Çanakkale’nin Sokak Lezzetleri Ustalarının Mesleğe Giriş Hikayeleri: Nitel Bir Araştırma (Stories of Çanakkale’s Street Food Masters’ Entry into the Profession: A Qualitaiıve Research)

Çiğdem ÖZKAN; Vural BULUT

doi:10.21325/jotags.2025.1600

Yazarlar

Çiğdem ÖZKAN
Vural BULUT

DOI:

https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1600

Anahtar Kelimeler:

Sokak lezzetleri- Gastronomi- Yöresel lezzetler- Çanakkale

Öz

Çalışmanın amacı, Çanakkale il merkezinde bulunan sokak lezzetleri ustaları ile görüşme yapılarak mesleğe giriş öykülerinin ortaya çıkarılması, sokak lezzetlerine dikkat çekmek ve turizm sektörüne kazandırılabilmesi konusunda öneriler geliştirmektir. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan “Durum Çalışması Deseni” kullanılmıştır. Araştırmada sokak lezzetlerine yönelik literatür taranarak açık uçlu sorular oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; Çanakkale ilinde diğer şehirlerde de olan sokak lezzetlerinin olduğu ve birkaç kişi ile evde veya küçük dükkanlarda üretime devam edildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra lezzet ustalarının tamamı kendi yaptıkları lezzetlerin eşsiz ve benzersiz olduğunu, kendilerinin yaptığı şekilde başka kişi veya yerlerin yapamayacağını ifade etmektedirler. Sokak lezzetleri ustalarının mesleklerini genelde aile üyelerinden birinden veya ustalarından öğrendikleri ve uzun zamandır yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılanların mesleğe giriş öyküleri dinlendiğinde, katılımcılardan 3’ü babasından, 3’ü ustasından, 2’si arkadaşından 1’i kendisi video izleyerek ve eşinden, 2’si amcasından ve abisinden mesleği öğrendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Referanslar

Akşit, N. A. (2019). Yerli turistlerin sokak yiyeceklerine yönelik tutumlarının belirlenmesi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1): 47-61.

Altunbağ, E. (2020). Türkiye’de Yazılı Medyada Sokak Lezzetleri (Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, Türkiye.

Aydın, B. (2020). Sokak Lezzetlerinin Gıda Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Gedik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İstanbul.Türkiye.

Bayram, R. (2020). Ziyaretçilerin Sokak Lezzetlerine Yönelik Gastronomik İmaj Algısının Satın Alma Niyetine Etkisi: Antalya Örneği (Yüksek Lisans Tezi), Alanya Hamdullah Emin Paşa Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Antalya. Türkiye

Ballı, E. (2016). Gastronomi turizmi açısından Adana sokak lezzetleri. Journal of Tourism and Gastronomy, 4, 3-17.

Choi J., Lee A.& Ok, C. (2013). The effects of consumers perceived risk and benefit on attitude and behavioral ıntention: a study of street food. Journal of Travel & Tourism Marketing, 30, 222–237.

Çavuşoğlu, M. & Çavuşoğlu O. (2018). Gastronomi turizmi ve Kıbrıs sokak lezzetleri üzerine bir araştırma, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2 (Ek.1), 637-651.

Demir, Ş., Akdağ, G., Sormaz, Ü. & Özata, E. (2018). Sokak lezzetlerinin gastronomik değeri: İstanbul sokak lezzetleri, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1): 589-601.

Dönmez Polat, D. & Gezen, A. (2017). Gastronomide sokak yiyecekleri ve satıcıları: Teorik bir çalışma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 117-124.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO). (1996). Essential safety requirements for street-vended foods. Revised edition, https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/63265/WHO_FNU_FOS_96.7.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Dyah. (2024). İn Destinations, Travel Bucket Lists, worlwide. https://www.joinmytrip.com/blog/en/countries-with-best-street-food/. Erişim Tarihi: 02.03.2025

Eren, A. K. (2020). Sokak Lezzetleri Girişimcilerinin Formal ve İnformal Eğitim Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Nitel Bir Çalışma: İzmir Örneği (Yüksek Lisans Tezi), Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.

Ersoy, A. & Yalçınoğlu, P. (2013). Nitel Araştırmaya Giriş, Cev. (Corrine Glesne). 2. Baskı, Anı Yayıncılık, Ankara.

Gizane, R. de S. & Ligia, A. S. (2019). Instituonalization of Street food in the modern urban space: Conformationas, tensions and conflict, Journal of Food and Nutrition Research, 7(6), 465-475.

Gönülgül, S., & Durlu Özkaya, F. (2017). Los Angeles ve Toronto sokak lezzetlerinin menü içeriği ve üretim bakımından incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 454- 465.

Hawker & Street Food. (2025). The world’s best cities for street food, https://silverkris.singaporeair.com/inspiration/food-drink/worlds-best-cities-street-food/

Iriguler, F., & Özturk, B. (2016). Street food as a gastronomic tool in Turkey. In International Gastronomic Tourism Congress Proceedings, 49-64.

Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayınevi, 18.Baskı, Ankara.

Kargiglioğlu, Ş. (2021). Sokak lezzetleri konusuyla ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3), 1857-1873.

Kim, Y., Eves, A., & Scarles, C. (2009). Building a model of local food consumption on trips and holidays: a grounded theory approach. International Journal of Hospitality Management, 3, 423-431.

Kurt, O. C. (2018). Bağımsız Seyahat Eden Turistlerin Sokak Yiyeceklerini Tüketme Niyetinin Planlı Davranış Teorisi Çerçevesinde İncelenmesi: İstanbul’da Bir Çalışma (Yüksek Lisans Tezi), Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya, Türkiye.

Latifoğlu, A. H. (2020). Sokak Yemeklerinin Bilinirlik, Beğeni, Gastronomik Hareketlilik ve Gıda Güvenliği Açısından İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu, Türkiye.

Ünal A. & İpar, S. M. (2020). Destinasyon Pazarlamasının Bir Bileşeni Olarak Sokak Lezzetlerinin Değerlendirilmesi: İzmir Örneği. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26: 843-863.

Özden, B. (2015). İstanbul Sokak Satıcılarının Kullandıkları Seyyar Araçlar, Food in Life. http://foodinlife.com.tr/makale/670.

Özkaya, F.D. & Ceylan, V. (2022). İstanbul’da sokak lezzetleri tüketen bireylerin tüketim sebeplerinin ve tüketimine ilişkin kaygılarının belirlenmesi, Aydın Gastronomy, 6 (2), 107-118.

Seyitoğlu, F. (2018). Gastronomi ve turizm ilişkisi bağlamında temel konuların incelenmesi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 1(2), 316-344.

Solunoğlu, A. & Nazik, M. H. (2018). Sokak Lezzetlerine İlişkin Tüketici Tercihleri: Gaziantep Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3): 40-59.

Şahin, E., & Solunoğlu, A. (2019). Planlı Davranış Teorisi Kapsamında Sokak Yemeği Yeme Niyetinin Ölçülmesi: Mersin Örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(3): 383-397.

Şahin, C. & Girgin, G.K. (2024). Sosyal medya aynasında Türk sokak lezzetlerine ilişkin yerli ve yabancı turistlerin deneyim farklılıkları ve Türk sokak lezzetlerinin gastronomik ürün olarak pazarlanabilme stratejileri, Journal of Travel and Toursim Research, 25 (25), 1-19.

Uz, K. (2021). Çanakkale İli Sokak Yiyecekleri Üzerine Bir Araştırma, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YL. Tezi.

Ünlüönen, K. & Işın, A. (2018). Türkiye’ye gelen yabancı turistlerin yerel yiyecekleri tüketme niyeti üzerine planlı davranış teorisi kapsamında bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(4), 662-689.

Yıldırım, Ö. & Albayrak, A. (2019). Yabancı turistlerin İstanbul sokak yemeklerini değerlendirmeleri üzerine bir çalışma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(2): 1077-1092.