Geleneksel Türk Tatlısı Olarak Lokum ve Safranbolu Lokumu
Anahtar Kelimeler:
Türk yemek kültürü- Türk tatlıları- Türk lokumu- Safranbolu lokumuÖz
Türk mutfak kültürü, gerek göçebe yaşanılan dönemlerin gerekse yerleşik hayata geçişten sonraki
edinimlerin izlerini taşımaktadır. Türk yemek kültüründe Türk devletlerinin egemen oldukları
topraklardaki yerel kültürlerle etkileşimin yanı sıra gelişen teknolojinin etkileri de görülmektedir.
Bunun en güzel örneklerinden birisi Türk mutfak kültüründeki tatlılardır. Tarihi süreç içerisinde
Türk mutfak kültürü, tatlılar açısından zenginleşmiş ve çeşitlenmiştir. Birçok çeşidi olan Türk
tatlıları içerisinde lokum ayrı bir yere sahiptir. Anadolu'da 15. yüzyıldan beri üretilen lokum 17.
yüzyılda Osmanlı Saray menüsüne dahil olmuştur. 18. Yüzyılda günümüzdeki şeklini alan lokum,
hafif tadı, besleyici özelliği ve sağlığa yararları ile bilinmektedir. Türkiye’de birçok bölgede
üretilmesine karşın lokumun en bilinenlerinden birisi Safranbolu lokumudur. Bu çalışmanın amacı,
geleneksel Türk tatlısı olan lokumun ve Safranbolu lokumunun incelenmesi ve mevcut durumunun
ortaya konulmasıdır. Nitel araştırma tekniklerinden kaynak tarama ve görüşme tekniği kullanılarak
hazırlanan bu çalışmadan elde edilen veriler içerik açısından sınıflandırılmış, lokumun tarihçesi,
lokum üreticiliğinin mevcut durumu, üretim teknikleri, ekonomik değeri incelenmiş, üretim
standartlarına ve üretimine yönelik yasal mevzuat ortaya konmuştur. Çalışmada, ayrıca önemli bir
kültür mirası olan Safranbolu lokumunun sürdürülebilirliği ve tanıtımının sağlanması için öneriler
sunulmuştur.
Referanslar
Akbulut, Mehmet; Özen, Gökhan (2008). Kayısı Lokumu Üretimi ve Beslenmedeki Önemi, Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 1, s. 7-11.
Anonim (2017a), Şekerci Hacı Bekir. http://www.hacibekir.com/Kurumsal/4257/haci-bekir adresinden 22.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Anonim (2017b), TDK. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=LOKUM adresinden 22.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Anonim (2017c), Türk Gıda Kodeksi Lokum Tebliği http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/09/ 20130912- 8.htm adresinden 22.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Anonim (2017d), Akide ve Lokumun Tarihi http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/ 11498/3468/001502808006.pdf?sequence=3 adresinden 22.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Anonim (2017e), Safrantat Lokumları http://www.safrantat.com.tr/web/anasayfa.html adresinden 22.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Arlı, M. ve Gümüş, H. (2007).Mutfak Kültüründe Çorbalar. ICANAS, Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi. 10-15 Eylül, Ankara, 143-158.
Batu, Ali; Kırmacı, Bilal (2006). Lokum Üretimi ve Sorunları, Gıda Teknolojisi Elektronik Dergisi, 3, s.37-49.
Beşirli, H. (2010). "Yemek, Kültür ve Kimlik", Milli Folklor, Yıl.22, No. 87.
Çağlar, Nedret; Özaltın, Nilhan, Fatma (2013). Geleneksel Tatların Yöresel Tatlarla Buluşmasına Bir Örnek “Gül Sarması”, Akdeniz Sanat Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, s. 56-64.
Diker, O. (2016). Kültürel Miras ile Kültürel Miras Turizmi Kavramları Üzerine Kavramsal Bir Çalışma, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 30, s. 365-374.
Doğan, İsmail, Sait (2008) Hammadde ve Sorunlarıyla Türk Lokum Üretimi, Gıda Teknolojisi Elektronik Dergisi, 1, s. 13-17.
Güler, S. (2010), "Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları", Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 26, s.24-30.
Gürsoy, D. (2013). Tarih Süzgecinde Mutfak Kültürümüz, Oğlak Yayıncılık, İstanbul.
Haydaroğlu, İ. (2003), "Osmanlı Saray Mutfağından Notlar",Cilt: 22, Sayı: 34, s.1-9.
Kızıldemir, Ö., Öztürk, E., Sarıışık, M. (2014), "Türk Mutfak Kültürünün Tarihsel Gelişiminde Yaşanan Değişimler", AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 14, Yıl: 14, Sayı: 3, s. 191-210.
Ortakçı, Fatih; Gürses, Mustafa; Sert, Selahattin (2010). Safranbolu Lokumunun Mikrobiyolojik Kalitesi, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 41 (2), s. 145-147.
Özlü, Zeynel (2011). Osmanlı Saray Şekerleme ve Şekerlemecileri ile İlgili Notlar, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 58, s. 171-190.
Palacıoğlu, Sibel (2008). Şekerleme Sektörü Profili, İstanbul Ticaret Odası, s.1-58.
Samancı, Ö. (2008), "İmparatorluğun Son Döneminde İstanbul Mutfak Kültürü", Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi Yayınları, s.1-5.
Şanlıer, Nevin (2005). Yerli ve Yabancı Turistlerin Türk Mutfağı Hakkındaki Görüşleri, GÜ, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 25, Sayı 1, s. 213-227.
T.C. Ekonomi Bakanlığı (2017). Şekerli ve Çikolatalı Mamuller Sektör Raporu https://www.gtb.org.tr/dosya/pdf/sekerli-ve-cikolatali-mamuller-sektor-raporu-1.pdf adresinden 20.07.2017 tarihinde erişilmiştir.
Talas, M. (2005). “Tarihi Süreçte Türk Beslenme Kültürü ve Mehmet Eröz'e Göre Türk Yemekleri”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi , sayı:18: s.273- 283.
Türker, Nuray (2016). Gelecek Turizmde Safranbolu Hatırası Projesi "Safranbolu’yu Ziyaret Eden Turistlerin Hediyelik Eşya Satın Alma Davranışları" Yayımlanmamış Sonuç Raporu, Safranbolu. http://www.kulturveyasam.com/10-madde-ile-en-tatli-milli-ikramimiz-lokum/
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Journal of Tourism & Gastronomy Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
