoklu regresyon analizidir. Regresyon analizi sonucunda otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin beş faktör kişilik özelliklerinin iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerinde etkili olduğu ve iş tatmininin, beş faktör kişilik özelliklerinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir.
Referanslar
Aghdasi:, Kiamanesh, A. R., ve Ebrahim, A. N. (2011). Emotional Intelligence and organizational commitment: testing the mediatory role of occupational stress and job satisfaction. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 1965-1976.
Alkış, H. (2008). Frederick Herzberg’in çift etmen (hijyen –motivasyon) kuramının işgörenin iş tatminine etkisi ve otel işletmelerinde bir uygulama. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Alnajjar, A. (1999). The impact of selected psycho-social variables upon employees’ organizational commitment in the united arap emirates. Social Behavior and Personality,27(5), 523-530.
Bloch, H., Chemama, R., Gallo, A., Leconte, P., Leny, J.F., Postel, J., Moscovici:, Reuchlin, M. ve Vurpillot, E. (1991). Grand dictionnaire de la psychologie. Paris: Larousse.
Bluedorn, A.C. (1982). A unified model of turnover from organizations. Human Relations, 35, 135-153.
Boylu. Y. Pelit. E. veGüçer. E., (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55-74.
Büyüköztürk, Ş. (2008). Veri analizi el kitabı.Ankara: Pegem.
Chen, L.Y. (2004). Examining the effect of organization culture and leadership behaviors on organizational commitment, job satisfaction, and job performance at small and middle sized firms of Taiwan. Journal of American Academy of Business,5(5), 432-438.
Çelik, G. (2013). Türk inşaat sektörü çalışanlarının kişilik özelliklerinin, örgütsel bağlılık ve iş tatmini ile ilişkisi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
Dikili, A. (2012), Psikolojik sözleşme ile iş tatmini ilişkisi: bir örnek olay çalışması, Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Eroğlu, A. (2009). Faktör Analizi. Şeref Kalaycı (Ed.), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri içinde (ss. 321-331) Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
Furnham, A., Petrides, K.V., Jackson, C.J. ve Cotter, T. (2002). Do personality factors predict job satisfaction? Personality and Individual Differences, 33(8), 1325-1342.
John, O.P. ve Srivastava: (1999). The big-five trait taxonomy: history, measurement, and theoretical perspectives. In Handbook of Personality: Theory and Research (2nd ed.). Pervin, L. and John, O.P. (Eds.), New York: The Gulliford.
Karaman, N.G., Doğan, T. ve Çoban, A.E. (2010). A Study to Adapt the Big Five Inventory to Turkish. Procedia Social and Behavioral Sciences (2). 2357-2359.
Kılıç, R. ve Bozkaya, E. (2014). Örgüt çalışanlarının kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20,153-178.
Kılıç. G. (2008). Kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Martins, H. ve Proença, T. (2012). Minnesota Satisfaction Questionnaire – Psychometric Properties and Validation in a Population Of Portuguese Hospital Workers. Research Work in Progress. (n. 471). 1-20.
Meyer, J.P. ve Allen, N.J. (1991). A three-components conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
Nelson, K. W. (2011). Motivation and personality: An examination of the big five personality trait factors and their relationship with sales performance in a non-cash ıncentive program. Doctoral Dissertation, Capella University, Minnesota.
Obeng, K. ve Ugboro, I. (2003). Organizational commitment among public transit employees: An assessment study. Journal of the Transportation Research Forum. 57(2), 83.
Randall, D. M. (1990). The consequences of organizational commitment: methodological investigation. Journal of Organizational Behavior, 11, 361-378.
Rusbult, C.E.ve Farrell, D. (1983). A longitudinal test of the investment model: the impact on job satisfaction, job commitment, and turnover of variations in rewards, costs, alternatives, and investment. Journal of Applied Psychology,68, 429-438.
Salgado, J. F. (2002). The big five personality dimensions and counterproductive behaviors. International Journal of Selection and Assessment, 10(1), 117-125.
Simons, T. ve Hinkin, T. (2001). The effect of employee turnover on hotel profits: a test across multiple hotels. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 42 (4),65-69.
Srivastava: (2013). Job satisfaction and organizational commitment relationship: effect of personality variables. The Journal of Business Perspective, 17(2), 159-167.
Şahin, N. (2007). Personel güçlendirmenin iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerine etkisi: dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Şengül, C.M. (2008). Örgüt çalışanlarının kişilik, iş tatmini ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora Tezi, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
Şimşek, M.Ş. (2008). Yönetim ve organizasyon. Konya: Adım.
Tekin, Ö.A. (2012). Yabancılaşma ve beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler: antalya kemer’deki beş yıldızlı otel işletmeleri çalışanları üzerinde bir uygulama. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
Tett, R.P. ve Meyer, J.P. (1993). Job satisfaction, organizational commitment, turnover, ıntention and turnover: path analysis based on meta-analytic findings. Personnel Psychology, 46(2), 259-293.
TÜROFED, (2010). Turizm Raporu. Ekin Grubu Araştırma Birimi. Ekim. s. 2. İstanbul.
UNDP, (2017). Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri.
http://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/post-2015/sdg-overview/goal-8.html, sayfasından 03.02.2017 tarihinde erişilmiştir.
Ural, A. ve Kılıç, İ. (2006). Bilimsel Araştırma Süreci ve Spss ile Veri Analizi. Detay Yayıncılık. Ankara.
Weiss, D. J. , Dawis, R. V. England, G. W. ve Lofquist, L. H. (1967), Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Vol. 22, Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation, Minneapolis: University of Minnesota, Industrial Relations Center.
Williams, L.J. ve Hazer, J.T. (1986). Antecedents and consequences of satisfaction and commitment in turnover models: a reanalysis using latent variable structural equation methods. Journal of Applied Psychology, 71,219-231.
Yamane, T. (2001). Temel Örnekleme Yöntemleri. (1. Baskı). (Çev. A. Esin, M. A. Bakır, C. Aydın ve E. Gürbüzsel). Literatür Yayıncılık. İstanbul.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
