Turizm Sektöründe Girişimci Özelliği ile Girişimci Yeterliliğinin Girişim Başarısı ve Girişim Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi: Balıkesir Örneği
DOI:
https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1605Anahtar Kelimeler:
Turizm- Girişimci özelliği- Girişimci yeterliliği- Girişim başarısı- Girişim memnuniyetiÖz
İrili ufaklı çok sayıda girişimcilik türünün karşılaşıldığı turizm sektöründe, buna paralel çok farklı girişimci özellikleri ile de karşılaşılmaktadır. Sektördeki girişimci özelliklerinin ve girişimci yeterliliklerinin farklılaşması, beraberinde girişimci başarısının da farklılaşmasına neden olmaktadır. Farklılaşan girişimci başarısı ise doğal olarak turizm sektöründeki girişimci memnuniyetini de farklılaştırmaktadır. Bu yaklaşımdan hareketle çalışmanın amacı, turizm girişimciliğinde girişimci özelliklerinin ve girişimci öz yeterliliğinin girişim başarısı ile girişimci memnuniyeti üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma verileri, Balıkesir’de konaklama, yiyecek içecek, seyahat acentacılığı, termal turizm ve kırsal turizm alanlarında faaliyet gösteren toplam 166 girişimciden elde edilmiştir. Veriler, anket tekniği ile Şubat 2022-Temmuz 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma sonuçları, verilerin elde edildiği Balıkesir’deki girişimcilerin yarıdan fazlasının girişimcilik alanı ile ilgili yeterli bilgi ve mesleki deneyime sahip olmadan girişimcilik başlattıklarını ve bu durumun, girişimci başarısını olumsuz etkilediğini göstermektedir. Ayrıca girişim başarısının eğitim düzeyine bağlı olarak ve girişimci yeterliliğinin ise cinsiyete dayalı olarak farklılaştığı, girişimci başarısının sektördeki faaliyet alanına göre değiştiği, girişimci yeterliliğinin girişim başarısı ve girişim memnuniyetini pozitif yönde etkilediği ve girişimci özelliklerinin ise sadece girişim başarısı üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgulardan hareketle, kamu kurumları ile meslek örgütlerinin genç ve yeni girişimcilere yönelik bilgilendirici eğitimler vermesi, veri sağlaması, girişimci yeterliliğini arttırmaya yönelik de üniversitelerin eğitim müfredatlarını güncellemeleri önerilebilir.
Referanslar
Aktürk, Z. & Acemoğlu, H. (2012). Tıbbi araştırmalarda güvenilirlik ve geçerlilik. Dicle Tıp Dergisi, 39 (2), 316-319.
Alegre, I. & Berbegal-Mirabent, J. (2016). Social innovation success factors: hospitality and tourism social enterprises. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28 (6), 1155-1176, DOI: 10.1108/IJCHM-05-2014-0231
Altınışık, İ. & Külen, C. (2020). Girişimcilik kültürü ve ekonomik büyüme ilişkisi: Teorik bir değerlendirme. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(39), 277-290.
Amoros, J. E., Cristi, O. & Naude, W. (2021). Entrepreneurship and subjective well-being: Does the motivation to start-up a firm matter? Journal of Business Research, 127, 389-398, https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.11.044
Aslan, S. (2019). Yaşam stili turizm girişimciliği üzerine kavramsal bir değerlendirme. International Social Sciences Studies Journal, 5(30), 617-625. Doi: 10.26449/sssj.1263
Audretsch, D. B. (2020). Entrepreneurship and culture. Eurasian Economic Review, 10,1-8, https://doi.org/10.1007/s40822-019-00132-2
Bosworth, G. & Farrell, H. (2011). Tourism entrepreneurs in Northumberland. Annals of Tourism Research, 38(4), 1474-1494.
Castro, M. P. & Zermeño, M. G. G. (2021). Being an entrepreneur post-COVID19 – resilience in times of crisis: a systematic literature review. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 13(4), 721-746. DOI 10.1108/JEEE-07-2020-0246.
Catana, Ş-A. & Toma, S-G. (2021). Entrepreneurship in the hospitality industry. Case study: Marriott International. SEA-Practical Application of Science, 9 (27/3), 221-225.
Çakmur, H. (2012). Araştırmalarda ölçme-güvenilirlik-geçerlilik. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11 (3), 339-344.
Çelikkol, M., Kitapçı, H. & Döven, G. (2019). Culture’s impact on entrepreneurship & interaction effect of economic development Level: An 81 Country Study. Journal of Business Economics and Management, 20 (4), 777-797, DOI:10.3846/jbem.2019.10180
Dawson, D., Fountain, J. & Cohen, D. A. (2011). Seasonality and the lifestyle “Conundrum”: An analysis of lifestyle entrepreneurship in wine tourism regions. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 16 (5), 551-572, DOI: 10.1080/10941665.2011.597580
Deale, C. S. (2016). Entrepreneurship education in hospitality and tourism: insights from entrepreneurs. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 16 (1), 20-39, DOI:10.1080/15313220.2015.1117957
Dencker, J. C., Bacq, S., Gruber, M. & Haas, M. (2021). Reconceptualizing necessity entrepreneurship: A contextualized framework of entrepreneurial processes under the condition of basic needs. Academy of Management Review, 46(1), 60-79, https://doi.org/10.5465/amr.2017.0471
Eckhardt, J. T. & Shane, S. A. (2003). Opportunities and entrepreneurship. Journal of Management, 29 (3), 333-349.
Fabbris, L. (2013). Measurement Scales for Scoring or Ranking Sets of Interrelated Items. Survey data collection and integration, (Edd.: Davino, C. ve Fabbris, L.), Verlag Berlin Heidelberg: Springer.
Gódány, Z., Machová, R., Mura, L. & Zsigmond, T. (2021). Entrepreneurship Motivation in the 21st Century in Terms of Pull and Push Factors. TEM Journal, 10 (1), 334‐342, DOI: 10.18421/TEM101-42
Gül, K. (2023). Turizm Girişimciliği ve Turizm Girişimciliğinde Yenilikçilik: Balıkesir Örneği. Ankara: Detay Yayıncılık.
Hallak, R., Brown, G., & Lindsay, N. J. (2012). The place identity–performance relationship among tourism entrepreneurs: A structural equation modelling analysis. Tourism Management, 33(1), 143-154.
Hallak, R., Assaker, G. & Lee, C. (2015). Tourism entrepreneurship performance: The effects of place ıdentity, self-efficacy, and gender. Journal of Travel Research, 54(1) 36-51. DOI: 10.1177/0047287513513170
Haven‐Tang, C., & Jones, E. (2008). Labour market and skills needs of the tourism and related sectors in Wales. International Journal of Tourism Research, 10(4), 353-363.
Holden, J. (2016). Principles of entrepreneurship. Edd.: George Clack and Mildred Neely, USINFO: U.S. Department of State, https://china.usembassy-china.org.cn/wp-content/uploads/sites/252/2016/12/principles_of_entrepreneurship_.pdf
Ioannides, D. & Tage Petersen, T. (2003). Tourism ‘non-entrepreneurship’ in peripheral destinations: a case study of small and medium tourism enterprises on Bornholm, Denmark. Tourism Geographies, 5 (4), 408-435, DOI: 10.1080/1461668032000129146
Kalaycı, Ş. (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenliİstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd.
Kale E. (2016). Küçük ölçekli turizm girişimciliğinin özelliklerinin belirlenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12 (30), 159-173.
Koh, H. C. (1996). Testing hypotheses of entrepreneurial characteristics a study of Hong Kong MBA Students. Journal of Managerial Psychology, 11(3): 12-25.
Koh, K. Y. & Hatten, T. S. (2002). The tourism entrepreneur: The overlooked player in tourism development studies. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 3(1), 21-48, DOI:10.1300/J149v03n01_02
Krammer, S. M. S. & Gören, E. (2021). Wired in? Genetic traits and entrepreneurship around the World. Technological Forecasting & Social Change, 168, 1-14, https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120788
Leick, B., Falk, M. T., Eklund, M. A. & Vinogradov, E. (2022). Individual-contextual determinants of entrepreneurial service provision in the platformbased collaborative economy. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28 (4), 853-877, DOI 10.1108/IJEBR-09-2020-0585
Lu, R., Lu, Q., Lv, D., Huang, Y., Li, S., Jian, Z. & Reve, T. (2020). The evolution process of entrepreneurship studies in The 21st Century: Research Insights from Top Business and Economics Journals. Journal of Economic Surveys, 34(4), 922-951, doi: 10.1111/joes.12365
Murnieks, C. Y., Klotz; A. C. & Shepherd, D. A. (2020). Entrepreneurial motivation: A review of the literature and an agenda for future research. Journal of Organizational Behavior, 41, 115-143. https://doi.org/10.1002/job.2374
Mykletun, R. J. & Gyimóthy, S. (2010). Beyond the renaissance of the traditional Voss sheep's-head meal: Tradition, culinary art, scariness and entrepreneurship. Tourism Management, 31(3), 434-446.
Özdemir, C. (2009). Karacasu’da turizm girişimciliği araştırması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (1), 105-115.
Pavot, W. & Diener, E. (2008). The satisfaction with life scale and the emerging construct of life satisfaction. Journal of Positive Psychology, 3, 137-152.
Pırnar, İ. (2015). The Specific Characteristics of entrepreneurship process in tourism industry. Selçuk Ün. Sos. Bil. Ens. Dergisi, 34, 75-86.
Porfírio, A., Felício, J. A. & Carrilho, T. (2020). Family business succession: Analysis of the drivers of success based on entrepreneurship theory. Journal of Business Research, 115, 250-257. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.11.054
Puumalainen, K., Sjögrén, H. & Barraket, J. (2015). Comparing social entrepreneurship across nations: An exploratory study of institutional effects. Canadian Journal of Administrative Sciences, 32, 276-287. DOI: 10.1002/CJAS.1356
Renko, M., Bullough, A. & Saeed, S. (2021). How do resilience and self-efficacy relate to entrepreneurial intentions in countries with varying degrees of fragility? A six-country study. International Small Business Journal: Researching Entrepreneurship, 39(2), 130-156, DOI: 10.1177/0266242620960456
Sigala, M. (2016). Learning with the market: A market approach and framework for developing social entrepreneurship in tourism and hospitality. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28 (6), 1245-1286, DOI: 10.1108/IJCHM-06-2014-0285
Solwoll, S., Alsos, G. A. & Bulanova, O. (2015). Tourism entrepreneurship-review and future directions. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 15 (1), 120-137, DOI: 10.1080/15022250.2015.1065592
Spivack, A. J. & McKelvie, A. (2021). Measuring addiction to entrepreneurship. Journal of Business Venturing Insights, 15, 1-12, https://doi.org/10.1016/j.jbvi.2020.e00212
Strobl, A. & Kronenberg, C. (2016). Entrepreneurial networks across the business life cycle: The case of Alpine hospitality entrepreneurs. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28 (6), 1177-1203, DOI: 10.1108/IJCHM-03-2014-0147
Stuetzer, M., Audretsch, D. B., Obschonka, M., Gosling, S. D., Rentfrow, P. J. & Potter, J. (2018). Entrepreneurship culture, knowledge spillovers and the growth of regions. Regional Studies, 52 (5), 608–618, DOI:10.1080/00343404.2017.1294251
TURSAB.(2022). Balıkesir Turizmi (Haziran 2022). www.tursab.org.tr/assets/assets/uploads/sehir-raporlari/balikesir-turizmi-haziran-2022.pdf Erişim Tarihi: 12.03.2025
Ural, A. & Kılıç, İ. (2011). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
Wang, S., Hung, K. & Huang, W-J. (2019). Motivations for entrepreneurship in the tourism and hospitality sector: A social cognitive theory perspective. International Journal of Hospitality Management, 78,78-88, DOI: 10.1016/j.ijhm.2018.11.018
Weiermair, K., Siller, H. J. & Mössenlechner, C. (2006). Entrepreneurs and entrepreneurship in alpine tourism. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 6 (2), 23-40. DOI: 10.1300/J172v06n02_03
Wiklund, J., Nikolaev, B., Shir, N., Foo, M. D. & Bradley, S. (2019). Entrepreneurship and well-being. Journal of Business Venturing, 34(4), 579-752.
Ye, S., Xiao, H., Ying, T. & Zhou, L. (2019). Determinants of small accommodation business size: Evidence from Zhejiang province of China. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 31 (4), 1626-1646, DOI:10.1108/IJCHM-04-2018-0290
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Turizm & Gastronomi Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
