Yiyeceğin Karanlık Yüzü: Gastroterör (Metaforik Bir Değerlendirme) (The Dark Side of Food: Gastroterror (A Metaphorical Evaluation))

Ramazan KARAMAN

doi:10.21325/jotags.2025.1615

Yazarlar

Ramazan KARAMAN

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1615

Anahtar Kelimeler:

Gastroterör- Yiyecek- Algı- Metafor analizi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı gastroterör kavramının ilgili literatüre kazandırılması ve akademisyenlerin gastroterör algılarının metaforik açıdan değerlendirilmesidir. Bu bağlamda kavram toplumsal, çevresel, yerel mutfak kültürleri, sağlık ve gıda üretim yöntemleri bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma Dicle Üniversitesi’nde görevli olan 252 akademisyen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma da yarı yapılandırılmış anket formu kullanılarak bu formda katılımcılardan "Bana Göre gastroterör ... gibidir. Çünkü ..." cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Dicle Üniversitesi akademisyenlerinin "gastroterör" kavramına ilişkin düşünceleri nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada "gastroterör" kavramına ilişkin olarak toplam 67 geçerli metafor ve 67 farklı metaforun geliştirildiği görülmüştür. Geliştirilen metaforlara yönelik 6 kategori oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında katılımcıların tamamının gastroterör ile ilgili olumsuz metaforlar geliştirdikleri dikkati çekmektedir. En sık kullanılan metafor tehdit metaforu olmuştur. Ayrıca zehir, felaket metaforlarının da sıklıkla kullanıldığı saptanmıştır. Bu araştırma gastroterör kavramının ilgili literatüre kazandırılması ve bireylerin gastroterör kavramına yönelik algılarının ortaya çıkarılması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca yürütülecek olan diğer araştırmalar adına önem arz edeceği düşünülmektedir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Referanslar

Altunışık, R., Coşkun R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım E. (2004). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS uygulamalı. 3. Baskı, Avcı Ofset, İstanbul.

Andriessen, D. & Gubbins, C. (2009). Metaphor analysis as an approach for exploring theoretical concepts: The Case of Social Capital, Organization Studies, 30 (08), 845–863.

Armstrong, S. L., Davis H. S. & Paulson E. J. (2011). The subjectivity problem: ımproving triangulation approaches in metaphor analysis studies, International Journal of Qualitative Methods, 10 (2), 151-163.

Başeren, S. (2008), Terrorism With Its Differentiating Aspects. Defence Against Terrorism Review, 1 (1), 1- 11.

Birdir, K., & Akgöl, Y. (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 57-68.

Cohen, T. (1999). Identifying with metaphor: Metaphors of personal identification. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 57(4), 399-409.

De Vries, F. P., Van Keulen, H. & Rabbinge, R. (1995). Natural resources and limits of food production in 2040. In Eco-regional approaches for sustainable land use and food production: Proceedings of a symposium on eco-regional approaches in agricultural research, 12–16 December 1994, ISNAR, The Hague (pp. 65-87). Springer Netherlands.

Doğan, İ. S. (2019). Gıdanız “gerçek” ama ne kadar? (Gıdada Sahtekarlık), 1. Baskı, Boy Yayınları, Denizli.

Doğan, O. (2019). Gıdada tağşişin tarihi ve politik ekonomisi üzerine bir inceleme. Ankara Barosu Dergisi, 34(4), 331-341.

Doğan, Y. (2017). Ortaokul öğrencilerinin çevre kavramina ilişkin sezgisel algilari: bir metafor analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 721-740.

Elbers, A. & Knutsson, R. (2013). Agroterrorism targeting livestock: A reviewwith a focus on early detection systems. Health Security, 11(1): 25-35.

Eraslan, L. (2011). Sosyolojik metaforlar, Akademik Bakış Dergisi, 27, 1-22

Erkmen, O. (2010). Gıda kaynaklı tehlikeler ve güvenli gıda üretimi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 53(3), 220-235.

Ertaş, Ç. (2019). Şırnak’ta yaşayan yerel halkın turizme dönük metaforik algısı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 720-733.

Falk, B. (2013). The resilient farm and homestead: An innovative permaculture and whole systems design approach. Chelsea Green Publishing Company.

Fischler, C. (1988). Food, self and identity. Social Science İnformation, 27(2), 275-292.

Gerbens-Leenes, P. W., Nonhebel, S. & Krol, M. S. (2010). Food consumption patterns and economic growth. Increasing affluence and the use of natural resources. Appetite, 55(3), 597-608.

Gerdan, G., (2019), Blokzincir Teknolojisiyle Gıda Güvenliği ve Yumurta Sektörü İçin Örnek Bir Uygulama, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul

Grausgruber, H., F. Hochhauser, & L. Naderer. (2016). Utilisation of plant genetic resources for food and feed: case studies of spelt wheat and barley. In: Daniela B. (Eds.) International scientific conference on Sustainable Utilization of Plant Genetic Resources for Agriculture and Food. 18-20 October 2016. Piešťany, Slovak Republic.

Hussey, K. A. & Katz, A. N. (2009). Perception of the use of metaphor by an interlocutor in discourse. Metaphor and Symbol, 24(4), 203-236.

Ilaboya, I. R., Atikpo, E., Omofuma, F. E., Asekhame, F. F. & Umukoro, L. (2012). Causes, effects and way forward to food insecurity. Iranica Journal of Energy & Environment, 3(2), 180-188.

Kısa, N. (2013). Araştırma görevlilerinin metaforik algıları: kim onlar? kim olmalılar?. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 47 – 46

Köroğlu, Ö,, Manav, S. & Karaca, K. Ç. (2018). Turizm rehberliği öğrencilerinin “Türk mutfağı” kavramına ilişkin algılarının metaforlar yöntemi ile belirlenmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(2), 114-129.

Köroğlu, Ö., Yıldırım, H. U. & Avcıkurt, C. (2018). Kültürel miras kavramına ilişkin algıların metafor analizi yoluyla incelenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 98-113.

George, L. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. London: The University of Chicago Press,

Limon, İ. & Durnalı, M. (2018). Doktora öğrencilerinin doktora eğitimi ve öğretim üyelerine yönelik metaforik algıları. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 26-40.

Mayer, Heike. & Paul L. (2007). Pace of life and quality of life: the slow city charter. Community Quality of Life Indicators Best Practices III, p. 20-39.

Mohamadou, A. (2023). Orta Afrika’da güvenlik sorunları ve devlet dışı silahlı aktörler: boko haram örneği. Ortadoğu Etütleri, 15(4), 323-342.

Monke J. (2006). Agroterrorism: threats and preparedness. CRS Report for Congress, RL32521. Library of Congress. Congressional Research Service

Mutlu, C., Erbaş, M. & Tontul, S. A. (2017). Bal ve diğer arı ürünlerinin bazı özellikleri ve insan sağlığı üzerine etkileri. Akademik Gıda, 15(1), 75-83.

Olmsted, L. (2017). Real food/fake food: Why you don’t know what you’re eating and what you can do about it. Chapel Hill: Algonquin Books.

Öktem, E. (2004). Uluslararası hukukta terörizm tanım sorunu ve milli bağımsızlık hareketleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(5), 133-147.

Özbaşı, B. Ç., & Aktekin, S. (2013). Tarih öğretmen adaylarının tarih öğretmenliğine ilişkin inançlarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 211-228.

Pratt, J. (2007). Food values: The local and the authentic. Critique of Anthropology, 27(3), 285-300.

Radosavljević, V., Stojković, K., Anđelković, R. & Andrejić, M. (2010). Agroterorizam kao aktuelni izazov. Vojnosanitetski Pregled, 67(11), 933-940.

Saban, A., Koçbeker, B.N., & Saban, A. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (Educational Sciences: Theory & Practice), 6(2), 461-522.

Sarıışık, M., & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2).

Scholliers, P. (2001). Food, Drink and Identity: Cooking, Eating and Drinking in Europe since the Middle Ages. Oxford: Berg.

Suffert, F. (2017). Characterization of the threat resulting from plant pathogen use as anti-crop bioweapons: An EU perspective on agroterrorism. Practical Tools for Plant and Food Biosecurity, 8, 31-60

TDK, (2025). Terör Kelimesi Tanımı. https://sozluk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 23.04.2025).

Thanarugchok, N. (2017). Beyond appetite”: examining ıdentities and motivations of foodies through food visuals on ınstagram. Seattle: University of Washington

Tokalak, İ. (2020). Dünyada Gıda Terörü. Ataç Yayınları, İstanbul.

Ayhan, U. & Kılıç, İ. (2006). Bilimsel Araştırma Süreci ve Spss İle Veri Analizi Spss 10.0-12.0 for windows, 2. Baskı, Detay Yayıncılık, Ankara.

Utami, R. R. M. & Puspitasari, M. (2023). Agricultural terrorism and food insecurity in Indonesia: a policy analysis. Technium Social Sciences Journal, 46(1), 362-379.

Walters & Reece. (2010). Crime, Political Economy and Genetically Modified Food. Abingdon and New York: Routledge, 978-0-203-84415-1

Wright, W. & Annes, A. (2013). Halal on the menu?: contested food politics and French identity in fast-food. Journal of Rural Studies, 32, 388-399.

Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Detay Yayıncılık, Ankara.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (7. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.