Turizm Eğitimi Almış Ön Lisans Öğrencilerinin Eğitim Öncesi Kariyer Beklentileri ile Mezuniyet Sonrası Kariyer Durum ve Beklentilerinin Karşılaştırılması (Comparison of Pre-Education Career Expectations and Post-Graduation Career Situations and Expectations of Associate Degree Students Who Received Tourism Education)

Yazarlar

  • Sedat DEĞİŞGEL

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1705

Anahtar Kelimeler:

Ön lisans- Mezun- Öğrenci- Kariyer

Öz

Bu çalışma, turizm eğitimi veren meslek yüksekokullarını tercih eden öğrencilerin, ön lisans eğitimi öncesindeki kariyer hedefleri ile mezuniyet sonrasındaki kariyer hedeflerini kıyaslamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, öğrencilerin hangi güdülerle ön lisans turizm eğitimi almayı tercih ettikleri, başlangıçtaki kariyer hedeflerinin ne olduğu, eğitim ve staj sürecinin kariyer hedef ve beklentilerine nasıl etki ettiği ve mezuniyet sonrasında kariyer durumlarının eğitim öncesi hedefleriyle ne derece uyumlu olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Bu çerçevede, öğrencilerin kariyer hedeflerinin yıllar içerisinde geçirdiği değişimler ve bu değişimlerin sebepleri, eğitim öncesinde belirledikleri hedeflere ne oranda ulaşabildikleri, bunların yanı sıra demografik özellikler, ön lisans eğitimi öncesindeki iş deneyimi, eğitim sırasındaki iş deneyimi, eğitim ve staj hayatının verimliliği gibi değişkenlerin kariyer hedeflerine ulaşma konusundaki etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma; 2012 yılından bu yana Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı olarak eğitim-öğretime devam eden Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu’ndan mezun öğrencilerden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan 24 öğrenciyle yapılandırılmış nitel görüşme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş, toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle çözümlenmiştir.

Referanslar

Cevher, E. (2015). Üniversitelerde kariyer planlama faaliyetleri ekseninde kariyer merkezlerine yönelik bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 164-177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/268908 adresinden alındı

Clarke, L., & Winch, C. (2007). Vocational education. New York: Routledge Taylor & Francis Group Publishing.

Çarıkçı, İ. H., & Morçin, S. E. (2014). Önlisans turizm öğrencilerinin kariyer feğerleri: Sarıkamış örneği. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırma Dergisi (EJOIR), 2(2), 67-81. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/62439 adresinden alındı

Çuhadar, M., & Çetintürk, İ. (2016). Ön lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin kariyere yönelik algıları: Süleyman Demirel Üniversitesi örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(17), 51-69. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/717702 adresinden alındı

Gayef, A. (2017). Türkiye’de Önlisans Eğitimi. Marmara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1(1), 13-15. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/336607 adresinden alındı

Gökdemir, S., Korkmaz, H., Bozdoğan, S., & Kahraman, D. (2021). Turist rehberliği eğitimi alan öğrencilerin kariyer algıları: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Turizm Fakültesi örneği. Journal of Travel and Tourism Research, 18(1), 102-130. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1535092 adresinden alındı

Harris, R., & Berwyn , C. (2020). The value of vocational education and training. International Journal of Training Research, 18(3), 185-190. doi:https://doi.org/10.1080/14480220.2020.1860309

Kayaalp, K. (2018). Önlisans mezunu öğrencilerinin almış oldukları eğitim ve istihdam ilişkisine yönelik bir araştırma: SDÜ Uluborlu Selahattin Karasoy Meslek Yüksekokulu örneği. SDÜ Teknik Bilimler Dergisi, 8(1), 34-42. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/432180 adresinden alındı

Kaysi, F. (2020). Mesleki eğitimin değerlendirilmesi: Meslek yüksekokulları boyutu. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 975-991. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1131681 adresinden alındı

Kenton, W. (2020, Kasım 28). Labor Intensive: Definition and examples. Ekim 11, 2024 tarihinde https://www.investopedia.com/terms/l/laborintensive.asp adresinden alındı

Kozak, N., Kozak, M., & Kozak, M. (2017). Genel Turizm (19 b.). Ankara: Detay Yayıncılık.

Morkoç, D. K., & Erdönmez, C. (2018). Önlisans eğitiminin yeterliliğinin önlisans mezunları tarafından değerlendirilmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 39-60. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/579198 adresinden alındı

Olcay, A., & Düzgün, M. (2015). Turizm sektörünün istihdam niteliğinin öğrencilerin kariyer planları üzerindeki etkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi/Journal of Travel and Hospitality Management, 12(3), 49-72. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/117661 adresinden alındı

ÖSYM. (2024, Ekim 21). Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi. Ekim 21, 2024 tarihinde https://www.osym.gov.tr/TR,1371/tanimlar.html adresinden alındı

Pehlivan, R. (2008). Lisans düzeyinde turizm eğitimi almakta olan öğrencilerin sektör ile ilgili tutumlarının mezuniyet sonrası kariyer seçimine etkisi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. http://adudspace.adu.edu.tr:8080/xmlui/handle/11607/1184 adresinden alındı

Pektaş, Ç. (2019). Gaziantep'te ön lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin kariyer planlamaları ve turizm sektörüne ilişkin algılarının değerlendirilmesi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.

Rok, M. (2013). Tourism and hospitality graduate employability. Electronic International Interdisciplinary Conference, 79-84. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/47716182/Tourism_and_Hospitality_G_2-libre.pdf?1470123137=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DTourism_and_Hospitality_Graduate_Employa.pdf&Expires=1746095172&Signature=KDtvN6-9-0YYRBmdH9fDdRyPY-0eynWZZK adresinden alındı

Rol, E. P. (2019). Turizm eğitimi alan öğrencilerin mesleki algı ve beklentileri ile gelecek kaygılarının sektörde çalışma isteği üzerine etkisi: Antalya ilinde turizm eğitimi alan yükseköğretim öğrencilerine yönelik bir uygulama. Alanya: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGUuKIjg2UhvN8wUD5xCGWIV8aCgzQYWHDH05eE2LrvVX adresinden alındı

Serbes, K. (2024). Kariyer Gelişim Kuramları Üzerine Bir İnceleme. PARADOKS Economics, Sociology and Policy Journal, 20(1), 165-199.

Silitonga, P. (2021). Competency-based education: a multi-variable study of tourism vocational high school graduates. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 21(1), 72-90. doi:https://doi.org/10.1080/15313220.2020.1820427

Temizkan, S. P., Ceviz, C., & Cankul, D. (2019). Turizm eğitimi lisans mezunları ve istihdam durumları. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(3), 437-461. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/849215 adresinden alındı

TÜİK. (2024, Ekim 10). Türkiye İstatistik Kurumu İşgücü İstatistikleri, Temmuz 2024. Kasım 12, 2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Temmuz-2024-53513 adresinden alındı

Yükseköğretim Kanunu. (1981). 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2547.pdf adresinden alındı

Yayınlanmış

30-09-2025

Nasıl Atıf Yapılır

Turizm Eğitimi Almış Ön Lisans Öğrencilerinin Eğitim Öncesi Kariyer Beklentileri ile Mezuniyet Sonrası Kariyer Durum ve Beklentilerinin Karşılaştırılması (Comparison of Pre-Education Career Expectations and Post-Graduation Career Situations and Expectations of Associate Degree Students Who Received Tourism Education). (2025). Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 13(3), 3126-3145. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1705