Etkinliklerin Mevsimsellik Sorununun Çözümünde Araç Olarak Kullanılması: Bozcaada Örneği

Ömer ÇOBAN; Mustafa DOĞAN; Ozan KAYA

Yazarlar

Ömer ÇOBAN
Mustafa DOĞAN
Ozan KAYA

Anahtar Kelimeler:

Mevsimsellik- Etkinlik- Destinasyon- Bozcaada- Basamaklama

Öz

Turizm sektörünün ve destinasyonların önündeki en büyük sorunlardan birisi mevsimsellik sorunu
olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle başta kamu otoritesi, sivil toplum kuruluşları, işletmeler ve
araştırmacılar turizm sektöründeki mevsimsellik sorununun çözümü için çaba harcamaktadırlar.
Mevsimsellik sorununu aşmak amacıyla destinasyonlar için düşük sezon olan dönemlerde çeşitli
etkinlikler düzenlenerek turizm talebi canlı tutulmaya çalışılmaktadır. Çalışmada, Bozcaada
destinasyonu örnek olay olarak ele alınmak suretiyle, etkinliklerin mevsimsellik sorunun çözümünde
nasıl araç olarak kullanılabileceği araştırılmıştır. Bu amaçla çalışmada görüşme yöntemi kullanılarak
keşifsel bir araştırma gerçekleştirilmiş ve destinasyonların mevsimsellik sorununun çözümünde
etkinlikleri nasıl planlamaları gerektiğine ilişkin katkı sağlanması amaçlanmıştır. Veriler 4-8 Nisan
2016 tarihleri arasında Bozcaada yerel yöneticileri, sivil toplum kuruluşu yöneticileri ve turizm
işletmecilerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler
basamaklama tekniği ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda etkinliklerin iyi bir planlama süreci
sonrasında mevsimsellikle mücadeleye katkı sunabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca etkinliklerin
talep açısından sınıflandırılmasının ve etkinliklerin düzenlemesinin önündeki engellerin tespit
edilmesinin süreçte önemli olduğu belirlenmiştir.

Referanslar

Akgül, V. (2010). Türkiye’de Turizmin Mevsimsellikten Çıkarılarak On İki Aya Yayılmasına Yönelik Değerlendirme: Öne Çıkan Alternatif Turizm Türleri. Uzmanlık Tezi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanitma Genel Müdürlüğü.

Alkan, C. (2015). Doğal ve kültürel varlıklara dayalı turistik ürün çeşitlendirmesi ve sürdürülebilirliği literatür çalışması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(19), 214-226.

Allcock (1989). Seasonality. Stephen F. Witt ve Luiz Moutinho (Eds.), Tourism Marketing and Management Handbook içinde (s.387-392). Cambridge: Prentice Hall.

Andersson, T. D. ve Getz, D. (2009). Tourism as a mixed industry: differences between private, public and not-forprofit festivals. Tourism Management, 30(6), 847-856.

Andriotis, K. (2005). Seasonality in Crete: problem or a way of life?. Tourism Economics, 11(2), 207-224.

Ashworth, J. & Thomas, B. (1999) Patterns of seasonality in employment in tourism in the UK. Applied Economics Letter, 6(11), 735-739.

Ball, R. M. (1988). Seasonality: a problem for workers in the tourism labour market? Service Industries Journal, 8(4), 501-513.

Ball, R. M. (1989). Some aspects of tourism, seasonality and local labour markets. Area, 21(1), 35-45.

Bar-On, R. R. V. (1975). Seasonality in tourism: A guide to the analysis of seasonality and trends for policy making. Londra: Economist Intelligence Unit Limited.

Baum, T. ve Hagen, L. (1999). Responses to seasonality: the experiences of peripheral destinations. The International Journal of Tourism Research, 1(5), 299-312.

Baum, T. ve Lundtorp, S. (2001). Seasonality in Tourism: An Introduction. Tom Baum ve Svend Lundtorp (Eds.), Seasonality In Tourism içinde (s. 1-4). Oxford: Pergamon-Elsevier Science.

Bigović, M. (2012). The strength and dynamics of the seasonal concentration in Montenegrin tourism. TURIZAM, 16(3), 102-112.

Brännäs, K. ve Nordström, J. (2006). Tourist accommodation effects of festivals.Tourism Economics, 12(2), 291- 302.

Butler R. W. (1994). Seasonality in Tourism: Issues and Problems. A.V. Seaton, C. L. Jenkins, R. C. Wood, P.U.C. Dieke, M. M. Bennett, L. R. MacLELLAN ve R. Smith (Eds.), Tourism: the State of the Art içinde (s. 332-340). New York: Wiley & Sons.

Butler, R. W. (2001). Seasonality in Tourism: Issues and Implications. Tom Baum ve Svend Lundtorp (Eds.), Seasonality In Tourism içinde (s. 5-22). Oxford: Pergamon-Elsevier Science.

Cannas, R. (2012). An overview of tourism seasonality: key concepts and policies. Almatourism-Journal of Tourism, Culture and Territorial Development, 3(5), 40-58.

Chen, P. J. (2010). Differences between male and female sport event tourists: A qualitative study. International Journal of Hospitality Management, 29(2), 277-290.

Choy, D. J. (1992). Life cycle models for Pacific island destinations. Journal of Travel Research, 30(3), 26-31.

Connell, J., Page, S. J. ve Meyer, D. (2015). Visitor attractions and events: responding to seasonality. Tourism Management, 46, 283-298.

Cuccia, T. ve Rizzo, I. (2011). Tourism seasonality in cultural destinations: empirical evidence from Sicily. Tourism Management, 32(3), 589-595.

De Cantis, S., Ferrante, M. ve Vaccina, F. (2011). Seasonal pattern and amplitude–a logical framework to analyse seasonality in tourism: an application to bed occupancy in Sicilian hotels. Tourism Economics, 17(3), 655-675.

Dodds, R. ve Graci, S. (2010). Sustainable Tourism in Island Destinations. Earthscan: Londra.

Doğaner, S. (1991). Dağ turizmine coğrafi bir yaklaşım: Uludağ’da turizm. Coğrafya Araştırmaları Dergisi, (3), 137-159.

Donatos, G. & Zairis, P. (1991). Seasonality of foreign tourism in the Greek Island of Crete. Annals of Tourism Research, 18(3), 515-519.

Drakatos, C. (1987). Seasonal concentration of tourism in Greece. Annals of Tourism Research, 14(4), 582-586.

Espinet, J. M., Fluvià, M., Rigall-I-Torrent, R. ve Saló, A. (2012). Hotel characteristics and seasonality in prices: an analysis using Spanish tour operators’ brochures. Tourism Economics, 18(4), 749-767.

Flognfeldt, T. (2001). Long-term positive adjustments to seasonality: consequences of summer tourism in the Jotunheimen area, Norway. T. Baum ve S. Lundtorp (Eds.), Seasonality in Tourism içinde (s. 109-117). Oxford: Pergamon.

Gasmi, A. (2013). Seasonal adjustment versus seasonality modelling: effect on tourism demand forecasting. Advances in Management and Applied Economics, 3(4), 119.

Getz, D. (2008). Event tourism: definition, evolution, and research. Tourism Management, 29(3), 403-428.

Getz, D. ve Page, S. J. (2016). Progress and prospects for event tourism research. Tourism Management, 52, 593-631.

Günel, Ö. D. (2009). Turizm Sektöründe Mevsimsellik Sorunu ve Mevsimlik İstihdamın Sektör Çalışanlarının Örgütsel Bağlılıklarına Etkisi: Konaklama İşletmeleri Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Hall, C. M. (2010). Island destinations: a natural laboratory for tourism: introduction. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 15(3), 245-249.

Hartmann, R. (1986). Tourism, seasonality and social change. Leisure Studies, 5(1), 25-33.

Higham, J. ve Hinch, T. (2002). Tourism, sport and seasons: the challenges and potential of overcoming seasonality in the sport and tourism sector. Tourism Management, 23, 175-185.

Hylleberg, S. (1992). Modelling Seasonality. Oxford: Oxford University Press.

Jang, S. S. (2004). Mitigating tourism seasonality: A quantitative approach. Annals of Tourism Research, 31(4), 819-836.

Jansen-Verbeke, M., & Van Rekom, J. (1996). Scanning museum visitors: Urban tourism marketing. Annals Of Tourism Research, 23(2), 364-375.

Kalkınma Bakanlığı (2017a). VII. Beş Yıllık Kalkınma Planı http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/3/plan7.pdf (Erişim Tarihi: 01.08.2017).

Kalkınma Bakanlığı (2017b). VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/2/plan8.pdf (Erişim Tarihi: 01.08.2017).

Kalkınma Bakanlığı (2017c). IX. Beş Yıllık Kalkınma Planı http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/1/plan9.pdf (Erişim Tarihi: 01.08.2017).

Kalkınma Bakanlığı (2017d). X. Beş Yıllık Kalkınma Planı http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/12/Onuncu%20Kalk%C4%B1nma%20Plan%C4%B1.pdf (Erişim Tarihi: 01.08.2017).

Koenig, N. & Bischoff, E. E. (2005). Seasonality: The state of the art. International Journal of Tourism Research, 7(4-5), 201-219.

Kulendran, N. & King, M. L. (1997). Forecasting international quarterly tourist flows using error-correction and time-series models. International Journal of Forecasting, 13(3), 319-327.

Kulendran, N. (1996). Modelling quarterly tourist flows to Australia using cointegration analysis. Tourism Economics, 2(3), 203-222.

Kuşluvan, S. ve Kuşluvan, Z. (1998). Turizmde Mevsimsellik: Nedenleri, Sonuçları ve Yönetimi, Pazarlama Dünyası, 12(69), 18-29.

Küyük, E. F. (2012). Sosyal Turizmin Desteklenmesiyle Turizmde Mevsimselliğin Azaltılması: İspanya Örneği. Uzmanlık Tezi, Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü.

Lee, C., Bergin-Seers, S., Galloway, G. ve McMurray, A. (2008). Seasonality in the tourism industry. Impacts and strategies. Gold Coast: CRC for Sustainable Tourism Pty Ltd.

Martín, J. M. M., Aguilera, J. D. D. J. ve Moreno, V. M. (2014). Impacts of seasonality on environmental sustainability in the tourism sector based on destination type: an application to Spain’s Andalusia region. Tourism Economics, 20(1), 123-142.

Mathieson, A. & Wall, G. (1982). Tourism. Economic, Physical and Social Impacts. Essex: Longmann.

Özsarı, S. H. ve Karatana, Ö. (2013). Sağlık Turizmi Açısından Türkiye’nin Durumu. Journal of Kartal Training & Research Hospital/Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 24(2), 136-144.

Petrevska, B. (2013). Investigating tourism seasonality in Macedonia. UTMS Journal of Economics, 4(1), 37-44.

Reynolds, T.J., Gutman, J. (1988). Laddering theory method, analysis, and interpretation. Journal of Advertising Research 28 (1), 11–31.

Ritchie, J. R. B., & Beliveau, D. (1974). Hallmark events: an evaluation of a stratewgic response to seasonality in the travel market. Journal of Travel Research, 13(2), 14–20.

Rodríguez, J. R. O., Parra-López, E., & Yanes-Estévez, V. (2008). The sustainability of island destinations:

Tourism area life cycle and teleological perspectives. The case of Tenerife. Tourism Management, 29(1), 53-65.

Sun, Y. Y. (2014). A framework to account for the tourism carbon footprint at island destinations. Tourism Management, 45, 16-27.

Sutcliffe, C. M. & Sinclair, M. T. (1980). The measurement of seasonality within the tourist industry: an application to tourist arrivals in Spain. Applied Economics, 12(4), 429-441.

Twining Ward, L., & Baum, T. (1998). Dilemmas facing mature island destinations: cases from the Baltic. Progress in Tourism and Hospitality Research, 4(2), 131-140.

Wanhill, S. R. C. (1980). Tackling seasonality: a technical note. International Journal of Tourism Management, 1(4), 243-245.

Weaver, D. ve Lawton, L. (2002). Tourism Management. Brisbane: Wiley & Sons.

Yacoumis, J. (1980). Tackling seasonality. The case of Sri Lanka. International Journal of Tourism Management,1(2), 84-98.