Ankara’da Bulunan Beş Yıldızlı Otellerin Çocuk Menülerinin Değerlendirilmesi (Evaluation of Children's Menus in Five-Star Hotels Located in Ankara)

Şule DURU ÖĞÜN; Semra AKAR ŞAHİNGÖZ

doi:10.63556/jotags.2026.1850

Yazarlar

Şule DURU ÖĞÜN
Semra AKAR ŞAHİNGÖZ

DOI:

https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1850

Anahtar Kelimeler:

Çocuk menüsü- Menü planlaması- Otel restoranları- Sağlıklı beslenme- Ebeveyn tercihleri- Çocuk beslenmesi

Öz

Menü, yiyecek ve içecek işletmelerinde müşteri tercihlerini etkileyen ve işletmenin hedef kitlesine ulaşmasında önemli rol oynayan stratejik bir planlama aracıdır. Bu araştırmada, Ankara ilinde faaliyet gösteren, “Turizm İşletme Belgeli” ve bünyesinde alakart restoran hizmeti bulunan beş yıldızlı otellerde çocuk menüsünün bulunma durumunun belirlenmesi ve mevcut menü içeriklerinin temel kriterler doğrultusunda analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, çocuk menüsü uygulamalarına ilişkin derinlemesine veri elde etmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Veriler, Ankara’daki beş yıldızlı otellerin yiyecek içecek departmanlarında görev yapan 12 yönetici ve mutfak şefi ile yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, görüşme yapılan 10 otelden 3’ünde çocuk menüsü bulunmamaktadır. Çocuk menüsü sunan 7 otelde ise menü içeriklerinin uygun nitelikte olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma, otellerde daha sağlıklı ve dengeli çocuk menülerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir. Araştırma sonucunda, sağlıklı ve dengeli çocuk menülerinin geliştirilmesine yönelik çeşitli alternatif öneriler sunulmuştur.

Referanslar

Akay, A., ve Sarıışık, M. (2015). Restoran yöneticilerinin menü planlaması ve analizi konusuna yaklaşımları üzerine bir araştırma. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(12), 211–228.

Albayrak, A. (2014). Müşterilerin restoran seçimlerini etkileyen faktörler: İstanbul örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(2), 190–201. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss255949

Anzman-Frasca, S., Mueller, M. P., Lynskey, V. M., Harelick, L., Roberts, S. B., Washburn, K., & Economos, C. D. (2015). Healthy defaults in restaurants: A review of policy and practice related to children’s meals. Childhood Obesity, 11(5), 491–497.

Aşık, N. A. (2019). Çocuklu ailelerin restoran seçimlerini etkileyen faktörler: İzmir’de bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 150–168. https://doi.org/10.32572/guntad.512583

Atılan, B. (2008). Yemek planlamasında yaş gruplarına göre porsiyon ölçüleri (1. baskı). Detay Yayıncılık.

Aygün, M. (2006). Tüketici tercihlerinde çocuk etkisi: Ailelerin restoran seçimleri üzerine bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 221–235.

Batada, A., Bruening, M., Marchlewicz, E. H., Story, M., and Wootan, M. G. (2012). Poor nutrition on the menu: Children’s meals at America’s top chain restaurants. Childhood Obesity, 8(3), 251–254. https://doi.org/10.1089/chi.2012.0016

Baysal, A., ve Küçükaslan, N. (2009). Beslenme. Hatiboğlu Yayıncılık.

Bevelander, K. E., Kwakernaak, L., Laset, E., Zeinstra, G., and Molleman, G. (2019). Placing healthy kids meals on the restaurant menu by co-creation between chef-cooks and children. European Journal of Public Health, 29(4), 369.

Cankül, D. (2019). Restoranlardaki menü tasarım unsurlarının müşterilerin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisi. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 249–261.

Creswell, J. W., and Poth, C. N. (2017). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage Publications.

de Droog, S. M., Buijzen, M., and Valkenburg, P. M. (2023). Using visual design and character appeal in children’s food presentations: Effects on food choices and intake. Appetite, 180, 106383. https://doi.org/10.1016/j.appet.2023.106383

Ertürk, M. (2018). Tüketicilerin dışarıda yemek yeme nedenleri. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(3), 1203–1224. https://doi.org/10.21547/jss.396287

Fiese, B. H., and Bost, K. K. (2021). Family mealtimes and child health: A review. Current Opinion in Psychology, 39, 75–79. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2020.07.006

Fitzsimmons, J. A., and Fitzsimmons, M. J. (2000). Service management: Operations, strategy, and information technology. McGraw-Hill.

Flick, U. (2009). Social research: An introduction. Sage Publications.

Giritlioğlu, İ. (2017). Çocuklara yönelik menü planlama stratejileri. Yiyecek İçecek Hizmetleri Dergisi, 4(1), 17–24.

Hacıoğlu, N., ve Giritlioğlu, İ. (2007). İstanbul bölgesindeki mutfak yöneticilerinin menü planlamasına bakış açılarının belirlenmesine yönelik bir araştırma. 1. Ulusal Gastronomi Sempozyumu ve Sanatsal Etkinlikler Bildiri Kitabı, 62–72.

Higgs, S., and Thomas, J. (2016). Social influences on eating. Current Opinion in Behavioral Sciences, 9, 1–6. https://doi.org/10.1016/j.cobeha.2015.10.005

Keskin, G., Sezen, B., ve Yorgancı, E. (2021). Sağlıklı çocuk menüleri uygulamaları: ABD örneği. Çocuk ve Beslenme Dergisi, 4(2), 78–90.

Koşan, L. (2013). Menü analizinde geleneksel ve çağdaş yöntemlerin karşılaştırılması. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 203–219.

Kotler, P., and Armstrong, G. (2012). Pazarlama ilkeleri (14. baskı). Pearson Education.

Kozak, M. (2014). Bilimsel araştırma: Tasarım, yazım ve yayım teknikleri. Detay Yayıncılık.

Livingstone, S. (2014). Children’s food choice and parental influence in eating environments. Public Health Nutrition, 17(6), 1230–1237.

Matthes, J., Binder, A., Naderer, B., and others. (2024). Effects of food depictions in entertainment media on children’s unhealthy food preferences. JMIR Pediatrics and Parenting, 7(1), e51429.

Mueller, M. P., MacLehose, R. F., Loth, K. A., Berge, J. M., and Neumark-Sztainer, D. (2020). The influence of home dietary patterns on children's restaurant food choices. Public Health Nutrition, 23(7), 1230–1239.

Naderer, B., Wakolbinger, M., Haider, S., Tatlow Golden, M., Muc, M., Boyland, E., and Winzer, E. (2024). Influencing children: Food cues in YouTube content from child and youth influencers. BMC Public Health, 24, 3340. https://doi.org/10.1186/s12889-024-20870-6

Nayak, R. (2015). Children’s influence on family decision making in restaurants. International Journal of Hospitality Management, 46, 82–89.

Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., and Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13.

OECD. (2023). Health at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing.

Özdemir, B. (2010). Restaurant menu analysis and design: A review. Journal of Foodservice Business Research, 15(4), 378–397.

Özdemir, B., ve Nebioğlu, O. (2015). Restoran seçiminde etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(1), 23–34.

Peters, J. C., Beck, J., Ingebrigtsen, J. P., Pan, X., Cardel, M., Ayoob, K., and Hill, J. O. (2016). Using healthy defaults in Walt Disney World restaurants to improve nutritional choices. Journal of the Association for Consumer Research, 1(1), 92–103

Roberto, C. A., Larsen, P. D., Agnew, H., Baik, J., & Brownell, K. D. (2010). Evaluating the impact of menu labeling on food choices and intake. American Journal of Public Health, 100(2), 312–318.

Rocha, A., and Viegas, C. (2020). KIMEHS—Proposal of an index for qualitative evaluation of children’s menus—A pilot study. Foods, 9(11), 1618. https://doi.org/10.3390/foods9111618

Rummo, P. E., Wolfson, J. A., Liu, B., and Roberto, C. A. (2020). Changes in children’s menu offerings following healthy beverage policies. American Journal of Preventive Medicine, 59(3), 399–408.

Sarıtaş, E., ve Sormaz, Ü. (2020). Menü planlama sürecinin yiyecek içecek işletmeleri açısından değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 1450–1465.

Sezgi, G., ve Cömert, M. (2015). Tüketiciler açısından menü tasarımında önemli kriterlerin belirlenmesi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 20–31.

Şeker, S., ve Keleş, Y. (2019). Sağlıklı beslenme eğilimlerinin restoran tercihine etkisi. Turizm Akademik Dergisi, 6(1), 89–102.

Tracy, S. J. (2020). Qualitative research methods: Collecting evidence, crafting analysis, communicating impact (2nd ed.). Wiley.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2021). Türkiye turizm işletme belgeli konaklama tesisleri istatistikleri. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.

van Kleef, E., van Trijp, H. C. M., and Luning, P. (2024). Decision processes in children’s menu development in foodservice settings. Food Quality and Preference, 112, 104927.

Vikraman, S., Fryar, C., and Ogden, C. (2015). Caloric intake from fast food among children and adolescents in the United States, 2011–2012. NCHS Data Brief, 213.

World Health Organization. (2000). Obesity: Preventing and managing the global epidemic (WHO Technical Report Series 894). WHO.

Yang, Y. T., and Benjamin-Neelon, S. E. (2019). Recent progress in children’s meals law in restaurants in Baltimore City and California State: Making a healthy beverage option the default choice. Preventive Medicine, 123, 160–162.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.

Zhang, Y., and Park, S. (2024). Nutrition information disclosure in children’s menus and parental trust. International Journal of Hospitality Management, 116, 103641.

Görsel Kaynaklar

Gurunavi Japan. (2022). Sample kids’ plates at Japanese family restaurants. Retrieved July 2025, from https://gurunavi.com/en/japanfoodie/2022_kids_menu

KidZania Tokyo. (2023). Healthy and balanced children’s meal served in character-themed tray. Retrieved July 2025, from https://www.kidzania.jp/en/tokyo/food/menu