Turist Rehberlerinin Mesleki Sorunları Üzerine Bir Araştırma: Kapadokya Örneği

Sıla KARACAOĞLU; Ayşe Nevin SERT

Yazarlar

Sıla KARACAOĞLU
Ayşe Nevin SERT

Anahtar Kelimeler:

Turist rehberliği- Mesleki sorunlar- Kapadokya- Betimsel analiz

Öz

Turist rehberliği, özellikle kitle turizminin artış göstermesine bağlı olarak turizm
endüstrisinin kilit rolü oynayan bir unsuru haline gelmiştir. Ülkelerin, bölgelerin ve
işletmelerin tanıtımında stratejik rol oynayan rehberlik mesleği, aynı zamanda birçok
zorluğu da bünyesinde barındırmaktadır. Buradan yola çıkarak araştırmada, Kapadokya
destinasyonunda faaliyet gösteren turist rehberlerinin mesleki sorunlarını tespit etmek, bu
sorunlara çözüm önerileri geliştirmek ve mevcut literatüre katkı sağlamak
amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanan
17 turist rehberinden telefon ve e-mail aracılığıyla veri toplanmıştır. Sonuç olarak turist
rehberlerinin mesleklerine yönelik algıladıkları sorunlar dört başlık altında toplanmıştır.
En önemli üç sorunun yasal yetersizliklere ilişkin olduğu bulgulanmıştır. Diğer sorunların
ise Kapadokya bölgesinin coğrafi, fiziksel ve işgücü özelliklerinden kaynaklandığı tespit
edilmiştir. Çalışmada ayrıca turist rehberlerinin, söz konusu sorunlara ilişkin çözüm
önerilerine yer verilmiştir.

Referanslar

Ahipaşaoğlu, S. H. (2001). Turizmde rehberlik (1. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

Akbulut, O. (2006). Ege Bölgesi’ndeki profesyonel turist rehberlerinin mesleki sorunları ve çözüm önerilerine yönelik bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.

Ap, J., & Wong, K. K. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551-563.

Batman, O., Yıldırgan, R. ve Demirtaş, N. (2001). Turizm rehberliği. Sakarya: Değişim Yayınları.

Batman, O. (2003). Türkiye’deki profesyonel turist rehberlerinin mesleki sorunlarına yönelik bir araştırma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 117-134.

Black, J. (2010). The British and the Grand Tour (Routledge Revivals), Routledge.

Cohen, E. (1985). The tourist guide: The origins, structure and dynamics of a role. Annals of Tourism Research, 12(1), 5-29.

Çetin, G. ve Kızılırmak, İ. (2012). Türk turizminde kokartlı turist rehberlerinin mevcut durumunun analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(2), 307-318.

Cohen, E., Ifergan, M., & Cohen, E. (2002). A new paradigm in guiding: The madrich as a role model. Annals of Tourism Research, 29(4), 919–932.

Çolakoğlu, O.E. (2009). Türkiye’de eğitimin rehberliğin gelişimi. Türk Turizm Tarihi Yapısal ve Sektörel Gelişim (İçinde: 163-184). Editör: Ş. Çavuş, Z. Ege ve O.E. Çolakoğlu. Ankara: Detay Yayıncılık.

DiCicco Bloom, B. & Crabtree, B. F. (2006). The qualitative research interview. Medical education, 40(4), 314- 321.

Eker, A. G. N. ve Zengin, B. (2016). 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunun Profesyonel Turist Rehberlerince Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. 3 rd International Congress of Tourism & Management Researches, 1692-1710, 20-22 Mayıs 2016, Antalya.

Güzel, F. Ö. (2007). Türkiye imajının geliştirilmesinde profesyonel turist rehberlerinin rolü (Alman turistler üzerine bir araştırma). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Güzel, Ö., Türker, A. ve Şahin, İ. (2014). Profesyonel turist rehberlerinin algıladıkları mesleki engelleri belirlemeye yönelik bir araştırma. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 2, 173-190.

Hu, W. (2007). Tour guides and sustainable development: The case of Hainan, China. Yayınlanmamış Doktora tezi, University of Waterloo: Waterloo, Ontario, Canada.

İstanbul Turist Rehberleri Odası [İRO], (2018). Rehberliğin tarihçesi. 14.04.2018 tarihinde http://iro.org.tr/tr/53-page-rehberligin-tarihcesi.aspx adresinden erişilmiştir.

Köroğlu, Ö. Şahin, S. ve Tetik, N. (2007). Turizm sektöründe bayan çalışanların sorunları: Bayan profesyonel turist rehberlerinin karşılaştıkları sorunları belirlemeye yönelik sınırlı bir örneklem üzerinde araştırma. I. Ulusal Türkiye Turizmi Kongresi, Bildiriler Kitabı, 719-739, Ankara: Detay Yayıncılık.

Köroğlu, Ö. ve Merter, B. (2012). Seyahat acentelerinin turist rehberlerini seçme ve işe alma sürecindeki eğilimlerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 213-238.

Luoh, H. F., & Tsaur, S. H. (2014). The effects of age stereotypes on tour leader roles. Journal of Travel Research, 53(1), 111-123.

Mak, A. H., Wong, K. K., & Chang, R. C. (2011). Critical issues affecting the service quality and professionalism of the tour guides in Hong Kong and Macau. Tourism Management, 32(6), 1442-1452.

Mason, M. (2010). Sample size and saturation in phd studies using qualitative interviews, Forum: Qualitative Social Research, 11(3), 1-19.

Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications

Pond, K. (1993). The professional guide: Dynamics of tour guiding. New York: Van Nostrand Reinhold.

Rabotić, B. (2010). Tourist Guides In Contemporary Tourism, International Conference On Tourism And Environment, Philip Noel-Baker University, Sarajevo, Bosnia & Herzegovina, 4-5 March, 2010, pp. 353-364.

Somuncu, M. ve Yiğit, T. (2007). Türkiye’deki dünya mirası alanlarının güncel durumlarının saptanması (Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Sitleri), UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Kültürel Miras İhtisas Komitesi, Ankara (Yayımlanmamış Rapor).

Somuncu, M. ve Yiğit, T. (2009). Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Sitleri Dünya Mirası Alanı’ndaki turizmin sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirilmesi. Ankara: V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, 16-17.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, (2018). Kapadokya. 22.04.2018 tarihinde http://www.tanitma.gov.tr/TR,22783/kapadokya.html adresinden erişilmiştir.

Temizkan, S.P., Temizkan, R. ve Tokay, S. (2013). Turist rehberliği meslek kanunu ve turist rehberi eğitiminde yeni bir paradoks, 14.Ulusal Turizm Kongresi, 474-486, 5-8 Aralık 2013, Kayseri.

Tetik, N. (2006). Türkiye’de profesyonel turist rehberliği ve müşterilerin turist rehberlerinden beklentilerinin analizi (Kuşadası örneği). Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Tsaur, S. H. & Lin, W. R. (2014). Hassles of tour leaders. Tourism Management, 45, 28-38.

Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği ( 23 Şubat 2013 tarih ve 28568 sayılı Resmî Gazete)

Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği (26 Aralık 2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete)

Turist Rehberleri Birliği [TUREB], (2018). 2018 Yılı Rehber Taban Ücretleri. 16.04.2018 tarihinde

http://www.tureb.org.tr/tr/Page/Detail/64 adresinden erişilmiştir.

Yarcan, Ş. (2007). Profesyonel turist rehberliğinde mesleki etik üzerine kavramsal bir değerlendirme. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(1), 33-44.

Yazıcıoğlu, İ. Tokmak, C. ve Uzun, S. (2008). Turist rehberlerinin rehberlik mesleğine bakışı, Üniversite ve Toplum Dergisi, 8 (2), 1-19.

Yenipınar, U. ve Zorkirişci, A. (2013). Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde turist rehberliği eğitimi. Cag University Journal of Social Sciences, 10(2), 111-136.

Yenipınar, U., Bak, E. ve Çapar, G. (2014). Turist rehberliği meslek kanununun, meslek örgütleri ve öğretim elemanlarının bakış açısı ile değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 86-114.

Zengin, B., Eker N. ve Bayram G. E. (2017). Turist rehberliği meslek kanununun profesyonel turist rehberlerince değerlendirilmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 142-156.

Zhang, H. Q. & Chow, I. (2004). Application of importance-performance model in tour guides’ performance: evidence from mainland Chinese outbound visitors in Hong Kong. Tourism Management, 25(1), 81-91.

Wang, K. C., Jao, P. C., Chan, H. C., & Chung, C. H. (2010). Group package tour leader’s intrinsic risks. Annals of Tourism Research, 37(1), 154-179.

Weiler, B. & Black, R. (2014). Tour guiding research: Insights, issues and implications (Vol. 62). Channel View Publications: UK.

World Federation of Tourist Guide Associations, [WFTGA], (2018). What is a tour guide? 03.03.2018 tarihinde http://www.wftga.org/tourist-guiding/what tourist-guide adresinden erişilmiştir.

World Federation of Tourist Guide Associations [WFTGA], (2011). Jane Orde Guiding Document Worldwide. 12.05.2018 tarihinde http://www.wftga.org/sites/default/files/imceuploads/documents/Jane%20Orde%20Document%202011.pdf adresinden erişilmiştir.

Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu (22 Haziran 2012 Tarih ve 28331 sayılı Resmi Gazete). http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120622-2.htm adresinden erişilmiştir.