Gastronomide Bulut Mutfak Çalışmaları: Sistematik Literatür İncelemesi (Cloud Kitchen Studies in Gastronomy: A Systematic Literature Review)

Duran CANKÜL; Işıl CANKÜL; Doğuhan EROĞLU

doi:10.63556/jotags.2026.1882

Yazarlar

Duran CANKÜL
Işıl CANKÜL
Doğuhan EROĞLU

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1882

Anahtar Kelimeler:

Bulut mutfak- Gastronomi- Sistematik literatür incelemesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, bulut mutfak konusuna ilişkin alanyazını inceleyerek kavramsal çerçeveyi, araştırma yönelimlerini ve temel tartışma alanlarını ortaya koymak; elde edilen bilgiler doğrultusunda bulut mutfakların sektör içindeki gelişim dinamikleri ve sürdürülebilirliğine yönelik değerlendirmeler yapmaktır. Sistematik literatür taraması Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilen çalışmalar üzerinden yürütülürken; TR Dizin kapsamındaki ulusal çalışmalar ise kavramsal çerçeveyi desteklemek amacıyla ayrıca değerlendirilmiştir. Sistematik literatür taraması ile elde edilen çalışmalar, PRISMA protokolü doğrultusunda belirlenen dahil etme ve hariç tutma kriterlerine uygun olarak analiz edilmiş ve bu kapsamda 2021-2025 yılları arasından yapılmış olan toplam 21 akademik çalışma değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen akademik çalışmaların çoğunluğunda karma araştırma deseni tercih edilmiş; veri toplama aracı olarak ise anketler ve yarı yapılandırılmış mülakatlar kullanılmıştır. Coğrafi dağılım incelendiğinde, bulut mutfaklara ilişkin akademik üretimin büyük ölçüde Hindistan, Brezilya ve Çin gibi ülkelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Tematik açıdan çalışmaların en çok tüketici davranışları, lojistik verimlilik, dijitalleşme ve COVID-19 salgını sonrası dönüşüm konularına odaklandığı görülmektedir.

Referanslar

Alan, H., ve Köker, A. R. (2022). Covıd-19 Sürecinde Hız Kazanan İş Modeli İnovasyonu Olarak Bulut Mutfak Girişimciliği: Dünyadan ve Türkiye’den Örnekler. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23 (Covıd-19 Özel Sayısı), 135-152. https://doi.org/10.31671/doujournal.946992

Arman, A. (2021). Restoranlarda İş Modeli İnovasyonu Kapsamında Bulut Mutfaklar Üzerine Nitel Bir Araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(3), 1569-1592.

Ashton, M., Tuomi, A., ve Backman, P. (2022). Ghost production: applying the servuction model to establish a typology and propose a research agenda for on-demand restaurant food delivery. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 6(5), 1730-1754.

Baltacı, F., ve Yıldız, A. (2023). Restoran İşletmecilerinin Hayalet Mutfak Girişimine Yönelik Bakış Açılarının Belirlenmesi: Gaziantep İlinde Nitel Bir Uygulama. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 350-371. https://doi.org/10.21547/jss.1190251

Boyacı, D. (2022). Yeni normal gastronomi trendi: çevrimiçi yemek teslimat sistemi ve hayalet mutfaklar, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (2): 1452-1365.

Bozagcı, E. C., ve Çevik, A. (2022). Bulut Mutfak Modeli Üzerine Nitel Bir Araştırma: Avane Cloud Kitchens. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(2), 675-688. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1091100

Cai, R., Leung, X. Y., ve Chi, C. G.-Q. (2022). Ghost kitchens on the rise: Effects of knowledge and perceived benefit-risk on customers’ behavioral intentions. International Journal of Hospitality Management, 101, Article 103110. https://doi.org/ 10.1016/j.ijhm.2021.103110

Chatterjee, R., Singh, A., ve Singh, V. (2022). Ethical and Sustainable Perceptions on Cloud Kitchen Business-A Study of Consumers and Stakeholders during the Covid-19 Pandemic. International Journal of Hospitality and Tourism Systems, 15(COVID-19 Issue), 76.

Cheng, C. C., Tsai, M. C., Chang, Y. Y., ve Chen, C. T. (2025). Identifying services barriers and risks in cloud kitchens: Insights from a novel risk assessment model. International Journal of Hospitality Management, 124, 103996.

Da Cunha, D. T., Hakim, M. P., Alves, M. M., Vicentini, M. S., ve Wiśniewska, M. Z. (2024). Dark kitchens: Origin, definition, and perspectives of an emerging food sector. International Journal of Gastronomy and Food Science, 100884.

Domingo-Carrillo, M. Á., Chávez-Miranda, E., ve Escobar-Pérez, B. (2020). Scientific production on revenue management in tourism on Web of Science and Scopus. Current Issues in Tourism, 23(7), 880-905.

Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D, Pandey, N. and Lim, W. M. (2021). How to Conduct a Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296.

Fisch, C., ve Block, J. (2018). Six tips for your (systematic) literature review in business and management research. Management Review Quarterly, 68, 103-106.

Giousmpasoglou, C., Ladkin, A., ve Marinakou, E. (2024). Worker exploitation in the gig economy: the case of dark kitchens. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 7(1), 414-435.

Hakim, M.P vd., (2022). What is a dark kitchen? A study of consumer’s perceptions of deliver-only restaurants using food delivery apps in Brazil. Food Research International, 161, 111768. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2022.111768.

Hakim, M.P. vd., (2023). Exploring dark kitchens in Brazilian urban centres: a study of delivery-only restaurants with food delivery apps. Food Research. Int. 170, 112969 https://doi.org/10.1016/j.foodres.2023.112969.

Islam, M. T., Hossain, M. I., Saleh, R. A., Kumar, J., ve Konar, R. (2024). Facebook Reviews and Consumers’ Food Purchase Behaviour in Cloud Kitchens: The Moderating Role of Product Knowledge. Asia-Pacific Journal of Innovation in Hospitality and Tourism, 13(1), 127-146.

Iswan, M. I., ve Binti Kamsin, I. F. (2021). Food customization in cloud kitchens based on meal plans for working-class consumers in Malaysia. In Proceedings of the 2021 14th International Conference on Developments in eSystems Engineering (DeSE) (pp. 291–295). https://doi.org/10.1109/DeSE54285.2021.9719494

Işık, Z., Işık, M. F., & Yıldız, T. E. (2025). Sınırları Aşan Deneyimler; Turizmde İnovasyonun Bilimsel ve Pratik Yansımaları. Journal of Silk Road Tourism Research, 5(1), 42-54.

İş, M. (2024). Yeni Nesil Yemek Hizmeti Modelleri: Avane Cloud Kitchens Örneği. Journal of Silk Road Tourism Research, 4(2), 59-70.

Jiang, Y., Balaji, M. S., ve Lyu, C. (2024). Cultivating initial trust in ghost kitchens: A mixed-methods investigation of antecedents and consequences. International Journal of Hospitality Management,119. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2024.103727

Kahil, N. N., Saad, S. G., & Abed, M. A. A. (2025). The impact of digital marketing on customer satisfaction and future purchase intention within cloud kitchens. The International Journal of Tourism and Hospitality Studies, 8(1), 173-190.

Lahiri, S., Bose, I., ve Majumdar, A. (2024). Rebel foods’ cloud kitchen technologies: Food forthought? Communications of the Association for Information Systems, 54(1), 155–179. https://doi.org/10.17705/1CAIS.05407

Mathur, P., ve Mathur, V. K. (2023). Consumer purchase intention and behavior toward cloud kitchen (pandemic opportunity) with reference to India: An empirical examination. Jindal Journal of Business Research, 12(2), 194-208.

Neria, G., Hildebrandt, F. D., Tzur, M., ve Ulmer, M. W. (2024). The Restaurant Meal Delivery Problem with Ghost Kitchens. Transportation Science. 34 (6), 326-348 https://doi.org/10.1287/trsc.2024.0510

Nigro, C., Iannuzzi, E., Di Santo, N., ve Sisto, R. (2023). Food delivery, ghost kitchens and virtual restaurants: temporary or long-lasting game changers? Britanya Gıda Dergisi, 125 (6), 2217–2233.

Pati, D., ve Lorusso, L. N. (2018). How to write a systematic review of the literature. HERD: Health Environments Research ve Design Journal, 11(1), 15-30.

Pollock, A., & Berge, E. (2018). How to do a systematic review. International Journal of Stroke, 13(2), 138-156.

Rother ET. (2007). Systematic literature review X narrative review. Acta Paul Enferm; 20:5e6. https://doi.org/10.1590/ S0103-21002007000200001

Rout, A., Dawande, M., ve Janakiraman, G. (2024). Cloud-Kitchens: Value Creation Through Co-Location. Production and Operations Management, 33(2), 512-529.

Sandelowski, M. (2000). Combining qualitative and quantitative sampling, data collection, and analysis techniques in mixed‐method studies. Research in nursing ve health, 23(3), 246-255.

Saygı, B., ve Ceylan, Z. (2022). Bulut mutfakların kurulum adımları, çalışma şekli ve modelleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(2), 799-817.

Seghezzi, A., Siragusa, C., Mangiaracina, R., Perego, A., ve Tumino, A. (2023). Dark, cloud and ghost kitchens: A logistics perspective. In Proceedings of the XXVIII Summer School "Francesco Turco" – Blue, Resilient ve Sustainable Supply Chain (pp. 150–155). Italy.

Shapiro, A. (2023). Platform urbanism in a pandemic: Dark stores, ghost kitchens, and the logistical-urban frontier. Journal of Consumer Culture, 23(1), 168-187. https://doi.org/10.1177/14695405211069983

Süzer, Ö., Uçuk, C., Doğdubay, M., ve Dinç, Y. (2021). Endüstri 4.0’ın Yiyecek İçecek Endüstrisine Bir Yansıması Olarak Bulut Mutfaklar (Kavramsal Bir Analiz). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(2), 975-989

Şeyhanlıoğlu, H. Ö., & Hasoğlu, M. (2025). Examining the relationships between destination image, tourist satisfaction, gastro tourism attitudes and repeat recommendation intentions: the case of istanbul. Anuario Turismo y Sociedad, (36), 295-312.

Tarınç, A., ve Ülken, H. (2021). Covid-19 sonrası gelişen mutfak akımı: bulut mutfak. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 4(2), 321-328.

Vu, O.T.K., Duarte Alonso, A., Tran, T.D., Nicholson, G.J., (2023). Illuminating the dark kitchen business model - a knowledge-based perspective from the supply-side. J. Hospit. Tourism Management. 55, 318–331. https://doi.org/10.1016/j. jhtm.2023.04.013

Wadia, A. K., ve Rawal, N. (2024). Unveiling the cloud kitchen phenomenon: Analyzing customer awareness and shifting preferences. Indian Journal of Natural Sciences, 15(87), 1-12.

Yeşilyurt, B. Ve Kurnaz, A. (2021). Koronavirüs (Covid-19) Pandemi sürecinde restoran sektöründe yeni bir uygulama: bulut mutfaklar. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 10(2), 47-62