Türkiye’de Düzenlenen Temalı Festivaller: Seçilmiş Örnekler Üzerinden Bir İnceleme (Themed Festivals Held in Turkey: An Examination Through Selected Cases)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1877Anahtar Kelimeler:
Kültür-Sanat- Gastronomi- Temalı festival- Festival turizmi- TurizmÖz
Bu çalışmada Türkiye’de düzenlenen temalı festivallerin seçilmiş örnekler üzerinden incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında festivaller, gastronomi temalı ve kültür-sanat temalı olmak üzere iki gruba ayrılarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Gastronomi temalı festivaller kapsamında kiraz, mesir macunu, ot, yemek festivali gibi etkinliklere yer verilirken; kültür ve sanat temalı festivaller kapsamında yağlı güreş, film, caz, opera, bale festivalleri gibi farklı temalara sahip festivaller seçilmiştir. Festivallere ilişkin erişilebilen resmi internet siteleri, festivallerle ilgili gazete haberleri, çevrim içi kaynaklar ve konuya ilişkin yayımlanmış eserler incelenmiş ve veriler doğrultusunda SWOT (GZTF) analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, gastronomi ve kültür-sanat temalı festivallerin tema ve faaliyet alanı bakımından farklılık göstermesine karşın benzer güçlü yönlere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Her iki festival türü de kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamakta, destinasyonların tanıtımını desteklemekte ve turizm talebinin artırılmasında önemli rol oynamaktadır. Buna karşılık festivallerin belirli bir tema ve ilgi alanına odaklanması nedeniyle hedef kitlenin sınırlı kalması temel zayıf yönler arasında yer almaktadır. Özellikle gastronomi temalı festivallerde tek bir ürüne bağlı olunması, üretim süreçlerinde yaşanacak aksaklıklardan dolayı festivalin sürdürülebilirliği konusunda tehdit oluşturabilmektedir. Bununla birlikte, farklı paydaşların aynı etkinlikte bir araya gelmesi ve işbirliği olanaklarının gelişmesi festivaller açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirilmiştir.
Referanslar
Adana Lezzet Festivali, (2021). https://www.adanalezzetfestivali.com.tr/?utm_source (Erişim Tarihi: 15.02.2026).
Alan, A. A., & Kızılcalıoğlu, G. (2020). Festival algısı ve memnuniyet üzerine bir araştırma: Adana ve Antalya Film Festivali Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3855-3872.
Alonso, A. D., & Bressan, A. (2013). Stakeholders’ perspectives on the evolution and benefits of a traditional wine festival: The case of the Grape Festival (“Festa dell’Uva”) in Impruneta, Italy. Journal of Convention & Event Tourism, 14(4), 309-330). DOI: 10.1080/15470148.2013.834806
Altın Koza Film Festivali, (2025). https://altinkozaff.org.tr/festival-hakkinda/oduller/ (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
Aslan, M. (2024). En uzun soluklu festivalimiz Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali. M. Aytekin ve S. Özmen (Eds.), 1923’ten 2023’e Türkiye’de iletişim. Palet Yayıncılık.
Atak, O. (2009). Türk Turizminin Tanıtımında Festivallerin Yeri ve Önemi: Antalya Örneği [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi].
Chang, W. (2011). A taste of tourism: Visitors' motivations to attend a food festival. Event Management, 15(2), 151-161. DOI:10.3727/152599511X12990855575024
Cömert, M., & Çetin, K. (2017). Gastronomi temalı yerel festivaller üzerine bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 10(54), 1092-1101. doi.org/10.17719/jisr.20175434677.
Cudny, W. (2014). The phenomenon of festivals: Their origins, evolution, and classifications. Anthropos, 109(2), 640-656. DOI:10.5771/0257-9774-2014-2-640
Çelebi, S. K. (2019). Festival. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/festival.
Çetiner, S. K. (2024). İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı’nın kültür sanat faaliyetleri (1971-2021) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
Çoban, M., & Süer, S. (2018). Destinasyon markalaşmasında festival turizminin rolü: Alaçatı Ot Festivali üzerine bir araştırma. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 58-67. doi: 10.30625/ijctr.424439.
Çukurova Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği, (2026). https://www.cuktob.org.tr/adana-altinkoza-film-festivali/ (Erişim Tarihi: 19.02.2026).
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü, (2026). https://www.operabale.gov.tr/festivaller-yarismalar/festivaller/6 (Erişim Tarihi: 16.02.2026).
Dursun, M. T. (2019). Alaçatı Ot Festivali. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/alacati-ot-festivali.
Edirne Belediye Başkanlığı, (2015). https://edirnekirkpinar.com/tr/yazi/3-kulturel-kimlikler/15-pehlivan (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
Edirne İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2026). https://edirne.ktb.gov.tr/TR-76392/kirkpinar-yagli-guresleri.html (Erişim Tarihi: 12.02.2026).
Edirne Valiliği, (2023). https://www.edirne.com.tr/place/kakava-senlikleri/159 (Erişim Tarihi: 15.02.2026).
GastroAntep, (2025). https://gastroantepfest.com/ (Erişim Tarihi: 03.02.2026).
Getz, D., & Page, S. J. (2016). Progress and prospects for event tourism research. Tourism Management, 52, 593-631. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2015.03.007
Görk, R. V. (2010). Nedir şu yeşilçam’ın meyvesi ‘Altın Portakal’? Antalya’nın yeniden yapılandırılması sürecinde Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin metalaştırılması. Akdeniz İİBF Dergisi, 10(20), 1-40.
Güneş, G. H., & Sürme, M. (2024). Etkinlik turizmi kapsamında Adana ilinde gerçekleştirilen Lezzet Festivali ile Portakal Çiçeği Karnavalı’nın SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Journal of Applied Tourism Research, 5(2), 74-84.
Güven, B. N. (2023). Alaçatı Ot Festivali. https://alacati-otelleri.com/alacati-etkinlikler/alacati-ot-festivali/?utm_source.
Hazarhun, E. (2019). Aspendos Opera ve Bale Festivali. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/aspendos-opera-ve-bale-festivali.
Hoepfl, M. C. (1997). Choosing qualitative research: A primer for technology education researchers. Journal of Technology Education 9(1). 47-63. DOI: 10.21061./jte.v9i1.a.4
Işıldar, P., & Yıldız, Ö. (2019). Festivaller ve yerel halk üzerindeki sosyal etkileri: Urla örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 931-948. DOI: 10.26677/TR1010.2019.220
İrigüler, F. (2021). Exploring residents’perception on gastronomic tourism development: A study of International Urla Artichoke Festival. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 77-86. doi: 10.30625/ijctr.834689
İstanbul Kültür Sanat Vakfı, (2022). https://caz.iksv.org/tr/festival-hakkinda/tarihce (Erişim Tarihi: 15.02.2026).
Karacaoğlu, S. (2020). Uluslararası Adana Lezzet Festivali. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/uluslararasi-adana-lezzet-festivali.
Karagöz, F. K. (2025). https://www.aa.com.tr/tr/kultur/gastroantep-kultur-yolu-festivalini-2-milyon-kisi-ziyaret-etti/3694888 (Erişim Tarihi: 15.02.2026).
Küçükaltan, D., Oğuzhan, A., Apak, S., & Boyacıoğlu, E. Z. (2005). Bölgesel kalkınmada kültürel turizmin etkisi: Kırkpınar Yağlı Güreşleri örneği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 1-22.
Kültür ve Turizm Bakanlığı (2026). https://yakegm.ktb.gov.tr/TR-345118/mesir-macunu-festival.html (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
Kültür ve Turizm Bakanlığı, (2010). https://yakegm.ktb.gov.tr/TR-12207/kirkpinar-yagli-gures-festivali-insanligin-somut-olmayan--kulturel-mirasinin-temsili-listesine-kaydedilmistir.html (Erişim Tarihi: 11.02.2026).
Laing, J., & Mair, J. (2015). Music festivals and social inclusion–the festival organizers’ perspective. Leisure Sciences, 37(3), 252-268. DOI:10.1080/01490400.2014.991009
Lee, W., Sung, H., Suh, E., & Zhao, J. (2017). The effects of festival attendees’ experiential values and satisfaction on re-visit intention to the destination: The case of a food and wine festival. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 29(3), 1005-1027. DOI 10.1108/IJCHM-10-2015-0559
Leigh, D. (2006). How to conduct better SWOT analyses. M. Silberman ve P. Philips (Eds.), The 2005 ASTD Team & Organizational Development Sourcebook. ASTD Press.
Li, J., Deng, J., & Pierskalla, C. (2018). Impact of attendees’ motivation and past experience on their attitudes toward the National Cherry Blossom Festival in Washington, DC. Urban Forestry & Urban Greening, 36, 57-67. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2018.10.008
Lin, Y. H., & Lee, T. H. (2020). How the authentic experience of a traditional cultural festival affects the attendee's perception of festival identity and place identity. International Journal of Event and Festival Management, 11(3), 357-373. https://doi.org/10.1108/IJEFM-12-2019-0061
Mair, J., & Weber, K. (2019). Event and festival research: a review and research directions. International Journal of Event and Festival Management, 10(3), 209-216. DOI 10.1108/IJEFM-10-2019-080
Manisa İl Kültür Turizm Müdürlüğü, (2026). https://manisa.ktb.gov.tr/TR-152049/mesir-macunu-mesir-festivali-ve-sifahane.html?utm_source= (Erişim Tarihi: 11.02.2026).
McCartney, G., & Ip Si Kei, D. (2018). Art festival attendance: Who attends and why with implications on developing future festival attractiveness. Journal of Convention & Event Tourism, 19(3), 268-285. https://doi.org/10.1080/15470148.2018.1460887
Nghiem-Phu, B., Kieu, T. H., & Hoang, T. T. T. (2021). Tourists’ satisfaction with and intentions toward a nature-themed festival: The contribution of destination attributes, festival events, place attachment and life satisfaction. Journal of Convention & Event Tourism, 22(3), 221-241. https://doi.org/10.1080/15470148.2020.1866138
NTV, (2023). https://www.ntv.com.tr/n-life/kultur-ve-sanat/12-alacati-ot-festivaline-rekor-katilim,0TFQf74KVk2XugIDXFD8kg (Erişim Tarihi: 11.02.2026).
Park, S. B., & Park, K. (2017). Thematic trends in event management research. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 29(3), 848-861. DOI 10.1108/IJCHM-09-2015-0521
Polat, E. (2019). Festival Turizmi. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/festival-turizmi.
Quinn, B. (2009). Festivals, Events and Tourism. T. Jamal ve M. Robinson, M. (Eds.), Festivals, events and tourism, (s. 483-503). Sage.
Saayman, M., & Rossouw, R. (2010). The Cape Town International Jazz Festival: More than just jazz. Development Southern Africa, 27(2), 255-272. https://doi.org/10.1080/03768351003740696
Saçlı, Ç. (2020). Festival memnuniyeti ile kültürel etkileşim arasındaki ilişki üzerine bir araştırma: Silifke Uluslararası Müzik ve Folklor Festivali örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 505-521. DOI: 10.26677/TR1010.2020.326
Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-256.
Sohn, E., & Yuan, J. (2013). Who are the culinary tourists? An observation at a food and wine festival. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 7(2), 118-131. DOI:10.1108/IJCTHR-04-2013-0019
Tan, Ö. (2013). Yerel ürünlerin kırsal turizme katkısı; Tekirdağ Kiraz Festivali Örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 3(1), 12-15.
TDK, (2026). https://sozluk.gov.tr/.
Tekeoğlu, Ü. A. N. T., & Gökseven, K. (2019). Bir şehrin festivaller ile markalaşması ve pazarlanması olarak adana'nın incelenmesi. Turan: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 11(42), 345-357. DOI:10.15189/1308-8041
Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, (2024). https://tekirdag.tarimorman.gov.tr/Haber/1773/Kiraz-Festivali-Acilisi-Ve-Kiraz-Yarismasi-Odul-Toreni-Yapildi. (Erişim Tarihi: 20.02.2026).
Tran, A. T., Le, A. D., Bui LA, P., Le, V. V., & Vu, L. T. (2023). Food festival research review in contemporary tourism. International Journal of Tourism Cities, 9(2), 325-347. DOI 10.1108/IJTC-01-2022-0009
Türkiye Kültür Portalı, (2017a). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/kulturatlasi/kakava-senlikleri-?utm_source (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
Türkiye Kültür Portalı, (2017b). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/kulturatlasi/tarihi-kirkpinar-yagli-guresleri (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
Türkiye Kültür Portalı, (2019). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/genel/etkinlik/10-alacati-ot-festivali (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
UNESCO, (2026a). https://www.unesco.org.tr/pages/126/
UNESCO, (2026b). https://unesco.org.tr/Home/AnnouncementDetail/298
Wong, J., Wu, H. C., & Cheng, C. C. (2015). An empirical analysis of synthesizing the effects of festival quality, emotion, festival image and festival satisfaction on festival loyalty: A case study of Macau Food Festival. International Journal of Tourism Research, 17(6), 521-536. https://doi.org/10.1002/jtr.2011
Woosnam, K. M., Van Winkle, C. M., & An, S. (2013). Confirming the festival social impact attitude scale in the context of a rural Texas Cultural Festival. Event management, 17(3), 257-270. https://doi.org/10.3727/152599513X13708863377917
Yavuz, G. (2019). Gastronomi temalı festivaller ve Alaçatı Ot Festivali’nde stant açan yerel halk üzerine bir araştırma. VIII. Ulusal IV. Uluslararası Doğu Akdeniz Turizm Sempozyum (Kırsal Turizm) Bildiriler Kitabı. Anamur-Mersin: Mersin Üniversitesi Yayın Evi, 765777.
Yolal, M., Çetinel, F., & Uysal, M. (2009). An examination of festival motivation and perceived benefits relationship: Eskişehir International Festival. Journal of Convention & Event Tourism,10(4), 276-291). https://doi.org/10.1080/15470140903372020
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
