Restoran Çalışanlarının Algılamış Oldukları Örgütsel Güven Düzeylerinin Örgütsel Vatandaşlık ve İş Performansına Etkisi: Eskişehir Örneği

Duran CANKÜL; İlker KILIÇ; Ali DOĞANTEKİN

Yazarlar

Duran CANKÜL
İlker KILIÇ
Ali DOĞANTEKİN

Anahtar Kelimeler:

Örgütsel güven- İş performansı- Örgütsel vatandaşlık- Restoran işletmeleri

Öz

Bu araştırmanın amacı restoran çalışanlarının algılamış oldukları örgütsel güven
düzeylerinin örgütsel vatandaşlık ve iş performansı üzerinde etkisi olup olmadığını tespit
etmektir. Araştırma, benzer ürünleri veya hizmetleri sunan birçok işletmenin bulunduğu
yiyecek içecek sektöründe faaliyet gösteren restoranlara önerilerde bulunmaktadır. Bu
öneriler çalışanların örgüte olan bağlılığının, güveninin ve performansının artması ve
işletmelerin verimliliğinin ve rekabet edilebilirliğinin geliştirilmesi açısından oldukça
önemlidir. Araştırma evrenini 3 Kasım 2017 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın
internet sitesinde yer alan, Eskişehir’deki turizm işletme belgeli birinci sınıf 19 adet
restoran çalışanları oluşturmaktadır. Evreni temsil etme açısından örneklem alma yoluna
gidilmemiş 19 adet restoranın çalışanlarının tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma
evreni içerisinde yer alan 19 adet restorandan 4’ünün kapandığı tespit edilmiştir. Geriye
kalan 15 adet restoranda çalışan 200 personele ulaşılmış ve 170 adet kullanılabilir anket
formu elde edilmiştir. Araştırma sonucunda örgütsel güvenin, örgütsel vatandaşlık ve iş
performansını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca örgütsel vatandaşlığın, iş
performansını olumlu yönde etkilediği ortaya konmuştur.

Referanslar

Akkoç, İ., Çalişkan, A. ve Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde Gelişim Kültürü ve Algılanan Örgütsel Desteğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Güvenin Aracılık Rolü. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 105-135.

Aktuna, M. (2007). " İnsan Kaynakları Yönetimi Eğitim Fonksiyonunun Örgütsel Güvene Etkileri ve Bir Uygulama", Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Kütahya.

Allison, B. J., Voss, R. S. ve Dryer, S. (2001). Student Classroom And Career Success: The Role Of Organizational Citizenship Behavior. Journal of Education for Business, 76(5), 282-288.

Altaş, S. S. ve Kuzu, A. (2013). Örgütsel Etik, Örgütsel Güven Ve Bireysel İş Performansı Arasındaki İlişki: Okul Öncesi Öğretmenleri Üzerinde Bir Araştırma. Elektronik Mesleki Gelişim Ve Araştırmalar Dergisi, 1(2), 29-41.

Bateman, T. S. ve Organ, D. W. (1983). Job Satisfaction And Good Soldier: The Relationship Between Affect And Employee Citizenship. Academy of Management Journal, 26 (4), 587–595.

Begenirbaş, M. ve Çalışkan, A. (2014). Duygusal Emeğin İş Performansı Ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Kişilerarası Çarpıklığın Aracılık Rolü. Business and Economics Research Journal, 5(2), 109-127.

Bozkurt, E. (2015). "Örgütsel Adalet, Örgütsel Güven ve Örgütsel Sinizim Arasındaki İlişki", Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Balıkesir.

Büyüköztürk, Ş. (2011), Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı; istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum, Pegem Akademi Yayınları, Ankara

Çelik, M. ve Çıra, A. (2013). Örgütsel Vatandaşlık Davranışının İş Performansı Ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Aşırı İş Yükünün Aracılık Rolü. Ege Akademik Bakış, 13(1), 11-20.

Çınar, F.(2001). “Organizasyonel Davranış Alanında Yeni Bir Yaklaşım: Organizasyonel Yurttaşlık Kavramı,” İşGüç- Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 3:1,

Demirdağ, A. Ş. (2015). “Örgütsel Güven ve İş Tatmini Arasındaki İlişki: Otel İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma” Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir.

Eren, E. (2001). Yönetim ve Organizasyon: Çağdaş ve Küresel Yaklaşımlar, Beta Yayınevi, İstanbul.

Ferres, N. Connell, J. ve Travaglione, A. (2004). "Co-workers Trust As a Social Catalyst For Constructive Employee Attitudes," Journal Of Managerial Psychology, C:19, No:6, ss. 608-622.

Goris J.R., Vaught B.C. ve Pettit J.D., (2003) “Effects of Trust in Superiors and Influence of Superiors of Association Between Indivudial-Job Congurence and Job Performance/Satisfaction”, Journal of Business & Pscychlogy, Vol 17, No.3, pp.327-343.

Kayış, A. (2010), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ed.: Şeref Kalaycı, Asil Yayın Dağıtım,Ankara

Koçel, T. (2003). İşletme Yöneticiliği, 9. Baskı, Beta Baskı A. Ş. İstanbul.

Mathisen, G. E., Einarsen, S. ve Mykletun, R. (2008). The Occurrences And Correlates Of Bullying And Harassment İn The Restaurant Sector. Scandinavian Journal of Psychology, 49(1), 59-68.

Mıshra, A. (1996). "Organizational Responses to Crisis: The Centrality of Trust" Editör: Kramer, Roderick M, Thomas Tyler, Trust In Organization, Newbury Park, ss.1-32.

Nadir, E. (2014). “İnsan Kaynakları Yönetiminde Etik Dışı Uygulamaların İş Tatmini ve İş Performansına Olan Etkileri: Kamu Sektöründe Bir Uygulama” Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Gebze.

Omarov, A. (2009). "Örgütsel Güven ve İş Doyumu: Özel Bir Sektörde Uygulama", Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir.

Organ, D. W. (1988). A Restatement of the Satisfaction-Performance Hypothesis. Journal of Management, 14(4), s.547-557.

Özkan, S. (2012), Örgütsel Güven İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki: Kocaeli Emniyet Müdürlüğü Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.

Paşa, M. (2007), Stresin Bireysel Performans Üzerindeki Etkileri ve Bir Uygulama, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, Bursa-2007.

Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., ve Bachrach, D. G. (2000). Organizational Citizenship Behaviors:

A Critical Review Of The Theoretical And Empirical Literature And Suggestions For Future Research. Journal of management, 26(3), 513-563.

Podsakoff, Philip M., S.B. MacKenzie, R.H. Moorman ve R. Fetter; (1990), “Transformational Leader Behaviors and Their Effects on Followers' Trust in Leader, Satisfaction, and Organizational Citizenship Behaviors”, Leadership Quarterly, Cilt: 1 Sayı: 2, s.107- 142.

Rousseau, D. M. ve Mclean P. J. (1993), “The Contracts of Individuals and Organizations”, (ed.), Cummings, L. L. Staw, B. M., Research and in Organizational Behavior, 15, s. 1-43.

Sahin, F., Koksal, O. ve Ucak, H. (2015). Measuring the Relationship between Managerial Resourcefulness and Job Performance. Procedia Economics and Finance, 23, 878-884.

Sayın, U. (2009). " İşletmelerde Algılanan Örgütsel Adalet Ve İş Tatmini Arasındaki İlişkide Bir Aracı-Bir Uygulama", Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum.

Seçilmiş, C. ve Kılıç, İ. (2017). “Örgütsel Güven, İş-Aile Çatışması ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisinin Belirlenmesi: Seyahat Acentelerinde Bir Uygulama” , Turizm Akademik Dergisi, 4 (1), 65-79.

Şahin, F. (2011). Liderin kültürel zekâsının astların örgütsel vatandaşlık davranışı ile iş doyumu üzerine etkisi. Savunma Bilimleri Dergisi, 10(2), 80-104.

Şişman, M. (1995). " Örgüt Kavramının Kültürel Açıdan Çözümlenmesi ve Eğitim Örgütleri," Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, C:1, No:1, ss. 79-94.

Tan, H. H. ve Lim, A. K. L. (2009). "Trust In Coworkers And Trust In Organizations," The Journal Of Psychology, C:143, No:1, ss. 45-66.

Taşkın, F. ve Roşan, D. (2010). "Örgütsel Güven ve Örgütsel Bağlılık Üzerine Bir Alan Araştırması," Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi , C:2, No:1, ss. 37-46.

Tavşancıl, E. (2006). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.

Tokgöz, E ve Seymen, O. A. (2013). Örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: bir devlet hastanesinde araştırma. Öneri Dergisi, 10(39), 61-76.

Topaloğlu, G. (2004), Dönüştürücü Liderlik ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gebze

Yıldız, N. (2011), İnsan Kaynaklarında Eğitim ve Geliştirme Faaliyetlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkileri Üzerine Uygulamalı Bir Araştırma, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

İnternet Kaynağı http://www.kultur.gov.tr/ (Erişim tarihi: 3.10. 2017).