Geleneksel Gastronomi İşletmelerinde Ürün Odaklı Uzmanlaşma Stratejisinin Dijital İtibar Üzerinden Analizi (Analysis of Product-Oriented Specialization Strategy in Traditional Gastronomy Enterprises Through Digital Reputation)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1898Anahtar Kelimeler:
Gastronomi turizmi- Ürün odaklı uzmanlaşma- Metin madenciliği- Dijital itibar yönetimi- İmza ürünÖz
Bu çalışma, gastronomi turizminde sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamada ürün odaklı uzmanlaşma stratejisinin müşteri algısı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, Afyonkarahisar destinasyonunda faaliyet gösteren ve geleneksel mutfak mirasıyla öne çıkan bir restorana ait 1.401 adet kullanıcı yorumu oluşturmaktadır. Metodolojik olarak, Python programlama dili kullanılarak Doğal Dil İşleme (NLP) ve metin madenciliği teknikleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları; işletmenin dijital itibarının temel belirleyicisinin %51,7 (n=725) oranla lezzet algısı olduğunu; ürün uzmanlaşmasının ise ‘İmza Ürün’ (Tandır, n=311) ve ‘Deneyimsel Tadım’ (Aşçı Tabağı, n=258) kavramları üzerinden somutlaştığını ortaya koymuştur. Bulgular, geleneksel gastronomi işletmelerinde operasyonel kısıtların (sıra bekleme, n=206), ürün otantikliği ve lezzet uzmanlığı ile tolere edildiğini (hizmet telafisi) göstermektedir. Bu çalışma, yerel mutfak kültürünün dijital veriler aracılığıyla analiz edilmesi bakımından literatüre metodolojik bir katkı sunmaktadır. Araştırma, incelenen işletme özelinde, gastronomi sektöründeki somut ürün odaklı bir uzmanlaşma modelinin müşteri algısı üzerinde güçlü bir konsolidasyon sağlama potansiyeline sahip olduğuna işaret etmektedir.
Referanslar
Berezina, K., Bilgihan, A., Cobanoglu, C., & Okumus, F. (2016). Understanding satisfied and dissatisfied hotel customers: Text mining of online reviews. Journal of Hospitality Marketing & Management, 25(1), 1-24. https://doi.org/10.1080/19368623.2015.983631
Bi, J.-W., Zhu, X.-E., & Han, T.-Y. (2024). Text analysis in tourism and hospitality: A comprehensive review. Journal of Travel Research, 63(8), 1847-1869. https://doi.org/10.1177/00472875231189447
Bousquet, J., & Stone, M. J. (2026). Unveiling regional identity through restaurant menus: An exploratory study of signature dishes in the Okanagan Valley (British Columbia, Canada). Gastronomy, 4(1), 5. https://doi.org/10.3390/gastronomy4010005
Calheiros, A. C., Moro, S., & Rita, P. (2017). Sentiment classification of consumer-generated online reviews using user-defined tags. Journal of Hospitality Marketing & Management, 26(6), 675-693. https://doi.org/10.1080/19368623.2017.1272534
Çelik, S., Kart, N., & Sandıkcı, M. (2021). Yerel Restoran İşletmecilerinin Afyonkarahisar’ın "UNESCO Gastronomi Şehri" Unvanına Yönelik Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2300-2319
Filieri, R., & McLeay, F. (2014). E-WOM and accommodation: An analysis of the factors that influence travelers' adoption of information from online reviews. Journal of Travel Research, 53(1), 44-57. https://doi.org/10.1177/0047287513481274
George, O. A., & Ramos, C. M. Q. (2024). Sentiment analysis applied to tourism: Exploring tourist-generated content in the case of a wellness tourism destination. International Journal of Spa and Wellness, 7(2), 139-161. https://doi.org/10.1080/24721735.2023.2201389
Gronroos, C. (1988). Service quality: The six criteria of good perceived service quality. Review of Business, 9(3), 10-13.
Guo, Y., Barnes, S. J., & Jia, Q. (2017). Mining meaning from online ratings and reviews: Tourist satisfaction analysis using latent dirichlet allocation. Tourism Management, 59, 467-483. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.09.009
Harrington, R. J. (2004). Part I: The Culinary Innovation Process—A Barrier to Imitation. Journal of Foodservice Business Research, 7(3), 35–57. https://doi.org/10.1300/J369v07n03_04
He, W., Zha, S., & Li, L. (2013). Social media competitive analysis and text mining: A case study in the hotel industry. International Journal of Information Management, 33(3), 464-472. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2013.01.003
Hoffman, K. D., & Bateson, J. E. (2010). Services Marketing: Concepts, Strategies & Cases (4. baskı). Cengage Learning.
İbret, B. Ü. (2011). Türkiye’de yeni gelişen bir termal turizm merkezi: Çavundur Kaplıcası. Doğu Coğrafya Dergisi, 12(18), 135-164.
Kirilenko, A. P., Stepchenkova, S. O., Kim, H., & Li, X. (2018). Automated sentiment analysis in tourism: Comparison of approaches. Journal of Travel Research, 57(8), 1012-1025. https://doi.org/10.1177/0047287517729757
Kivela, J., & Crotts, J. C. (2006). Tourism and Gastronomy: Gastronomy’s Influence on How Tourists Experience a Destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30, 354-377. https://doi.org/10.1177/1096348006290115
Kwon, W., Lee, M., & Bowen, J. T. (2022). Exploring customers’ luxury consumption in restaurants: A combined method of topic modeling and three-factor theory. Cornell Hospitality Quarterly, 63(1), 66–77. https://doi.org/10.1177/1938965520935560
Litvin, S. W., Goldsmith, R. E., & Pan, B. (2008). Electronic word-of-mouth in hospitality and tourism management. Tourism Management, 29(3), 458-468. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2007.05.011
Luca, M. (2016). Reviews, reputation, and revenue: The case of Yelp.com. Harvard Business School Working Paper, No. 12-016.
Madison, R. L., & Okumus, B. (2024). Destination marketing through a signature dish: The case of Orlando’s signature dish. Journal of Hospitality & Tourism Cases, 12(4), 157–164. https://doi.org/10.1177/2164998724125925
Mutlu, A. S., & Sandıkcı, M. (2024). UNESCO Gastronomi Kenti Kriterleri Rehberliğinde Gastronomi Eylem Planı: Afyonkarahisar Örneği. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi (IJTEBS), 8(2), 96-114
Nguyen, T. T. T., & Tong, S. (2022). The impact of user-generated content on intention to select a travel destination. Journal of Marketing Analytics, 1-14. https://doi.org/10.1057/s41270-022-00164-7
Oğuz, S., & Buzcu, Z. (2025). Gastronomi Destinasyonu Seçiminde Turist Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Tespiti: Afyonkarahisar, Gaziantep, Nevşehir ve Adana Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(4), 3416-3438. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1720
Özdemir, M., & Kervankıran, İ. (2011). Turizm ve turizmin etkileri konusunda yerel halkın yaklaşımlarının belirlenmesi: Afyonkarahisar örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, (24), 1-25.
Ryu, K., & Han, H. (2010). Influence of the quality of food, service, and physical environment on customer satisfaction and behavioral intention in quick-casual restaurants: Moderating role of perceived price. Journal of Hospitality & Tourism Research, 34(3), 310-329.
Smith, S., & Costello, C. (2009). Culinary tourism: Satisfaction with a culinary event. Journal of Culinary Science & Technology, 7(2-3), 163-177. https://doi.org/10.1080/15428050903313460
Tüfekçi, Ö. K., Tüfekci, N., & Kocabaş, D. (2020). Termal turizmde sosyal medya pazarlama faaliyetlerinin algılanan hizmet kalitesine ve marka değerine etkisi: Afyonkarahisar’da bir araştırma. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 7(Özel Sayı), 937-963. https://doi.org/10.30798/makuiibf.79134
Vercellis, C. (2009). Business Intelligence: Data Mining and Optimization for Decision Making. Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470753866
Xiang, P., Du, Q., Ma, Y., & Fan, W. (2017). A comparative analysis of major online review platforms: Implications for social media analytics in hospitality and tourism. Tourism Management, 58, 51-65. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.10.001
Xiang, Z., Schwartz, Z., Gerdes Jr, J. H., & Uysal, M. (2015). What can big data and text analytics tell us about hotel guest experience and satisfaction?. International Journal of Hospitality Management, 44, 120-130. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2014.10.013
Yan, X., Wang, J., & Chau, M. (2015). Customer revisit intention to restaurants: Evidence from online reviews. Information Systems Frontiers, 17(3), 645-657.
Zencir, B. (2022). Afyonkarahisar İli Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Swot Analizi İle Değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Mesleki Eğitim ve Uygulama Dergisi (ANAMEUD), 1(2), 13-36.
Zhang, S.-N., Li, Y.-Q., Liu, C.-H., & Ruan, W. (2021). Reconstruction of the relationship between traditional and emerging restaurant brand and customer WOM. International Journal of Hospitality Management, 94, 102879. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2020.102879
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
