Sakin Şehir Göynük’te Sürdürülebilir Turizm Tutumları: Demografik Değişkenlerin Rolü (Sustainable Tourism Attitudes in Slow City Göynük: The Role of Demographic Variables)
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1610Anahtar Kelimeler:
Sakin şehir- Sürdürülebilir turizm- Demografik değişkenler- GöynükÖz
Slow food (yavaş yemek) kavramıyla ortaya çıkan ve temelinde geleneksel olanı yerelde korumak ve sürdürmek olan hareket, Cittaslow (sakin şehir) kavramıyla bütüncül bir yapıya ulaşmıştır. Sakin şehir hareketinin temelinde sürdürülebilirlik kavramı bulunmaktadır. Bu durum, sakin şehirlerde yaşayan bireylerin sürdürülebilir turizme yönelik tutumlarının belirlenmesini önemli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, sakin şehirlerde yaşayan bireylerin sürdürülebilir turizm konusundaki tutumlarını tespit etmek ve bu tutumları farklı değişkenler açısından karşılaştırmaktır. Araştırma kapsamında Göynük’te ikamet eden 432 kişiye kolayda örnekleme yoluyla, yüz yüze ve elektronik ortamda “Sürdürülebilir Turizm Tutum Ölçeği (SUS-TAS)” uygulanmıştır. Geçerliliği sağlanan 402 anketin analizi sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Araştırmada betimsel ve nedensel karşılaştırma araştırma modelleri bir arada kullanılmış, sürdürülebilir turizme yönelik tutumların, bağımsız değişkenlere göre farklılık göstermediği; ancak eğitim düzeyi, yaş grupları, turizmden gelir elde etme durumu ve meslek değişkenlerinin, ölçeğin boyutları düzeyinde farklılaşmaya neden olduğu saptanmıştır. Elde edilen bu bulgular doğrultusunda, sakin şehirlerde yaşayan bireylere, ilgili literatüre ve konuyla ilişkili kamu ve özel sektör kuruluşlarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Referanslar
Andereck, K. L., Valentine, K. M., Knopf, R. C. & Vogt, C. A. (2005). Residents' perceptions of community tourism impacts. Annals of Tourism Research, 32(4), 1056-1076.
Ap, J. (1992). Residents' perceptions of tourism impacts. Annals of Tourism Research, 19(4), 665-690.
Arıkan, R. (2017). Araştırma Yöntem ve Teknikleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Assante, L. M., Wen, H. I. & Lottig, K. J. (2012). Conceptualization of modeling resident attitudes on the environmental ımpacts of tourism: A case study of Oahu, Hawaii, Tourism Planning & Development, 9 (2), 101-118.
Ayazlar, R. A. (2017). Sürdürülebilir turizm tutum ölçeğinin (Sus-Tas) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 80-92.
Balsom, P. (2018). How eco-conscious are boomers, gen-xers and millennials? (https://htt.io/millennials-going-green/, (Erişim Tarihi: 09.05.2023).
Bramwell, B. & Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 411–421.
Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (22.Baskı), Ankara: Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2024). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (35. Baskı), Ankara.
Byrd, E. T. (2007). Stakeholders in sustainable tourism development and their roles: Applying stakeholder theory to sustainable tourism development. Tourism Review, 62(2), 6-13.
Can, A. (2017). Spss ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi (5.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Cavlak, F. & Toprak, L. (2018). Yeniçağa ilçesinin sürdürülebilir turizme açılmasında yerel halkın tutumu, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(4), 14-25.
Choi, H. S. C. & Sirakaya, E. (2005). Measuring residents’ attitude toward sustainable tourism: Development of sustainable tourism attitude scale. Journal of Travel Research, 43(4), 380-394.
Cittaslow (2024): About cittaslow. https://www.cittaslow.org/, Erişim tarihi: 02.12.2024.
Cittaslow Türkiye (2024): Organizasyon yapısı. https://cittaslowturkiye.org/tr/turkiye-organizasyonu/, Erişim tarihi:08.12.2024.
Çakıcı, A. C., Yenipınar, U. & Benli, S. (2014). Yavaş şehir hareketi: Seferihisar halkının tutum ve algıları ile yaşam doyumları, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(3), 26-41.
Çakılcıoğlu, M. (2013). Turizm odaklı sürdürülebilir kalkınma için bir yöntem önerisi, Tasarım + Kuram, 16, 27-42.
Çınarlı, E. & Ay, H. M. (2018). Sürdürülebilir turizm konusunda yerel halkın görüşlerinin belirlenmesi: Sille örneği, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 239-250.
Dağlı, Z. (2018). Sürdürülebilir turizmin gelişimine yönelik yerel halkın tutumlarını incelemeye ilişkin bir araştırma: Akçakoca destinasyonu. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(3), 603-619.
Emekli, G. (2006). Coğrafya, kültür ve turizm: Kültürel turizm” Ege Coğrafya Dergisi, 15 (1-2), 51-59.
Garrod, B. & Fyall, A. (1998). Beyond the rhetoric of sustainable tourism?, Tourism Management, 19(3), 199-212.
Göynük Belediyesi (2024): Göynük hakkında. https://www.goynuk.bel.tr/goynuk-hakkinda/, Erişim tarihi: 11.10.2024.
Göynük Kaymakamlığı (2015): Turizm master ve kültürel miras alan yönetimi planı. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/dokuman/goynuk-2023-turizm-master-ve-kulturel-miras-alan-yonetimi-plani/368, Erişim tarihi: 11.03.2024.
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z. & Koo, C. (2015). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179–188.
Güney, S. (2019). Turizmde psikososyal bileşenler: Yerel halkın algı, tutum ve davranışları, Turizm Çalışmaları Dergisi, 1(1), 29-36.
Hair Jr, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis. In Multivariate data analysis, 785-785.
Hall, C. M. (2008). Tourism Planning: Policies, Processes and Relationships (2nd ed.). Pearson Education. 37.
Hunter, C. & Green, H. (1995). Tourism and the environment: A sustainable relationship? Routledge. 55.
Jamal, T. & Getz, D. (1995). Collaboration theory and community tourism planning. Annals of Tourism Research, 22(3), 566-587.
Kalaycı, S. (2008). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (3. Baskı), Ankara: Asil Yayın.
Kline, R. B. (2018). Assessing statistical aspects of test fairness with structural equation modelling. In Fairness issues in educational assessment, Routledge, 2018. 116-134.
Kollmuss, A. & Agyeman, J. (2002). Mind the gap: Why do people act environmentally and what are the barriers to pro-environmental behavior? Environmental Education Research, 8(3), 239-260.
Küçükergin, F. N., Dedeoğlu, B. B. & Öztürk, Y. (2024). How does social change encourage or discourage the support for the development of Cittaslow?. Cities, 145, 104721.
McCool, S. F. & Moisey, R. N. (2001). Sustainable tourism in a changing world. Tourism Recreation Research, 26(2), 7-12.
Mensah, A. M. & Castro, L. C. (2004). Sustainable resource use & sustainable development: A Contradiction, Center for Development Research, University of Bonn, 1, 22.
Nilsson, J H., Svard, A C., Widarsson, A. & Wirell, T. (2010). Citta´Slow’ Eco- Gastronomic Heritage As A Tool For Destination Development, Current Issues in Tourism First Article, 1-14.
Ödemiş, M. (2023). Bolu’nun sürdürülebilir turizm gelişiminin yerel halkın tutumlarına göre incelenmesi, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(3), 319-340.
Özçağ, M. & Hotunluoğlu, H. (2015). Kalkınma anlayışında yeni bir boyut: Yeşil ekonomi, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2).
Özdemir, S. & Yolal, M. (2016). Sustainability and environmental attitudes. Sustainable Development, 24(1), 102-109.
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y. & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: a critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879.
Prayitno, G., Auliah, A., Ari, I. R. D., Effendi, A., Hayat, A., Delisa, A. & Hiddlestone-Mumford, J. (2024). Social capital for sustainable tourism development in Indonesia. Cogent Social Sciences, 10(1), 2293310.
Saarinen, J. (2006). Traditions of sustainability in tourism studies. Annals of Tourism Research, 33(4), 1121–1140.
Sarıbaş, Ö., Kömürcü, S. & Güler, M. E. (2015). Yavaş şehirlerde Yaşayan Gençlerin Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Algıları: Seferihisar Örneği. Doğu Karadeniz Bölgesi Sürdürülebilir Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 301-310.
Scholtz, S. E. (2021). Sacrifice is a step beyond convenience: A review of convenience sampling in psychological research in Africa. SA Journal of Industrial Psychology, 47, a1837.
Schultz, P. W. (2000). Empathizing with nature: The effects of perspective taking on concern for environmental issues. Journal of Social Issues, 56(3), 391-407.
Sezgin, M. & Ünüvar, Ş. (2011). Yavaş Şehir; Sürdürülebilirlik ve Şehir Pazarlaması Ekseninde, Konya.
Sırım, V. (2012). Çevreyle bütünleşmiş bir yerel yönetim örneği olarak sakin şehir hareketi ve Türkiye’nin potansiyeli, Journal of History Culture and Art Research, 1(4), 119-131.
Swarbrooke, J. (1999). Sustainable Tourism Management. Cabi.
Swarbrooke, J. ve Horner, S. (2012). Business Travel and Tourism. London: Routledge.
Tunçer, M. & Olgun, A. (2017). Seferihisar’ın Ekonomik ve mali yapısı üzerinden sakin şehir uygulamalarına ilişkin bir inceleme, Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(1), 47-72.
Türkiye İstatistik Kurumu (2024): Nüfus ve demografi. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109, Erişim tarihi: 09.01.2024.
Unep ve Wto (2005). United Nations Environment Programme ve World Tourism Organization, Making Tourism More Sustainable A Guide For Policy Makers.
UNWTO. (2019). Tourism and the Z generation: Insights into a growing market. United Nations World Tourism Organization.
Ural, A. & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel Araştırma Süreci ve Spss ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Vehkamäki, S. (2005). The concept of sustainability in modern times. In A. Jalkanen and P. Nygren (Eds.), Sustainable Use of Renewable, 34, 23-35.
Viana-Lora, A., Orgaz-Agüera, F., Aguilar-Rivero, M. & Moral-Cuadra, S. (2024). Does the education level of residents influence the support for sustainable tourism?. Current Issues in Tourism, 27(19), 3165-3183.
Yalçınkaya, A. (2024). Sürdürülebilir turizm kapsamında yerel halkın görüşlerinin belirlenmesine. Journal of Travel and Tourism Research, 24, 01-35.
Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). Spss Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara.
Yılmaz, A., Tuncer, M. ve Zorlu, K. (2016). Yavaş şehir sürdürülebilir yerel kalkınma potansiyelinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Güzelyurt, Aksaray Studies of The Ottoman Domain, 6 (10), 1-18.
Yurtseven, H. R., Kaya, O. & Harman, S. (2010). Yavaş Hareketi, Ankara.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
