Unutulmaya Yüz Tutmuş Mutfak Kültürleri: Çakırözü Köyü Örneği

Hasan Hüseyin ÇAKICI; Ebru ZENCİR

Yazarlar

Hasan Hüseyin ÇAKICI
Ebru ZENCİR

Anahtar Kelimeler:

Mutfak kültürü- Afyonkarahisar mutfağı- Çakırözü köyü mutfağı

Öz

Türk mutfak kültürü önemli bir zenginliğe sahip olmakla birlikte her geçen gün bazı
öğeleri unutulmaktadır. Gerek küreselleşen yeme alışkanlıkları gerekse modern hayatın
koşulları bazı geleneksel alışkanlıkların kaybolmasına neden olmaktadır. Bu nedenle yerel
öğelerin korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çeşitli çalışmalar
yürütülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Çakırözü Köyü mutfak kültürünün kaybolmaya
yüz tutmuş değerlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada öncelikli olarak benzer
çalışmalar incelenmiştir. Daha sonra Çakırözü Köyü’nde nitel bir çalışma yürütülmüştür.
Köyün yerlisi olan 10 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilerek ses kayıt
cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemiyle
çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Çakırözü Köyü’nün yemek kültürü gündelik
yaşamda yemek yeme alışkanlıkları, kültürel etkinliklerde yemek yeme alışkanlıkları ve
saklama yöntemleri olmak üzere üç tema altında toplanmıştır.

Referanslar

Akman M., Şeker E., Çetinkaya A.Ş., Kozak İ., Yardımcı P. (2001). Silifke yöresi geleneksel yemeklerinin tespiti ve Türk mutfağına kazandırılması. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 9-54). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Yayın No: 29.

Aksoy, M. ve Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.

Alyakut, Ö. ve Polat Üzümcü, T. (2017). Gastronomi turizmi bağlamında Kandıra beslenme kültürü ve unutulmaya yüz tutmuş lezzetleri: Goncaaydın Köyü örneği. IV. Uluslararası Çoban Mustafa Paşa ve Kocaeli TarihiKültürü Sempozyumu, 24-25 Mart 2017, Kocaeli, Türkiye.

Aslan, Z., Güneren, E., Çoban, G. (2014). Destinasyon markalaşma sürecinde yöresel mutfağın rolü: Nevşehir örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 2-13.

Arslantaş, H. A. (2014). Çağdaş zamanların çözümünde bir güç faktörü olarak Maturidi. Uluslarası İmam Maturidî Sempozyumu, 28-30 Nisan 2014, Eskişehir, Türkiye.

Artun, E. (2001). Adana’da törenlere, adaklara, özel günlere ait inançlar, pratikler ve bunlara bağlı mutfak kültürü. Milli Folklor, 13(49), 27-37.

Artun E. (2008). Adana Mutfak kültürü ve Adana yemeklerinden örnekler. M. Sabri Koz (Ed.). Yemek kitabı (ss. 425-461). İstanbul: Kitabevi, 3. Baskı.

Arvas, A. (2013). Geçmişten bugüne geleneksel bir lezzet: İskilip Dolması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(1), 229-239.

Aydın, E. (2015). Gastronomi turizminin şehir markalaşmasına etkisi: Afyonkarahisar ili örneği (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.

Baytok, A., Emren, A., Gürel, N., Dalkıranoğlu, A., Güney, H., Töre, H. (2001). Afyonkarahisar mutfağı. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırmalar Vakfı.

Beşirli, H. (2010). Yemek, kültür ve kimlik. Milli Folklor, 22(87), 159-169.

Bulduk, S. ve Yabancı, N. (2001). Etli kabak çiçeği dolması. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 61-66). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Yayın No: 29.

Bulduk, N., Şahin, H., Çiçek, B. (2002). Kayseri mantıları. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 69-76). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Yayın No: 30.

Çölbay, Ş. ve Sormaz, Ü. (2015). Konya’da geçiş dönemlerinde yapılan yöresel mutfak uygulamaları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(4), 1729-1736.

Demir, F. (2000). Ordu yöresi geleneksel halk mutfağından derlemeler. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 275-292). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Yayın No:28.

Demirci, T. (2000). Şarkikaraağaç yemekleri. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 293-310). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Yayın No: 28.

Demirel, H. ve Baydan, S. (2017). Bursa yeme içme kültürü ve değişimi üzerine bir alan araştırması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(3), 343-358.

Erdoğan, F. (2007). Şuhut ve yöresi ağızları (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.

Ertaş, Y. ve Gezmen-Karadağ, M. (2013). Sağlıklı beslenmede Türk mutfak kültürünün yeri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 117-136.

Gülen, M. (2017). Gastronomi turizmi potansiyeli ve geliştirilmesi kapsamında Afyonkarahisar ilinin değerlendirilmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 31-42.

Güler, S. (2007). Türk mutfağının değişim nedenleri üzerine genel bir değerlendirme. I. Ulusal Gastronomi Sempozyumu ve Sanatsal Etkinlikler, 4-5 Mayıs 2007, Antalya, Türkiye.

Güzelbey, C. C. (2008). Gaziantep mutfağı. M. Sabri Koz (Ed.). Yemek kitabı (ss. 616-627). İstanbul: Kitabevi, 3.Baskı.

Halıcı, N. (1981). Ege Bölgesi yemekleri. Ankara: Güven Matbaası.

Halıcı, N. (1983). Akdeniz Bölgesi yemekleri. Ankara: Güven Matbaası.

Halıcı, N. (2001). Karadeniz Bölgesi yemekleri. Ankara: GÜR-AY Ofset Matbaacılık.

Halıcı, N. (2005). Konya yemekleri. İstanbul: Rumi Yayınları.

Halıcı, N. (2015). Güneydoğu Anadolu Bölgesi mutfak kültürü ve yemekleri. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.

Işık, N., Kılıçarslan, A., Güldemir, O., Önay Derin, Ö., Barı, N. (2017). Ilgın mutfak kültürü ve yemekleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 86-94.

Kozak, M. (2017). Bilimsel araştırma: tasarım, yazım ve yayım teknikleri. Ankara: Detay Yayıncılık.

Özdemir, F. ve Güngör, B. (2016). Kültürel bir değer olarak unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Hatay yemekleri ve bu kültürel değerin korunması önerileri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(Özel sayı 1), 190-199.

Sağır, A. (2012). Bir yemek sosyolojisi denemesi olarak Tokat mutfağı. Turkish Studies,7(4), 2675-2695.

Sarı, E. (2011). Kurşunlu mutfak kültüründe keşkek: geçmişi, bugünü ve yarını. Milli Folklor, 23(90), 54-64.

Serçeoğlu, N. (2014). Yöre halkının mutfak kültürünü tanıma durumunun tespit edilmesi: Erzurum ili örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 36-46.

Şengül, S. ve Genç, K. (2016). Festival turizmi kapsamında yöresel mutfak kültürünün destekleyici bir ürün olarak kullanılması: Mudurnu İpekyolu Kültür Sanat ve Turizm Festivali örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 79-89.

Tez, Z. (2015). Lezzetin tarihi. İstanbul: Hayykitap.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.

Yılmaz, H. (1996). Kayseri İli Develi İlçesi geleneksel mutfağından örnekler. K. Toygar (Ed.). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar (ss. 100-130). Ankara: Türk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları,Yayın No: 17.

Zencir, E. (2016). Yöresel mutfaklar. Eskişehir: Açıköğretim Fakültesi Yayınları.

Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası. (2017). http://www.afyonkarahisartso.org.tr/docs/cografi_isaret.pdf Erişim tarihi: 23/11/2017.

Kültür ve Turizm Bakanlığı http://www.afyonkulturturizm.gov.tr/TR,63436/tarihce.html Erişim tarihi: 16/11/2017.

Şuhut Kaymakamlığı. (2017). http://www.suhut.gov.tr/kulturturizm Erişim tarihi: 23/11/2017.

TUİK. (2013). http://www.tuik.gov.tr/ilGostergeleri/iller/AFYONKARAHISAR.pdf Erişim tarihi: 23/11/2017.

https://cakirozu.tr.gg/ Erişim tarihi: 16/11/2017.

http://www.nufusune.com/1441-afyonkarahisar-suhut-cakirozu-koy-nufusu Erişim tarihi: 11/03/2018.

https://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=234383 Erişim tarihi: 16/11/2017.