Profesyonel Mutfağın Gizli Kaygısı: Van'da Yiyecek İçecek Sektöründe Çalışan Aşçıların Mageirofobi Düzeylerinin İncelenmesi (The Hidden Anxiety of the Professional Kitchen: An Investigation of the Mageirophobia Levels of Workers in the Food and Beverage Sector in Van)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1854Anahtar Kelimeler:
Mageirofobi- Yemek yapma korkusu- Gastronomi- Mesleki kaygı- VanÖz
Mageirofobi, yemek yapma eylemine karşı yoğun kaygı ve korku ile karakterize edilen özel bir fobi türüdür. Bu durum, özellikle aşçılık eğitimi alan öğrenciler ve yiyecek içecek sektöründe çalışan aşçılar arasında mesleki kaygıyı artırabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, gastronomi sektöründe önemli bir yere sahip olan aşçılık mesleğinde mageirofobi olgusunu incelemektir. Araştırma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimleri Yayın Etik Kurulu’nun 19/06/2025 tarihli ve 2025/15-20 sayılı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur. Veriler, 2025 yılında Van ilinde gastronomi eğitimi alan öğrenciler ve sektörde çalışan aşçılar üzerinden anket yöntemiyle toplanmış, toplam 387 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış; demografik analizler, güvenirlik analizi, ANOVA, faktör analizi ve korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mageirofobinin bazı demografik ve mesleki değişkenlere göre alt boyutlar düzeyinde farklılık gösterebildiğini ortaya koymuştur.
Referanslar
Akoğlu, A., Cansizoğlu, S., Orhan, N. ve Özdemir, Z. (2017). Gastronomi ve mutfak sanatları eğitimi alan öğrencilerin sektörde çalışmaya yönelik bakış açıları. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(2), 146–159.
Akkoç, N. ve Karaağiz, M. (2024). Addressing social anxiety disorder (social phobia) in cognitive behavioral therapy: A case report. ISPEC International Journal of Social Sciences and Humanities, 8(2), 179–186.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman.
Baş, H. ve Hamurcu, P. (2021). Gıda neofobisinin yetişkinlerde incelenmesi. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 3(3), 165–173.
Beck, A. T. (1976). Cognitive therapy and the emotional disorders. New York: International Universities Press.
Boschen, M. J. (2007). Reconceptualizing emetophobia: A cognitive–behavioral formulation and research agenda. Journal of Anxiety Disorders, 21(3), 407–419.
Büyüköztürk, Ş. (2005a). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem A Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş. (2005b). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133–151.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş. (2023). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (32. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (8. baskı). Sakarya Yayıncılık.
Clayton, D. A., ve Griffith, C. J. (2008). Efficacy of an extended theory of planned behaviour model for predicting caterers’ hand hygiene practices. International Journal of Environmental Health Research, 18(2), 83–98.
Cleveland Clinic. (2021). Mageirocophobia (fear of cooking): Symtoms & treatment. Erişim adresi: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22370-mageirocophobia
CPD Online Collage. (2022). What is mageirocophobia? Erişim adresi: https://cpdonline.co.uk/knowledge-base/mental-health/what-is-mageirocophobia
Çiyiltepe, M. ve Türkbay, T. (2006). Phagophobia: A case report. The Turkish Journal of Pediatrics, 48(1), 80–84.
D'Abundo, M. L. ve Carden, A. M. (2008). 'Growing wellness': The possibility of promoting collective wellness through community garden education programs. Community Development, 39(3), 33–42. https://doi.org/10.1080/1557533080227246
Dalmış, A. B., Büyükatak, E. ve Sürücü, L. (2025). Psychological resilience and future anxiety among university students: The mediating role of subjective well being. Behavioral Sciences, 15(3), 244.
Daşdemir, A. (2021). Van İli Mutfak Kültürünün Gastronomi Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Silk Road Tourism Research, 1(1), 62-75.
Demir, A. ve Tokmak, İ. (2018). Mutfak personelinde tükenmişlik sendromu ve iş stresi: Otel işletmeleri üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 55–70.
Doğan, P. E. ve Yüce, P. D. E. (t.y.). Almanya’da İslamofobi. Erişim adresi: https://www.academia.edu/30629786/Almanyada_Islamofobi
Doğan, S. ve Yeşiltaş, M. (2017). Aşçının kişisel özellikleri ile mesleki yetkinliklerinin tespitine yönelik bir çalışma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 250–263.
Ercan, İ. ve Kan, İ. (2004). Geçerlilik ve güvenirlik analizi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211–216.
Garip, S. (2022). Sosyal bilimlerde nicel araştırma geleneği üzerine kuramsal bir inceleme. Uluslararası Sosyal Alan Araştırmaları Dergisi, 12(1), 1–19.
George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10a ed.)Boston:Pearson.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis: a global perspective (, Illus.; 7th ed.). Pearson.
Harbalıoğlu, M. ve Ünal, İ. (2014). Aşçılık programı öğrencilerinin mesleki tutumlarının belirlenmesi: Ön lisans düzeyinde bir uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 57–67.
Karatepe, O. M. (2011). The effects of work overload and work-family conflict on job embeddedness and job performance: The mediation of emotional exhaustion. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 23(3), 301–320.
Kazkondu, İ. (2025). Aşçılık eğitimi alan bireylerin aşırı yemek yapma korkusu (mageirofobi) düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 380–408.
Kılıç, S. (2016). Cronbach’s alpha reliability coefficient. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47–48.
Klarity Health. (2024). What is mageirocophobia? Erişim adresi: https://my.klarity.health/what-is-mageirocophobia/
Lazarus, R. S. ve Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer.
Marks, I. M. (2013). Fears and phobias. Academic Press.
Mavroudi, A. (2020). Megeirophobia: Understanding the psychological underpinnings of the fear of cooking. Journal of Anxiety Disorders and Behavioral Therapy, 12(2), 76–85.
Mörkl, S., Varnagy, A., Wagner-Skacel, J., Lahousen, T., Brodtrager, D., Sallmutter, K., ... ve Holasek, S. (2024). Culinary medicine cooking workshops as add-on therapy for inpatients with depression and eating disorders. Nutrients, 16(22), 3973.
Oğan, Y. (2022). Aşçılık öğrencilerinin mesleki beklentileri üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1621–1632.
Odabaşı, İ. (2024). Gastronomi turizmi kapsamında yöresel mutfak incelemesi: Yozgat ili örneği (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Yozgat Bozok Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yozgat.
Özen, Y. ve Gül, A. (2010). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren-örneklem sorunu. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (15), 394–422.
Piko, B. F. (2006). Burnout, role conflict, job satisfaction and psychosocial health among Hungarian health care staff: A questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 43(4), 465–473.
Qwark Health. (t.y.). Mageirocophobia: Symptoms, causes, treatment. Erişim adresi: https://qwarkhealth.com/conditions/mageirocophobia/
Şahin, F. ve Güler, M. (2019). Mutfakta stres yönetimi: Gastronomi öğrencilerinin stres düzeyleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(64), 515–522.
Tarrant, G. (2021). Fear of cooking: Causes, symptoms, types, treatment. Erişim adresi: https://psychotreat.com/mageirocophobia-or-the-fear-of-cooking/
Tavşancıl, E. (2019). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (6. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
ThePleasantMind. (2023). Understanding mageirocophobia aka the fear of cooking. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025, Erişim adresi: https://thepleasantmind.com/mageirocophobia/
Turpcu, E. ve Akyurt, H. (2018). Turizm eğitimi alan öğrencilerin kariyer streslerinin belirlenmesi: Giresun Üniversitesi lisans öğrencileri üzerine bir araştırma. The Journal of Academic Social Science Studies, 69, 365–388.
Uçan Kayaalp, B. Z., Bakan, R., Öztürk, E., Metin, E. ve Avcıkurt, C. (2022). Aşırı yemek yapma korkusu (mageirocophobia) ölçeğinin geliştirilmesi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 60–71.
Ueno, H., Suemitsu, S., Murakami, S., Kitamura, N., Wani, K., Takahashi, Y., ... ve Ishihara, T. (2019). Feeding behavior of mice under different food allocation regimens. Behavioural Neurology, 2019, 1–10.
Unur, K. ve Pekerşen, Y. (2017). İş stresi ile toksik davranışlar arasındaki ilişki: Aşçılar üzerinde bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(1), 108–129.
Ün, A., ve Okat, Ç. (2023). Van İlinin Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 13(3), 488-504.
Üst Can, Ç. (2021). Aşçılık bölümü tercih nedenleri ile kişilik ilişkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1122–1137.
World Health Organization. (2020). WHO estimates of the global burden of foodborne diseases. Geneva: World Health Organization. Retrieved from https://www.who.int/publications/i/item/9789241565165
Wu, H. (2022). The roles of vegan meat in contemporary China. In 2021 International Conference on Social Development and Media Communication (SDMC 2021) (ss. 1266–1269). Atlantis Press.
Yavuzcan, İ. H. (2023). Almanya’da İslamofobi. Erişim adresi: https://www.academia.edu/30629786/Almanyada_Islamofobi
Yiğit, S. (2023). Turizm mezunlarının yiyecek ve içecek sektöründe kariyerlerine devam etmeme nedenleri üzerine nitel bir araştırma. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(3), 933–943.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
