Gastronomi Turizmi Kapsamında Yöresel Mutfak İncelemesi: Yozgat İli Örneği (Local Cuisine Review Within The Scope of Gastronomy Tourism: The Case of Yozgat Province)
DOI:
https://doi.org/10.63556/jotags.2026.1843Anahtar Kelimeler:
Yozgat- Gastronomi- Yöresel yemek- TurizmÖz
Bu araştırmanın amacı, Yozgat iline ait yöresel mutfak unsurlarının gastronomi turizmi bağlamındaki yerini ve destinasyonun turistik çekiciliğine katkısını incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Veriler, 2023 yılı Mayıs ayında Yozgat'ta faaliyet gösteren ve yoğun müşteri kitlesine sahip restoranlarda çalışan 14 aşçıbaşı ile 11 işletme sahibinden olmak üzere toplam 25 katılımcıdan elde edilmiştir. Veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, Yozgat mutfağının yalnızca beslenme temelli bir unsur değil, aynı zamanda yerel kimliği, kültürel belleği ve destinasyon özgünlüğünü yansıtan önemli bir gastronomik değer olduğunu göstermektedir. Özellikle testi kebabı, arabaşı, madımak ve tandır kebabı öne çıkan yöresel ürünler arasında yer almaktadır. Bu yemeklere yönelik yoğun ilgi, Yozgat mutfağının turistik çekicilik üretme potansiyeline işaret etmektedir. Sonuç olarak Yozgat mutfağının planlı tanıtım ve destinasyon pazarlamasıyla desteklenmesi gerektiği belirlenmiştir.
Referanslar
Aksoy, M. ve Sezgi, G. (2015). Gastronomi Turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Gastronomik Unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79–89.
Akyürek, S., Çalık, İ., Taş, S., Pir, R., Kaya, F., & Zeybek, H. İ. (2024). Kültürel Miras Unsuru Olarak Yayla Mutfak Kültürü: Gümüşhane İli Örneği. Milli Folklor, 18(141), 78–91. https://doi.org/10.58242/millifolklor.1228043
Aslan, Z., Güneren, E. ve Çoban, G. (2014). Destinasyon Markalaşma Sürecinde Yöresel Mutfağın Rolü: Nevşehir Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 3–13.
Ateş, A. (2024). Evaluation of geographical indication foods in the context of gastronomy tourism.
Başat, H. T. (2017). The local products role in developing gastronomic tourism: The case of Turkey. Journal of Tourism and Gastronomy Studies.
Bucak, T. ve Aracı, Ü. E. (2013). Türkiye’de Gastronomi Turizmi Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(30), 203–216.
Buyruk, L., İlhan, İ., & Özen, İ. A. (2017). Gastronomi turizmi ögesi olarak Yozgat testi kebabı ve Kapadokya turizm bölgesindeki yiyecek içecek işletmelerinde testi kebabı uygulamalarına dair eleştirel bir yaklaşım. II. Uluslararası Bozok Sempozyumu, Yozgat.
Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C. ve Yılmaz, G. (2016). Yöresel Yemeklerin Turizm İşletmelerinde Kullanılma Durumu: Konya Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(4), 165–181. doi:10.21325/jotags.2016.54
Cömert, M. (2014). Turizm Pazarlamasında Yöresel Mutfakların Önemi ve Hatay Mutfağı Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(1), 64–70.
Çanakçı, S. (2019). Yöresel Yiyecek Tüketimi ve Gastronomi Turizmi: Kars İli Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3135–3159.
Çek, A. ve Yaman, B. (2025). Kırsal Turizmde Yöresel Yemekler: Madımak Otu Etrafında Oluşan Geleneksel Ekolojik Bilginin İncelenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(4), 3119–3139.
Durlu-Özkaya, F., Sünnetçioğlu, S. ve Can, A. (2013). Sürdürülebilir Gastronomi Turizmi Hareketliliğinde Coğrafi İşaretlemenin Rolü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(1), 13–20.
Ellis, A., Park, E., Kim, S. ve Yeoman, I. (2018). What is Food Tourism? Tourism Management, 68, 250-263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025
Erdoğan Sağlam, N. ve Samsun, S. (2018). Yozgat İli Su Ürünleri Tüketim Alışkanlıklarının Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 14(1), 9–16.
Gürsoy, Y. (2017). Giresun Merkez Yöresinde Gastronomi Turizmi Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Journal of International Social Research, 10, (51).
Hall, C. M., Sharples, L., Mitchell, R., Macionis, N. ve Cambourne, B. (Ed.). (2003). Food Tourism Around the World: Development, Management and Markets. Oxford: Butterworth-Heinemann.
Kesici, M. (2012). Kırsal Turizme Olan Talepte Yöresel Yiyecek ve İçecek Kültürünün Rolü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2012(2), 33-37.
Korkmaz, S. ve Kaya Tekman, T. (2021). Yozgat Yöresi Yemek ve Tatlı Kültürünün Sürdürülebilirliği. Folklor/Edebiyat, 27(105), 299–319. doi:10.22559/folklor.1548
Kurnaz, A., & İşlek, E. (2018/2021 kayıt farkı var). Yöresel yemeklerin restoranlar tarafından kullanımının değerlendirilmesi: Marmaris örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 8(1), 50–59.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
Okumus, B. ve Cetin, G. (2018). Marketing Istanbul as A Culinary Destination. Journal of Destination. Marketing & Management, 9, 340-346.
Özdemir, S. (2025). Gastronomik bir değer olarak coğrafi işaretli ürünlerin değerlendirilmesi: Yozgat ili örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 9(1), 14–29. https://doi.org/10.32958/gastoria.1543185
Portney, L. G. ve Watkins, M. P. (2009). Foundations of Clinical Research: Applications to Practice (Vol. 892, pp. 11-15). New Jersey: Pearson/Prentice Hall.
Recuero-Virto, N. ve Arróspide, C. V. (2024). Culinary Destination Enchantment: the Strategic İnterplay of Local Gastronomy in Regional Tourism Development. International Journal of Gastronomy and Food Science, 36, 100931.
Scarpato, R. (2002). Gastronomy as A Tourist Product: The Perspective of Gastronomy Studies. İçinde A.-M. Hjalager ve G. Richards (Ed.), Tourism and Gastronomy (ss. 51-70). London: Routledge.
Sormaz, Ü., Akmese, H., Gunes, E., & Aras, S. (2015). Turizmde yerel yiyeceklerin önemi ve coğrafi işaretleme: Van Otlu Peyniri örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies.
Suna, B. ve Uçuk, C. (2018). Coğrafi İşaret İle Tescil Edilmiş Ürüne Sahip Olmanın Destinasyon Pazarlamasına Etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 100-118.
Şahin Perçin, N. ve Yiğit, S. (2020). Tripadvisor'da Yer Alan Yiyecek ve İçecek İşletmeleri Hakkındaki E-Şikayetlerin Değerlendirilmesi: Kapadokya Bölgesi Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 2985–3001. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.747
Şengül, A., & Çılgınoğlu, H. (2023). Coğrafi işaretli Yozgat Çanak Peyniri’nin gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 103–118. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1162302
Şengül, S., ve Türkay, O. (2016). Akdeniz Mutfak Kültürünün Gastronomi Turizmi Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 86-99.
Temizel, G. (2024). Local Food on the Menus of Local Businesses. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 7(1), 2024.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (t.y.). Coğrafi İşaret Nedir? Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 13 Ocak 2026, Coğrafi İşaretler Portalı.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (t.y.). Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı. Erişim tarihi: 13 Ocak 2026 Coğrafi İşaretler Portalı
Türk Patent ve Marka Kurumu. (t.y.). Coğrafi İşaretler Portalı: Yozgat İli Coğrafi İşaretli Ürün Kayıtları. Erişim tarihi: 13 Ocak 2026, Coğrafi İşaretler Portalı.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (t.y.). Yozgat İli Coğrafi İşaretli Ürünleri. Coğrafi İşaretler Portalı (veritabanı kaydı).
World Tourism Organization. (2012). Global Report on Food Tourism (AM Reports, Vol. 4). Madrid: UNWTO.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
Yusuf, A. (2018). Türkiye’deki coğrafi işaretli ürünlerin destinasyon pazarlaması açısından değerlendirilmesi.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
