Yiyecek-İçecek İşletmeleri Çalışanlarının Kültürel Değerleri: Şırnak’ta Bir Araştırma

Çağdaş ERTAŞ

Yazarlar

Çağdaş ERTAŞ

Anahtar Kelimeler:

Kültürel değerler- Yiyecek-içecek işletmeleri- Turizm çalışanları- Hizmet sektörü- Turizmde örgütsel psikoloji

Öz

Günümüzde kültürel değerlerin örgütsel psikoloji açısından rolünü göz ardı etmek, büyük
yönetsel hatalara yol açabilecektir. Çünkü çalışanların kültürel değerlerini önemsemeden
onları yönetmek, mümkün değildir. Kültürel değerlerin örgütsel psikoloji alanındaki
önemi ve konuyla ilgili turizm yazınındaki eksiklik, bu araştırmanın yapılmasının
gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı, yiyecek-içecek işletmeleri
çalışanlarının kültürel değerlerini tespit ederek, öncelikle turizmde örgütsel psikoloji
yazınına, daha sonra yiyecek-içecek işletmeleri özelinde hizmet işletmeleri yöneticilerine
katkı sunmaktır. Araştırma, Şırnak şehir merkezinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek
işletmeleri çalışanları örnekleminde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak
anket kullanılmıştır. Veri toplama süreci sonunda, 138 katılımcıya ulaşılmıştır. Yapılan
açıklayıcı faktör analizi sonucunda, yiyecek-içecek işletmeleri çalışanlarının orta düzeyde
güç mesafesine, erilliğe ve biz odaklılığa, yüksek sayılabilecek düzeyde uzun dönem
odaklılığa ve belirsizlikten kaçınmaya sahip olduğu tespit edilmiştir.

Referanslar

Albayrak, A. S. (2009). Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayınevi.

Almagtone, A. (2015). Ulusal kültürel değerlerin kurumsal çevresel açıklamalara etkisi: Karşılaştırmalı bir araştırma. Yayınlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.

Aydınlı, H. İ. (2003). Örgüt kültürünün yönetim açısından önemi. Bilgi, 7(2), 79-99.

Barutçugil, İ. (2011). Kültürler arası farklılıkların yönetimi. İstanbul: Kariyer Yayınları.

Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum). Ankara: Pegem Akademi.

Çarıkçı, İ. H. ve Atilla, G. (2009). Erillik/dişillik boyutunun empatik beceri ile ilişkisi. Alanya İşletme Fakültesi Derisi, 1(2), 52-63.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik spss ve lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.

Demir, H. (2008). Kültürel renk körlüğü: Kültürel değerler ve iş tatmini arasındaki ilişki üzerine güçlendirmenin aracılık (mediation) etkisi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(2), 211-237.

Deniz, A. (2013). Okullarda güç mesafesi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.

Dörtyol, İ. T. (2012). Ulusal kültürün algılanan hizmet kalitesi ve algılanan müşteri değeri üzerindeki etkisi: Turizm sektöründe bir araştırma. Yayınlanmamış doktora tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.

Erdem, R., Kaya, A., Keklik, B. ve Atilla, A. (2011). Sağlık çalışanlarının toplumsal kültürel eğilimleri. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 14 (1), 27-38.

Erdoğan, İ. (1991). İşletmelerde davranış. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayını.

Erdoğan, İ. (2012). Pozitivist metodoloji ve ötesi. Ankara: Erk Yayınları.

Gunkel, M., Schlaegel, C., Rossteutscher, T. ve Wolff, B. (2015). The human aspect of cross- border acquisition outcomes: The role of management practices, employee emotions, and national culture. International Business Review, 24, 394-408.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. United State of America: Prentice Hall.

Hauff, S., Richter, N. F. ve Tressin, T. (2015). Situational job characteristics and job satisfaction: The moderating role of national culture. International Business Review, 24, 710-723.

Hofstede, G. (1980). Culture’s consequences: International differences in work-related values. CA: Sage Publications.

Hofstede, G., Hofstede, G. J. ve Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the mind. Berkshire, England: McGraw-Hill.

Kalaycı, Ş. (2016). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayınevi.

Kline, P. (1993). An easy guide to factor analysis. London: Routledge.

Koçak, G. N. (2017). Bilimde yapısal kavrayışlar. Ankara: Detay Yayıncılık.

Liu, B. S.-C., Furrer, O. ve Sudharshan, D. (2001). The relationships between culture and behavioral intentions toward services. Journal of Service Research, 4(2), 118-129.

Meglino, B. M. ve Ravlin, E. C. (1998). Individual values in organizations: Concepts, controversies, and research. Journal of Management, 24(3), 351-389.

Newman, K. L. ve Nollen, S. D. (1996). Culture and congruence: The fit between management practices and national culture. Journal of International Business Studies, 27 (4), 753-779.

Nişancı, Z. N. (2012). Toplumsal kültür-örgüt kültürü ilişkisi ve yönetim üzerine yansımaları. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 1279-1293.

Öğüt, A. ve Kocabacak, A. (2008). Küreselleşme sürecinde Türk iş kültüründe yaşanan dönüşümün boyutları. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 23, 145-170.

Paşamehmetoğlu, A. (2010). Kültürel değerlerde farklılaşmanın sosyal sermayeye etkileri: Ankara Mobilyacılar Sitesi (Siteler) ve Ortadoğu Sanayi ve Ticaret Merkezi (Ostim) üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış doktora tezi, Başkent Üniversitesi, Ankara.

Posthuma, R. A. (2009). National culture and union membership: A cultural-cognitive perspective. Relations Industrielles /Industrial Relations, 64(3), 507-529.

Rodrigues, C. A. (1998). Cultural classifications of societies and how they affect cross- cultural management. Cross Cultural Management: An International Journal, 5(3), 31-41.

Rozin, P. (2003). Five potential principles for understanding cultural differences in relation to individual differences. Journal of Research in Personality, 37, 273-283.

Sargut S. (2015). Kültürlerarası farklılaşma ve yönetim. Ankara: İmge Kitapevi.

Seymen, O. A. (2008). Örgütsel bağlılığı etkileyen örgüt kültürü tipleri üzerine bir araştırma. Ankara: Detay Yayıncılık.

Schilpzand, M. C., Martins, L. L., Kirkman, B. L., Lowe, K. B. ve Chen, Z. X. (2013). The relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviour: The role of cultural value orientations. Management and Organization Review, 9(2), 345-374.

Srite, M. ve Karahanna, E. (2006). The role of espoused national cultural values in technology acceptance. MIS Quarterly, 30(3), 679-704.

Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Taras, V., Steel, P. ve Kirkman, B. L. (2011). Three decades of research on national culture in the workplace: Do the differences still make a difference? Organizational Dynamics, 40, 189 198.

Tsoukatos, E. ve Rand, G. K. (2007). Cultural influences on service quality and customer satisfaction: Evidence from Greek insurance. Managing Service Quality, 17(4), 467- 485.

Turan, S., Durceylan, B. ve Şişman, M. (2005). Üniversite yöneticilerinin benimsedikleri idari ve kültürel değerler. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13, 181-202.

Yeşil, S. (2012). Türkiye’nin ulusal kültürel özellikleri ve yenilikçilik potansiyeli arasındaki ilişki açısından bir değerlendirme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 33-62.

Yoo, B. ve Donthu, N. (2002). The effects of marketing education and individual cultural values on marketing ethics of students. Journal of Marketing Education, 24(2), 92- 103.