Gastronomi Turizmi Kapsaminda Rize Yöresel Lezzetlerinin Değerlendirilmesi

Burhan BAŞARAN

Yazarlar

Burhan BAŞARAN

Anahtar Kelimeler:

Türk mutfak kültürü- Gastronomi- Pepeçura- Laz böreği- Rize simidi

Öz

Türkiye zengin mutfak kültürüyle gastronomi turizmi açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Bu
zengin kültürün bir parçası da şüphesiz Rize’ye ait yöresel lezzetlerdir. Rize, denizle bütünleşik,
doğal güzellikleriyle ön plana çıkan bir destinasyon merkezidir. Bu çalışmanın amacı, Rize’ye ait
yöresel lezzetlerin kayıt altına alınması, gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi ve
gelecek nesillere aktarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Rize ili ve ilçelerinde halen hazırlanan veya
unutulmaya yüz tutmuş yöresel lezzetlere ait bilgiler kaynak olabilecek özelliklere sahip kişilerle
yüz yüze görüşerek, yerel lokantaların menü kartları ve literatür taranarak elde edilmiş ve betimsel
analizlerle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; Rize’ye özgü 64 yöresel lezzet kayıt
altına alınmıştır. Yörede en bilindik ve en çok tüketilen yöresel lezzetler karalahana sarması,
karalahana haşlaması, fasulye turşusu tavalisi, hamsi tavalisi, hamsikoli, hamsili pilav, mısır unu
ekmeği, muhlama, Rize sütlacı, laz böreği, pepeçura, Rize simidi, Rize kavurması, koleti peyniri,
minci, enişte lokumu ve kolivadır. Rize’nin gastronomi turizmi kapsamında önemli bir potansiyele
sahip olduğu düşünülmektedir. Rize’nin bu potansiyelini kullanabilmesi ve yöresel lezzetlerini
gelecek nesillere aktarabilmesi için tüm paydaşlar ortak bir eylem planı dahilinde hareket etmelidir.

Referanslar

Albayrak, A. (2013). Farklı milletlerden turistlerin Türk mutfağına ilişkin görüşlerinin saptanması üzerine bir çalışma. Journal of Yaşar University, 30(8), 5049-5063.

Anonim, (2017a). http://www.nufusu.com/il/rize-nufusu . Erişim: 12.02.2017.

Anonim, (2017b). https://tr.wikipedia.org/wiki/Rize_%28il%29 . Erişim: 12.02.2017.

Anonim, (2017c). https://tr.wikipedia.org/wiki/Rize. Erişim: 12.02.2017.

Anonim, (2017d). http://www.rize.gov.tr/mutfak-kulturu. Erişim: 10.02.2017.

Anonim, (2017e). http://www.rizekulturturizm.gov.tr/TR,141221/turist-istatistikleri.html. Erişim: 05.02.2017.

Anonim, (2017f), http://www.rizede.com/rize/rize-mutfagi/index.1.html. Erişim Tarihi: 07.02.2017

Arslan, Ö. (2010). Yabancı turistlerin yiyecek içecek işletmeleri, personeli ve Türk mutfağına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi: Alanya örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi.

Arvas, A. (2013). Geçmişten bugüne geleneksel bir lezzet: İskilip dolması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(1), 229-239.

Aydın, O. (2012). AB’de kırsal turizmde ilk 5 ülke ve Türkiye’de kırsal turizm. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14 (23), 39-46.

Birdir, K. & Akgöl, Y., (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 57-68.

Bucak, T. & Arıcı, Ü.E. (2013). Türkiye’de gastronomi turizmi üzerine genel bir değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (30), 203-216.

Canbolat, E. & Çakıroğlu, F.P. (2015). Tarihi Çarşamba kıvratması. III. Uluslararası Halk Kültürü Sempozyumu, 8-10 Ekim, Ankara.

Çağlı, B. I. (2012). Türkiye'de yerel kültürün turizm odaklı kalkınmadaki rolü:gastronomi turizmi örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.

Çevik, S. & Saçılık, M.Y. (2011). Destinasyonun rekabet avantajı elde Etmesinde gastronomi turizminin rolü: Erdek örneği. 12. Ulusal Turizm Kongresi, s.503-515, 30 Kasım- 4 Aralık 2011, Düzce.

Çimen, H. (2016). Gastronomi turizmi açısından Ardahan mutfağının önemi. Karadeniz, 32:307-315.

Delemen, İ. (2003). Antik dönemde beslenme. Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları:15, Popüler Dizi:12, 2. Baskı, İstanbul.

Demirer, R. H. & Mencet, N. (2009). Geleneksel ürünlerin bölgesel ekonomik katkısı. 2. Geleneksel Gıdalar Sempozyumu, s.236-240, 27-29 Mayıs 2009, Van.

Doğu, F. A. (2009). Gıdaların coğrafyası. 2. Geleneksel Gıdalar Sempozyumu, 27-29 Mayıs 2009, s.1-4, Van.

Du Rand, G. E. & Heath, E. (2006). Towards a framework for food tourism as an element of destination marketing. Current issues in tourism, 9 (3), 206-234.

Fettahoğlu Şenkaya, B., Demirel, Ö., & Özkır, D. (2012). Ayder (Çamlıhemşin-Rize/Türkiye) termal ve yayla turizm bölgesinin termal koruma ve turizm gelişimi açısından değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(5):151-164.

Hall, M. C., Mitchell, R. & Sharples, L. (2003). Consuming places: the role of food, wine and tourism in regional development, in Food tourism around the world: development, management and markets. ButterworthHeinemann: Elsevier.

Mankan, E. (2012). Yabancı turistlerin Türk mutfağına ilişkin görüşleri:Ege Bölgesi örneği. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Ankara.

Kaypak, Ş. (2012). Ekolojik turizm ve sürdürülebilir kırsal kalkınma. KMÜ Sosyal ve Ekonomı k Araştırmalar Dergısi, 14 (22), 11-29.

Karim, A. S. & Chi, G-Q. C. (2010). Culinary tourism as a destination attraction:an empirical examination of destinations' food image. Journal of Hospitality Marketing & Management, 19(6), 531-555.

Orhan, A. (2010). Yerel değerlerin turizm ürününe dönüştürülmesinde “coğrafi işaretlerin” kullanımı: İzmit pişmaniyesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 243-254.

Sandıkçıoğlu, T. (2007). Hititler döneminde beslenme ve yeme-içme alışkanlıkları. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.

Sormaz, U., Akmese, H., Gunes, E., & Aras, S. (2016). Gastronomy in tourism. Procedia Economics and Finance, 39, 725-730.

Şanlıer, N. (2005). Yerli ve yabancı turistlerin Türk mutfağı hakkındaki görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 213-227.

Özdemir, B. & Kınay, F. (2004). Yabancı ziyaretçilerin türk mutfağına ilişkin görüşleri: Antalya’yı ziyaret eden Alman ve Rus turistler üzerine bir araştırma. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2,5-28.

TPE, (2017). http://www.turkpatent.gov.tr/TurkPatent/geographicalRegisteredList/.

http://www.turkpatent.gov.tr/TurkPatent/geographicalList/. Erişim Tarihi: 01.02.2017

TÜRSAB, (2014). http://www.tursab.org.tr/dosya/12302/tursab-gastronomi-turizmi-raporu_12302_3531549.pdf. Erişim Tarihi: 05.01.2017