Aydın İline Özgü Coğrafi İşaretli Gastronomik Ürünlerin Otellerin Menülerinde Yer Alma Durumunun İncelenmesi: Kuşadası Örneği (Investigation of the Inclusion of Geographically Indicated Gastronomic Products Specific to Aydın Province in Hotel Menus: The Case of Kuşadası)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1692Anahtar Kelimeler:
Coğrafi işaretli ürünler- Gastronomi turizmi- Otel menüleriÖz
Belli bir yöreye veya bölgeye ait gastronomik ürünlerin tescillenerek coğrafi işaretli ürün olarak kayıt altına alınması, kültürel mirasın sürdürülebilirliğini sağlarken ülke ve bölgenin tanınırlığı ile markalaşmasına da katkı sunan önemli bir adımdır. Bu çalışmanın amacı, Kuşadası’ndaki otellerde çalışan aşçıbaşıların, Aydın iline özgü coğrafi işaretli ürünler hakkındaki bilgi düzeyini ortaya koymak, Aydın iline özgü coğrafi işaretli ürünlerin Kuşadası’ndaki beş yıldızlı her şey dahil otellerin açık büfe ve A’la Carte restoran menülerinde yer alma durumunu tespit etmek ve coğrafi işaret alarak tescillenmiş ürünlerin otel tanıtımında kullanım durumunu incelemektir. Araştırmanın evrenini Kuşadası’ndaki beş yıldızlı oteller oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 11 aşçıbaşı ile yüzyüze görüşme tekniği kullanılarak veri toplanmıştır. Toplanan verinin analizinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Buna göre kategoriler ve kodlar oluşturularak MAXQDA 2020 programı yardımı ile analizler yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, aşçıbaşıların Aydın iline özgü coğrafi işaretli ürünler hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı, 7 otelin menüsünde hiçbir coğrafi işaretli ürün bulunmazken 3 otelde coğrafi işaretli ürünlerin menülerde belirtildiği ve otellerin hiçbirinin tanıtımlarında coğrafi işaretli ürünleri ön plana çıkarmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Akgöz, E. & Karagöz, B. S. (2024). The assessment of the products with geographical ındications of Konya in terms of their availability in restaurants based on multi-moora method. Deturope, 16 (1), 75-94.
Aktaş, A., Akgül, O. & Gökdemir, S., (2023). Turist rehberlerinin coğrafi işaretlere yönelik farkındalıkları. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(2) 738-755. DOİ: 10.33083/joghat.2023.297.
Arslan Özkan, A. (2025). Turist rehberlerinin coğrafi işaretli gastronomik ürünleri farkındalıklarının incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13 (2), 1093-1113.
Ateş, A., Çıtak, Ş. Ö. & Sunar, H. (2024). Evaluation of geographical ındication foods in the context of gastronomy tourism: Analyzing the menus of local restaurants in Konya. Söke İşletme Fakültesi Dergisi, 1 (1), 1-15.
Boyraz, M. (2019). Coğrafi işaretli ürünler: Afyonkarahisar. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 3(4), 26–46.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). California: SAGE Publications, Inc.
Çapar, G., & Yenipınar, U. (2016). Somut olmayan kültürel miras kaynağı olarak yöresel yiyeceklerin turizm endüstrisinde kullanılması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(Special Issue 1), 100–115.
Çiçek, A., & Koç, P., (2024). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Van ili örneği. Gastronomi ve Mutfak Sanatları Üzerine Güncel Araştırmalar-I (pp.21-44), Gaziantep: Özgür Yayınları.
Durlu-Özkaya, F., Sünnetçioğlu, S. & Can, A. (2013). Sürdürülebilir gastronomi turizmi hareketliliğinde coğrafi işaretlemenin rolü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(1), 13-20.
Ginigen, D., Aydın, B., & Güçlü, C. (2022). Local food availability in menus of hotels: The case of Batman, Turkey. Journal of Mediterranean Tourism Research, 1(2), 81-99. https://www.doi.org/10.5038/2770-7555.1.2.1007
Hazarhun, E., & Tepeci, M. (2018). Coğrafi işarete sahip olan yöresel ürün ve yemeklerin Manisa’nın gastronomi turizminin gelişimine katkısı. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2, 371–389.
Işın, A. & Yalçın, E. (2020). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8 (4), 2507-2522.
Kantaroğlu, M., & Demirbaş, N. (2018). Türkiye’de coğrafi işaretli gıda ürünleri üretim potansiyelinin değerlendirilmesi. VIII. IBANESS Kongreler Serisi, Tam metin bildiri. Plovdiv, Bulgaristan.
Kargiglioğlu, Ş., Bayram, G. E., & Çetin, Y. (2019). Gastronomi turlarının coğrafi işaretli ürünler aracılığı ile oluşturulması: Batı Karadeniz turları örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 624-639. https://doi.org/10.32958/gastoria.585792.
Kaya, D. & Akdemir, A. (2023). Kitchen staff's ıntention to use geographical ındication food products in the context of theory of planned behavior. OPUS– Journal of Society Research, 20(Special Issue-Human Behavior and Social Institutions), 1073-1083.
Kavas, S., & Bucak, T. (2023). Bölge tanıtımına coğrafi işaretli yemeklerin katkısı: Ege Bölgesine ait köfteler. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 7(2), 329–345.
Mercan, Ş. O., & Üzülmez, M. (2014). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm gelişimindeki önemi: Çanakkale ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2), 67–94.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). London: SAGE Publications.
Pamukçu, H., Saraç, Ö., Aytuğar, S., & Sandıkçı, M. (2021). The effects of local food and local products with geographical indication on the development of tourism gastronomy. Sustainability, 13(12), 6692, 1–13.
Sınai Mülkiyet Kanunu. (2016). Kanun Numarası: 6769, Kabul Tarihi: 22.12.2016, Resmi Gazete Tarihi: 10 Ocak 2017, Resmi Gazete Sayısı: 29944.
Taşdan, K., Albayrak, M., & Albayrak, K. (2014). Coğrafi işaret tescilli geleneksel ürünlerde izlenebilirlik: Ankara ili örneği. XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, Tam metin bildiri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Samsun.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (2024). Coğrafi İşaretler Portalı. https://ci.turkpatent.gov.tr/
Türk Patent ve Marka Kurumu. (2025). Coğrafi İşaretler Portalı. https://ci.turkpatent.gov.tr/
Ünal, A., Çelen, O. & İnceöz, S. (2022). Geographically indications products as a destination marketing component: Turkey 2022 evaluation. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(83), 938-979. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.3088
Yazıcıoğlu, İ., Işın, A., & Yalçın, E. (2019). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Akdeniz bölgesi örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 861–871. https://doi.org/10.32958/gastoria.571657
Yıkmış, S. & Ünal, A. (2016). The importance of geographical indication in gastronomy tourism: Turkey. International Journal of Agricultural and Life Sciences- IJALS, 2(4), 73-79.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yılmaz, E. & Çilingir Ük, Z. (2021). Turizm işletme belgeli yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde coğrafi işaretli ürünlerin yer alma düzeyi: Ankara ili örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 384-405.
Yılmaz, M. (2025). The role of geographical ındications in sustainable gastronomy tourism and regional development: The case of Eflani. Aydın Gastronomy, 9(2), 399-415.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
