Anadolu’nun Gizemli İmparatorluğu Hititlerde Beslenme ve Mutfak Kültürü
Anahtar Kelimeler:
Beslenme- Beslenme kültürü- Hititler- MutfakÖz
Sağlıklı ve dinç kalarak mutlu ve uzun yaşamanın en önemli kuralı düzenli ve dengeli beslenmedir.
Bunun için insan yeryüzünde görüldüğü andan itibaren yaşadığı ortam koşulları ve canlılarıyla
daima bir mücadele içinde olmuştur. İnsan başlangıçtan M.Ö. 10 bin yıl öncesinde başlayan Neolitik
Çağ’a kadar zor ve çetin doğa koşullarında avcı ve toplayıcı bir kültüre sahip olarak yaşamıştır.
Neolitikten itibaren yerleşik düzene geçerek buğday, arpa, çavdar, mercimek gibi bitkiler ile
hayvanlardan domuz, keçi, koyun ve tavuğu evcilleştirerek ilk kez besin üreticisi olmuştur. Daha
sonraki süreçte bilgi birikimi, yeteneği, deneyimi ve teknolojik düzeyi oranında alet, araç, gereç
üreterek daha iyi koşullarda yaşayabilmek için yaşam mücadelesi vermeye devam etmiştir.
Sümerler’in Mezopotamya’da M.Ö. 3200 yıllarında yazıyı icat etmesiyle başlayan uygarlık tarihi,
Anadolu’da ise Hititler’in M.Ö. 17. yüzyılın ortalarında güçlü bir krallık kurmalarıyla başlamıştır.
Hititler M.Ö. 1400 yıllarında imparatorluk ve M.Ö.1200 yıllarında parçalanarak, beylikler halinde
M.Ö.700 yılına kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir. Başlangıçta Kızılırmak kavsi içinde yaşayan
Hititler, Anadolu’nun batı, güney, güneydoğusuna, oradan Suriye, Kıbrıs ve Mezopotamya’nın
kuzey bölgelerinde genelde tarıma dayalı ekonomik bir yaşam sürmüşlerdir. Hititlerle ilgili yapılan
arkeolojik çalışmalarda günümüze kadar 20 binden fazla çivi yazılı tablet bulunmuş, bunların
okunmasıyla Hititlerin gizemli tarihi, dolayısıyla tarıma dayalı ekonomileri ve mutfak kültürleri
hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. Bu çalışmada beslenme ve beslenmenin önemi verildikten
sonra Hititlerin beslenme ve mutfak kültürleri açıklanacaktır.
Referanslar
Akın, G. (2014). Sağlıklı ve Uzun Yaşam İçin Beslenme, Alter Yay. Org.Tic.Ltd.Şti, Ankara
Akın, G., Çevik, A. (2017). Beslenme Kültürünün Ortaya Çıkışı ve Gelişim Tarihi, s:1-14, Editörler, Düriye
Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Dağdubay; Mehmet Sarıoğlan; Göksel Kemal Girgin: Gastronomi üzerine
araştırmalar, Detay Yayınları: 827, Ankara
Akın, G., Gültekin, T. (2015). Ergonomik Restoran Tasarımı ve Güvenliği, Ankara Üniversitesi Meslek
Yüksekokulu, Yayın No:2, Ankara
Albayrak, A., Solak, Ü.M., Uhri, A. (2008). Deneysel Bir Arkeoloji Çalışması Olarak Hitit Mutfağı, Metre Kültür
Yayınları, İstanbul.
Arıhan Karaöz, S. (2012). Antik Çağda Beslenme, Beslenme Antropolojisi-1, Hatipoğlu Yayınları:160, Beslenme ve
Diyetetik Dizisi:03, 45-78, Ankara
Bellwood, P. (2008). First Farmers (The Origins of Agricultural Societies), Blackwell publishing, USA.
Boder, P,P. (2014). Antikçağ ve Ortaçağda, Sanat, Kültür ve Mutfak, Çeviri: Ülken Tansel, Kitap Yayınevi, 36,
Tarih ve Coğrafya dizisi: 14, İstanbul.
Brandau, B., Schicker, H. (2011). Hititler Bilinmeyen Bir Dünya İmparatorluğu, Çeviren: Nazife Mertoğlu,
Arkadaş Yayınevi, Ankara.
Erkut, S. (1990). Hititler’de Tuz Kullanımı, Belleten- LIV-209;1-7, Ankara.
Ertem, H. (1987). Boğazköy Metinlerine Göre Hititler Devri Anadolu’sunun Florası, Türk Tarih Kurumu
Basımevi, Ankara.
Kutluay Merdol, T. (2012a
). Yaşamın Sürdürülmesinde Beslenme ve Temel Özellikler, Hatipoğlu Yayınları. 160;
Beslenme ve Diyetetik Dizisi, 03 Ankara.
Kutluay Merdol, T. (2012b
). Besin Destekleri Tarihçesi, Beslenme Antropolojisi I, Hatipoğlu Yayınları. 160;
Beslenme ve Diyetetik Dizisi, 03 Ankara.
Nardinç, A. (2017). Hititler Anadolu Rüzgârı, Parola Yayınları 390, İstanbul.
Nissen, H. (2015). Ana Hatlarıyla Mezopotamya, Yakın Doğu Arkeolojisinin İlk Dönemleri (M.Ö.9 Bin-2 Bin),
Çeviren: Z. Zühre İlkgelen, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, Deneme, Eleştiri Tarih Dizisi:29, 2015, İstanbul
Özbek, M. (2013). Beslenme Kültür ve İnsan, Alter Yay. Rek. Org. Tic. Ltd. Şti, Ankara
Sevin, V. (2011). Urartu Devleti Anadolu’nun Arkeolojik Atlası, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
S:422-469.
Şensoy, F. (2012). Hititlerde Beslenme ve Mutfak Kültürü Beslenme Antropolojisi-1, Hatipoğlu Yayınları:160,
Beslenme ve Diyetetik Dizisi, 03, s.79-92, Ankara
Uhri, A. (2011). Boğaz Derdi, Arkeolojik, Arkeobotanik, Tarihsel ve Etimolojik Veriler Işığında Tarım ve
Beslenmenin Kültür Tarihi, Ege Yayınları, Kitap Matbaacılık San.Tic.Ltd.Şti, İstanbul
Ünal, A. (2005). Hititler Devrinde Anadolu, 3. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, Kanaat Matbaası, İstanbul.
Ünal, A. (2007). Anadolu’nun En Eski Yemekleri Hititler ve Çağdaş Toplumlarda Mutfak Kültürü, Homer
Kitapevi, İstanbul.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
