Gastronomide Sokak Yiyecekleri ve Satıcıları: Teorik Bir Çalışma

Dilek DÖNMEZ POLAT; Aslı GEZEN

Yazarlar

Dilek DÖNMEZ POLAT
Aslı GEZEN

Anahtar Kelimeler:

Sokak yiyecekleri- Sokak satıcıları- Gastronomi- Turizm

Öz

Sokak yiyecekleri tüketimi, kökleri çok eskilere dayanan bir yeme-içme alışkanlığıdır.
Sokak yiyecekleri açısından mutlaka uğranması gereken bir durak olan Türkiye’de,
dışarıda yemek yemek günlük hayatın bir parçasıdır ve ülkemizde sokak yiyecekleri
çeşitliliği bakımından, sokak satıcılarından cadde başlarındaki küçük büfelere kadar çok
sayıda seçenek bulunmaktadır. Türkiye’de sokak yiyecekleri üzerine özellikle internette
birçok köşe yazısı olmasına rağmen sokakta satılan yiyecekler ve bu yiyecekleri üretip
satanlar üzerine gerçekleştirilen akademik çalışmaların oldukça sınırlı olduğu
görülmektedir. Bu çalışma sokakta tezgâh açarak kendi ürettiği ve/veya satın aldığı
yiyecekleri satan sokak satıcılarına ve sokak satıcılarının turizm ve gastronomideki
önemine dikkat çekmek için gerçekleştirilmiştir. Teorik açıdan önemi vurgulanan sokak
yiyecekleri ve satıcılarının mevcut durumlarının yanı sıra içinde maruz kaldıkları çevresel
koşulların analiz edilmesi ve yaptıkları işin sürdürülebilirliğinin belirlenmesi
gerekmektedir. Bu çalışma, mutfak kültürümüzde mütevazı görünmekle birlikte son
derece önemli olan sokak yiyeceklerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve sokak
tezgâhlarına yansıyan sokak lezzetlerini üreten ve/veya satın alarak satan sokak satıcıları
hakkında farkındalık yaratması ve öneriler sunması açısından önem taşımaktadır.

Referanslar

Ar, H. (2015). Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunmasında Turist Rehberlerinin Rolü, (Yayınlanmamış

Yüksek Lisans Tezi), Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Balıkesir.

Ardahan, F. (2013). Gastronomi ve Turizm, Antalya Bugün İnternet Gazetesi [https://www.antalyabugun.com/makale/gastronomi-ve-turizm-17081.html] (E-rişim 10 Haziran 2017).

Avcıkurt C., Sarıoğlan M. ve Girgin G.K. (2007). Yiyecek-İçecek Olgusuna Sosyolojik Bir Bakış. 1. Ulusal Gastronomi Sempozyumu ve Sanatsal Etkinlikler, 4-5 Mayıs 2007, Antalya, ss.1-7.

Ballı, E. (2016). Gastronomi Turizmi Açısından Adana Sokak Lezzetleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4, Special Issue 1; 3-17.

Baykul, A. ve Dulupçu, M.A. (2009). Isparta İl Merkezindeki Gıda Hizmet Sektöründe Çalışan Esnafın Sorunları Üzerine Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (10): 63-81.

Candemir, A. (2010). Perakendecilik Sektöründe Kent Bakkallarının Rekabet Gücünün Analizi: İzmir Örneği. Ege Akademik Bakış Dergisi, 10 (1): 211-238.

Cardoso R.C.V., Companion M. ve Marras S. R. (2014). Street Food: Culture, Economy, Health and Governance. New York: Routledge.

Civanoğlu, İ.M. (2017). Gastronomi Turizmi, [http://trablom.wixsite.com/loppe/singlepost/2017/01/14/GASTRONOM%C4%B0-TUR%C4%B0ZM%C4%B0] (Eri-şim 15 Haziran 2017).

Demirer, Ö. (2017). Esnaf ve Sanatkâr İşletmelerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri: Çorum İlinde Bir Araştırma. Ömer Halis Demir Üniversitesi İİBF Dergisi, 10 (1): 153-170.

Deveci, B., Türkmen, S. ve Avcıkurt, C. (2013). Kırsal Turizm ile Gastronomi Turizmi İlişkisi: Bigadiç Örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(2): 29-34.

Gavcar, E., Uçma, T. ve Köroğlu, Ç. (2006). Seyyar Pazar Esnafının Sorunları ve Çözüm Önerileri (Muğla İli Örneği). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (9): 133-142.

Genç, S. (2016). 19 Yüzyıl Ortalarına Doğru Kemer Edremit Esnafı Üzerine Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (36): 383-400.

Gıdahattı Dergisi. (2016). Gastronominin Ünlü İsimleri “Yemeğini Keşfet” Dediler. [https://www.gidahatti.com/gastronominin-unlu-isimleri-yemegini-kesfet-dediler-51037/] (Erişim 16 Haziran 2017).

Güner, N. (2016). Sokak Lezzetleri. Apelasyon - Tarım, Gastronomi, Turizm, Sağlık, Kültür, Yaşam Dergisi, 37.

Kecisi, M. (2012). Kırsal Turizme Olan Talepte Yöresel Yiyecek ve İçecek Kültürünün Rolü. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14 (23): 33-37.

Kuşat, N. (2012). Bölgesel Kalkınmada Geleneksel Gıda Ürünlerinin Rolü ve Geleneksel Gıdalarda İnovasyon Belirleyicileri Üzerine Bir Çalışma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19 (2): 261-275.

Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2007). Türkiye Turizm Stratejileri 2023 Eylem Planı 2007-2013 [http://www.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/906,ttstratejisi2023pdf.-pdf?0] (Erişim 15 Haziran 2017).

McIntosh, R., ve Goeldner, C. (1990). Tourism: Principles, Practices, Philosophies (6th ed.), New York: John Wiley & Sons.

Merdol, T.K. (1998) Tarihten Günümüze Toplumlar ve Beslenme Alışkanlıkları, (Toygar, Kamil. Türk Kültürü Üzerine Araştırmalar kitabının içinden), Ankara, Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No: 22, 135-143.

Mosupye, F. ve Von Holy, A. (1999). Microbiological Quality And Safety Of Ready To Eat Street-Vended FoodsI in Johannesburg, South Africa. Journal of Food Protection, 62: 1278-1284.

Örs, A. (2004). Sokak Yiyecekleri Tarihe Karışıyor. [http://arsiv.sabah.com.tr/2004/11/24/cp/gur102-20040926 102.html] (Erişim 15 Haziran 2017).

PaxAdvisor. (2016). Turizmde Gastronomi Çağı Başladı. [http://dergi.paxadvisor.com/endustri/turizmdegastronomi-cagi-basladi/] (Eri-şim 15 Haziran 2017).

Sarımaden, S.D. (2015). Ülkelerin Sokak Yiyecekleri ile Sınavı, [http://www.turizmglobal.com/ulkelerin-sokakyemekleri-ile-sinavi] (Erişim 16 Haziran 2017).

Sokak Yiyecekleri. (2017). Türkiye Sokak Yiyecekleri, [http://www.sokakyemekleri.com/turkiye-sokak-yemekleri](Erişim 15 Hazi-ran 2017)

Streetfood (2015). Street Food Life: Countries. [http://streetfood.org/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Ite52] (Erişim Tarihi 15 Haziran 2015).

Tayfun, A. ve Tokmak, C. (2007). Tüketicilerin Türk Usulü Fastfood İşletmelerini Tercih Etme Sebepleri Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (22): 169-183.

Tuncer, B. ve Biçer, S. (2009). Seyyar Yemekçiler, Seyyar Kent Heykelleri. [www.streetfood.org] (Erişim 15 Haziran 2017).

Turizm Report. (2017). Sokak Lezzetleri Festivali Başlıyor. [https://turizmreport.com/sokak-lezzetleri-festivalibasliyor/] (Erişim 15 Haziran 2017).

World Health Organisation. (1996). Essential Safety Requirements For Street-Vended Foods (Revised Edition). WHO/FAO Food Safety Unit - Division of Food and Nutrition, Geneva.

Zağralı, E. ve Akbaba, A. (2015). Turistlerin Destinasyon Seçiminde Yöresel Yemeklerin Rolü: İzmir Yarımadası’nı Tercih Eden Turistlerin Görüşleri Üzerine Bir Araştırma. Journal of Yaşar University, 10 (40): 6633-6644.